# Dopuszczalny poziom hałasu w pracy: 85 dB, drgania i obowiązki pracodawcy na budowie

- Adres: https://atestero.pl/baza-wiedzy/halas-i-drgania-na-budowie-nds-85-db
- Autor: Jan Nawrot (https://atestero.pl/autorzy/jan-nawrot)
- Opublikowano: 2026-11-03
- Aktualizacja: 2026-11-03
- Stan prawny sprawdzony: 2026-11-03
- Dla kogo: Dla kierowników budów i robót, specjalistów BHP, właścicieli firm podwykonawczych i brygadzistów, którzy oceniają ryzyko na stanowiskach z maszynami udarowymi, sprężarkami i narzędziami wibrującymi.

## Krótka odpowiedź

Dopuszczalny poziom hałasu w pracy to 85 dB dla poziomu ekspozycji odniesionego do 8-godzinnego dnia pracy. Jednocześnie nie wolno przekroczyć maksymalnego poziomu dźwięku A 115 dB i szczytowego poziomu dźwięku C 135 dB. Dla drgań działających na ręce limit ekspozycji dziennej to 2,8 m/s², a dla drgań ogólnych 0,8 m/s². Dla hałasu i drgań używa się skrótu NDN, a skrót NDS dotyczy substancji chemicznych i pyłów.

Na budowie hałas i drgania dają sprężarki, zacieraczki, młoty wyburzeniowe, wibratory do betonu, piły i szlifierki. Poradnik zbiera w jednym miejscu limity z rozporządzenia o najwyższych dopuszczalnych natężeniach, progi działania z rozporządzenia o BHP przy hałasie i drganiach, obowiązki pracodawcy po przekroczeniu progów, częstotliwość pomiarów i badań lekarskich oraz przykład z wynikiem pomiaru. Każda liczba ma przepis odczytany w bazie ELI Sejmu.

## Ile wynosi dopuszczalny poziom hałasu w pracy?

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 1286) ustala w załączniku nr 2 najwyższe dopuszczalne natężenia fizycznych czynników szkodliwych. Dla hałasu poziom ekspozycji odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie może przekraczać 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna 3,64 × 10³ Pa²·s (część A pkt 1.3). Wyjątkowo, gdy hałas działa nierównomiernie w poszczególnych dniach tygodnia, stosuje się poziom ekspozycji odniesiony do przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy: też 85 dB, a ekspozycja tygodniowa nie może przekraczać 18,2 × 10³ Pa²·s (pkt 1.1 lit. a i pkt 1.3).

Z tą wartością obowiązują jednocześnie dwa limity chwilowe: maksymalny poziom dźwięku A nie może przekraczać 115 dB (pkt 1.4), a szczytowy poziom dźwięku C 135 dB (pkt 1.5). Wartości z pkt 1.3–1.5 stosuje się, jeżeli inne szczegółowe przepisy nie określają wartości niższych (pkt 1.6), a definicje i metody pomiaru określają Polskie Normy (pkt 1.7). 85 dB odnosi się więc do całego dnia pracy. Pojedyncze głośne zdarzenie, na przykład uderzenie młota w beton, ocenia się według limitów 115 dB i 135 dB.

Rozporządzenie z 2018 r. dzieli wartości na dwie grupy. Najwyższe dopuszczalne stężenia NDS, NDSCh i NDSP dotyczą czynników chemicznych i pyłowych z załącznika nr 1 (§ 2), a dla czynników fizycznych z załącznika nr 2 ustala się najwyższe dopuszczalne natężenia (§ 3). Rozporządzenie o BHP przy hałasie i drganiach skraca je do „wartości NDN” (§ 2 pkt 8 rozporządzenia z 2005 r.). Hasło „NDS 85 dB” jest potoczne i wskazuje tę samą liczbę. Hałas i drgania są jednymi z czynników, które wpisuje się do [oceny ryzyka zawodowego na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/ocena-ryzyka-zawodowego-na-budowie). Wartości z załącznika nr 1 zmieniła w 2026 r. m.in. dla diizocyjanianów i azbestu, co opisują poradniki [diizocyjaniany na budowie: NDS do końca 2028 i od 2029 r.](https://atestero.pl/baza-wiedzy/diizocyjaniany-na-budowie-nds-do-2028-i-od-2029) i [NDS azbestu: 0,01 włókna w cm³ do 20 grudnia 2029 r. i zmiana od 21 grudnia 2029 r.](https://atestero.pl/baza-wiedzy/azbest-nds-od-21-grudnia-2029).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-11-03.** Stan prawny na 3 listopada 2026 r. Rozporządzenie MRPiPS z 12 czerwca 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 1286) odczytano z tekstu z bazy ELI (26 października i 3 listopada 2026 r.): obowiązujące, bez tekstu jednolitego. Zmiany Dz.U. 2020 poz. 61, 2021 poz. 325, 2023 poz. 1661, 2024 poz. 1017, 2026 poz. 447 i 2026 poz. 1211 przeczytano w całości. Nie zmieniają one załącznika nr 2 część A pkt 1 ani części B (zmieniają wykaz w załączniku nr 1, część C o mikroklimacie, odnośniki i § 4). Rozporządzenie MGiP z 5 sierpnia 2005 r. (Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318) ma w ELI status obowiązujące i brak aktów zmieniających; tekst PDF z ELI ma zniekształcone polskie znaki, a liczby i paragrafy sprawdzono na obrazie stron PDF. Rozporządzenie MZ z 2 lutego 2011 r. czytano w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 949 (brak zmian po tekście jednolitym). Załącznik nr 1 i § 4 ust. 1–2 rozporządzenia o badaniach lekarskich pracowników czytano w tekście jednolitym Dz.U. 2023 poz. 607; zmiany Dz.U. 2026 poz. 456 i 726 nie dotyczą wierszy o hałasie i drganiach ani § 4. Kodeks pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, a § 44 ust. 1 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) w tekście odczytanym 17 października 2026 r. Przykład z wynikami pomiaru jest ilustracją, a wyniki własnego stanowiska podaje laboratorium.

## Drgania mechaniczne: limity dla rąk i dla całego ciała

Drgania miejscowe to drgania mechaniczne działające na organizm człowieka i przenoszone bezpośrednio przez kończyny górne. Drgania ogólne przekazywane są do organizmu jako całości przez stopy lub części tułowia, w szczególności miednicę lub plecy (§ 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia z 2005 r.). Dla drgań działających przez kończyny górne ekspozycja dzienna, równoważna energetycznie dla 8 godzin, nie może przekraczać 2,8 m/s², a ekspozycja trwająca 30 minut i krócej 11,2 m/s² (załącznik nr 2 część B pkt 1.2 i 1.3).

Dla drgań o ogólnym działaniu na organizm człowieka ekspozycja dzienna nie może przekraczać 0,8 m/s², a ekspozycja trwająca 30 minut i krócej 3,2 m/s² (pkt 2.2 i 2.3). Obie pary wartości stosuje się, jeżeli inne szczegółowe przepisy nie określają wartości niższych (pkt 1.4 i 2.4). Definicje i metody pomiaru określają Polskie Normy (pkt 1.5 i 2.5). Pracę z wibratorem do betonu lub zacieraczką opisują [instrukcja BHP wibratora do betonu (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wibrator-do-betonu) i [instrukcja BHP zacieraczki do betonu (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zacieraczka-do-betonu).

## Progi działania: 80 dB, 2,5 m/s² i 0,5 m/s²

Wartości progów działania to wielkości charakteryzujące hałas i drgania w środowisku pracy bez uwzględniania skutków stosowania środków ochrony indywidualnej (§ 2 pkt 9 rozporządzenia z 2005 r.). W załączniku do tego rozporządzenia próg działania dla poziomu ekspozycji na hałas odniesionego do 8 godzin lub do tygodnia pracy wynosi 80 dB, a dla szczytowego poziomu dźwięku C przyjmuje się wartość NDN, czyli 135 dB. Dla drgań miejscowych próg dla ekspozycji dziennej wynosi 2,5 m/s², a dla drgań ogólnych 0,5 m/s².

Próg działania jest niższy niż NDN, więc daje pracodawcy czas na reakcję przed przekroczeniem limitu. Przekroczenie progu uruchamia część obowiązków z rozporządzenia o BHP przy hałasie i drganiach, a osiągnięcie albo przekroczenie NDN dla hałasu kolejne. Tabela zbiera wartości, a następna sekcja obowiązki.

### Hałas i drgania: wartości dopuszczalne (NDN) i progi działania

| Czynnik | Wielkość | NDN, nie wolno przekraczać | Próg działania | Przepis |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Hałas | Poziom ekspozycji odniesiony do 8 godzin | 85 dB | 80 dB | zał. nr 2 cz. A pkt 1.3; zał. do rozp. 2005 r. pkt 1 |
| Hałas | Maksymalny poziom dźwięku A | 115 dB | brak w załączniku | zał. nr 2 cz. A pkt 1.4 |
| Hałas | Szczytowy poziom dźwięku C | 135 dB | 135 dB (wartość NDN) | zał. nr 2 cz. A pkt 1.5; zał. do rozp. 2005 r. pkt 1 |
| Drgania miejscowe (ręce) | Ekspozycja dzienna (8 godzin) | 2,8 m/s² | 2,5 m/s² | zał. nr 2 cz. B pkt 1.2; zał. do rozp. 2005 r. pkt 2 |
| Drgania miejscowe (ręce) | Ekspozycja do 30 minut | 11,2 m/s² | brak w załączniku | zał. nr 2 cz. B pkt 1.3 |
| Drgania ogólne | Ekspozycja dzienna (8 godzin) | 0,8 m/s² | 0,5 m/s² | zał. nr 2 cz. B pkt 2.2; zał. do rozp. 2005 r. pkt 2 |
| Drgania ogólne | Ekspozycja do 30 minut | 3,2 m/s² | brak w załączniku | zał. nr 2 cz. B pkt 2.3 |

_Ekspozycja dzienna hałasu wyrażona w paskalach: 3,64 × 10³ Pa²·s, tygodniowa 18,2 × 10³ Pa²·s. Rozporządzenie z 2005 r. to rozporządzenie MGiP z 5 sierpnia 2005 r., Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318._

## Co musi zrobić pracodawca po przekroczeniu progu albo limitu?

Pracodawca dokonuje pomiarów wielkości charakteryzujących hałas lub drgania i porównuje wyniki z wartościami NDN i progami działania. Po przekroczeniu progów planuje i podejmuje działania zmniejszające ryzyko zawodowe (§ 3 ust. 1 i 3). Ocenia też ryzyko zawodowe, uwzględniając między innymi poziom i rodzaj narażenia, czas jego trwania wraz z godzinami nadliczbowymi i systemami czasu pracy, informacje producenta o emisji, dostępność maszyn o niższej emisji, wyniki badań lekarskich i dostępność środków ochrony indywidualnej (§ 4 ust. 1). Ocenę dokumentuje i powtarza przy zmianie warunków pracy albo gdy tego wymagają wyniki badań lekarskich (ust. 2). Ocenę ryzyka zawodowego pracodawca prowadzi także na podstawie art. 226 pkt 1 KP.

Ryzyko eliminuje się u źródła albo ogranicza do możliwie najniższego poziomu (§ 5 ust. 1). Po osiągnięciu lub przekroczeniu NDN dla hałasu albo progów działania dla drgań pracodawca sporządza i wprowadza program działań organizacyjno-technicznych (ust. 2). Program uwzględnia w szczególności zmianę metody pracy, dobór narzędzi o niskiej emisji, obudowy, kabiny, tłumiki i ekrany dla hałasu, amortyzowane siedziska, uchwyty i rękawice antywibracyjne dla drgań, konserwację sprzętu, szkolenie oraz ograniczanie czasu i liczby osób narażonych przez skrócony czas pracy, przerwy i rotację (ust. 3).

Gdy nie da się uniknąć albo wyeliminować ryzyka hałasu środkami ochrony zbiorowej lub organizacją pracy, pracodawca udostępnia środki ochrony indywidualnej słuchu, jeżeli hałas przekracza progi działania. Gdy hałas osiąga lub przekracza NDN, udostępnia je i nadzoruje prawidłowość ich stosowania (§ 6 ust. 1). Ten przepis nie dotyczy prac, przy których właściwe stosowanie ŚOI słuchu przez cały czas mogłoby spowodować większe zagrożenie niż rezygnacja z nich, wykonywanych w szczególności przez osoby prowadzące akcję ratowniczą oraz kierujących pojazdami i maszynami samobieżnymi po drogach publicznych albo drogach komunikacyjnych i transportowych na terenie zakładu pracy (ust. 3 pkt 1). Miejsca, w których hałas przekracza NDN, oznacza znakami bezpieczeństwa i, jeżeli jest to technicznie wykonalne i uzasadnia je ryzyko, wydziela strefy z ograniczonym dostępem (§ 7 ust. 1). Pomieszczenie do odpoczynku ma spełniać wartości z Polskiej Normy dla pomieszczeń administracyjno-biurowych (ust. 2). Pracownik używa przydzielonych środków ochrony indywidualnej zgodnie z przeznaczeniem (art. 211 pkt 4 KP), a ewidencję wydania prowadzi [karta ewidencji odzieży roboczej i środków ochrony indywidualnej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/karta-ewidencji-odziezy-roboczej-i-srodkow-ochrony-indywidualnej). Szersze omówienie ŚOI daje poradnik [środki ochrony indywidualnej na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/srodki-ochrony-indywidualnej-na-budowie). Trwały ubytek słuchu spowodowany hałasem, z progiem słuchu podwyższonym o co najmniej 45 dB, jest pozycją 21 wykazu chorób zawodowych, a jego podejrzenie zgłasza się na [wzorze zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/zgloszenie-podejrzenia-choroby-zawodowej).

Narażenie indywidualne, czyli rzeczywisty poziom narażenia po uwzględnieniu tłumienia środków ochrony indywidualnej, nie może przekroczyć NDN (§ 9 ust. 1 w związku z § 2 pkt 6). Przy stwierdzeniu przekroczenia pracodawca niezwłocznie ogranicza narażenie poniżej NDN, ustala przyczyny i dobiera środki zapobiegające powtórzeniu (ust. 2). Przy przekroczeniu progów dla drgań i konieczności ochrony przed zimnem i wilgocią zapewnia odzież ochronną dla drgań ogólnych albo rękawice ochronne dla drgań miejscowych (§ 8). Pracownikom narażonym na hałas lub drgania zapewnia informacje i szkolenie o wynikach oceny ryzyka, poziomach ryzyka, NDN i progach, wynikach pomiarów, objawach chorób, profilaktyce lekarskiej i prawidłowym stosowaniu środków ochrony (§ 10).

### Obowiązki pracodawcy według wyniku pomiaru (rozporządzenie z 5 sierpnia 2005 r.)

| Wynik pomiaru | Obowiązek pracodawcy | Przepis |
| --- | --- | --- |
| Hałas powyżej progu działania 80 dB | Planować i podejmować działania zmniejszające ryzyko; udostępnić ŚOI słuchu, gdy ryzyka nie da się uniknąć środkami ochrony zbiorowej ani organizacją pracy | § 3 ust. 3, § 6 ust. 1 pkt 1 |
| Hałas osiąga lub przekracza NDN 85 dB | Sporządzić i wprowadzić program działań organizacyjno-technicznych; udostępnić ŚOI słuchu i nadzorować ich stosowanie | § 5 ust. 2 pkt 1, § 6 ust. 1 pkt 2 |
| Hałas przekracza NDN 85 dB | Oznaczyć miejsca znakami bezpieczeństwa i, jeżeli to technicznie wykonalne i uzasadnione ryzykiem, wydzielić strefy z ograniczonym dostępem | § 7 ust. 1 |
| Drgania powyżej progu działania (2,5 m/s² albo 0,5 m/s²) | Sporządzić i wprowadzić program działań; przy konieczności ochrony przed zimnem i wilgocią zapewnić rękawice (drgania miejscowe) lub odzież ochronną (drgania ogólne) | § 5 ust. 2 pkt 2, § 8 |
| Narażenie indywidualne powyżej NDN | Niezwłocznie ograniczyć narażenie poniżej NDN, ustalić przyczyny, dobrać środki zapobiegające powtórzeniu | § 9 ust. 2 |
| Każdy poziom narażenia | Ocenić i udokumentować ryzyko; informować i szkolić pracowników według wyników oceny | § 4 ust. 1–2, § 10 |

## Pomiary hałasu i drgań: jak często i co dokumentować

Pracodawca przeprowadza na swój koszt badania i pomiary czynników szkodliwych, rejestruje i przechowuje wyniki oraz udostępnia je pracownikom (art. 227 § 1 pkt 2 KP). Szczegóły określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2 lutego 2011 r. (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 949). Pierwsze badania i pomiary czynnika szkodliwego zapewnia się nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności (§ 3). Hałas i drgania mierzy się co najmniej raz na dwa lata, jeżeli podczas ostatniego pomiaru stwierdzono natężenie powyżej 0,2 do 0,5 NDN, i co najmniej raz w roku, jeżeli powyżej 0,5 NDN (§ 13 ust. 1). Jeżeli dwa ostatnie pomiary, wykonane w odstępie dwóch lat, nie przekraczały 0,2 NDN, pracodawca może odstąpić od pomiarów (ust. 2).

Pomiary wykonuje się też za każdym razem, gdy zmiana w wyposażeniu technicznym, procesie technologicznym lub warunkach pracy mogła zmienić poziom emisji albo narażenia (§ 14). Wymiana młota na inny model albo nowy sposób wykonywania robót może być taką zmianą. Pomiary robią laboratoria akredytowane, a gdy ich brak, laboratoria wymienione w § 15 ust. 2, metodami z Polskich Norm (§ 16). Wyniki przechowuje się 3 lata od daty wykonania i niezwłocznie informuje o nich narażonych pracowników (§ 17). Pracodawca prowadzi rejestr czynników szkodliwych na stanowisku pracy i kartę badań i pomiarów, które przechowuje 40 lat od daty ostatniego wpisu (§ 18 ust. 1, 2 i 4). Rozporządzenie o pomiarach nie podaje przeliczenia ułamków NDN na decybele. Przedział wynika z wyniku ostatniego pomiaru i wartości NDN z załącznika nr 2.

## Badania lekarskie przy hałasie i drganiach

Wskazówki metodyczne do badań profilaktycznych pracowników (załącznik nr 1 do rozporządzenia z 30 maja 1996 r., tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 607) podają dla hałasu badanie lekarskie, otoskopowe i akumetryczne oraz audiometrię tonalną, obligatoryjną przy hałasie o poziomie LEX8h co najmniej 80 dB. Badania powtarza się co 1 rok przez pierwsze 3 lata narażenia, następnie co 3 lata. Przy drganiach miejscowych pierwsze badanie okresowe wypada po 1 roku, następne co 3 lata, a przy drganiach ogólnych co 4 lata. Informacje z profilaktycznych badań lekarskich są jednym z elementów oceny ryzyka (§ 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2005 r.). Jak odczytać z orzeczenia [datę następnego badania okresowego](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-badan-lekarskich-pracownika), pokazuje osobny poradnik.

Badanie profilaktyczne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. Skierowanie powinno zawierać opis warunków pracy z czynnikami szkodliwymi, z podaniem wielkości narażenia oraz aktualnych wyników badań i pomiarów tych czynników na stanowisku (§ 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 1996 r.). Wyniki pomiarów hałasu i drgań trafiają więc do skierowania, które przygotujesz na [wzorze skierowania na badania lekarskie (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/skierowanie-na-badania-lekarskie). Terminy kolejnych badań pracowników pilnuje się w jednym rejestrze, który opisuje poradnik [ważność badań lekarskich pracownika](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-badan-lekarskich-pracownika).

### Pomiary środowiska pracy i badania lekarskie przy hałasie i drganiach

| Czynnik | Pomiary (rozp. MZ, t.j. Dz.U. 2025 poz. 949) | Badania lekarskie (wskazówki, zał. nr 1 rozp. z 1996 r.) |
| --- | --- | --- |
| Hałas | Co 2 lata przy wyniku powyżej 0,2 do 0,5 NDN, co rok powyżej 0,5 NDN (§ 13 ust. 1) | Co 1 rok przez pierwsze 3 lata narażenia, następnie co 3 lata; audiometria obligatoryjna przy LEX8h co najmniej 80 dB |
| Drgania miejscowe (ręce) | Tak samo jak hałas (§ 13 ust. 1) | Pierwsze badanie okresowe po 1 roku, następne co 3 lata |
| Drgania ogólne | Tak samo jak hałas (§ 13 ust. 1) | Co 4 lata |
| Odstąpienie od pomiarów | Dwa ostatnie pomiary w odstępie 2 lat nie przekraczały 0,2 NDN (§ 13 ust. 2) | Nie dotyczy |

## Hałas i drgania na budowie: przepisy i instrukcje maszyn

Osoby wykonujące roboty budowlane nie mogą być narażone na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia lub niebezpiecznych, a w szczególności takich jak hałas, wibracje, promieniowanie elektromagnetyczne, pyły i gazy o natężeniach i stężeniach przekraczających wartości dopuszczalne (§ 44 ust. 1 rozporządzenia o BHP podczas wykonywania robót budowlanych). Wartości dopuszczalne to liczby z załącznika nr 2 opisane wyżej.

Na budowie hałas i drgania zależą od maszyny, materiału i miejsca pracy, więc ocenę ryzyka robi się dla stanowiska, a wyniki pomiarów wpisuje do instrukcji stanowiskowej. Instrukcje maszyn w serwisie podają limity przy konkretnych urządzeniach: [instrukcja BHP sprężarki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-sprezarka), [instrukcja BHP młota wyburzeniowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-mlot-wyburzeniowy) i [instrukcja BHP elektronarzędzi (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-elektronarzedzia). Producent maszyny podaje poziom emisji hałasu lub drgań, a pracodawca uwzględnia go w ocenie ryzyka (§ 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 2005 r.).

## Przykład: Przykład: operator zacieraczki w hali, wynik 87 dB i 2,6 m/s²

Ekipa wykonuje posadzkę w hali. Operator zacieraczki pracuje przy niej 7 godzin na zmianę. Laboratorium zmierzyło na stanowisku poziom ekspozycji na hałas 87 dB, maksymalny poziom dźwięku A 108 dB i ekspozycję dzienną drgań działających na ręce 2,6 m/s². Wartości są przykładowe.

1. Hałas: 87 dB przekracza NDN 85 dB i próg działania 80 dB. Maksymalny poziom A 108 dB jest poniżej limitu 115 dB (zał. nr 2 cz. A pkt 1.3 i 1.4)
2. Drgania: 2,6 m/s² jest powyżej progu działania 2,5 m/s² i poniżej NDN 2,8 m/s² (zał. nr 2 cz. B pkt 1.2; zał. do rozp. z 2005 r.)
3. Dla hałasu pracodawca sporządza program działań, udostępnia ŚOI słuchu i nadzoruje ich stosowanie, oznacza miejsce znakami i wydziela strefę, jeśli to możliwe (§ 5 ust. 2 pkt 1, § 6 ust. 1 pkt 2, § 7 ust. 1)
4. Dla drgań pracodawca sporządza program działań, a przy zimnym i wilgotnym stanowisku zapewnia rękawice ochronne (§ 5 ust. 2 pkt 2, § 8)
5. Narażenie indywidualne po uwzględnieniu tłumienia ŚOI nie może przekroczyć 85 dB (§ 9 ust. 1)
6. Pomiary powtarza się co rok, bo wynik przekracza 0,5 NDN (§ 13 ust. 1 pkt 2 rozp. MZ), oraz po zmianie maszyny (§ 14). Operator ma audiometrię co rok przez pierwsze 3 lata narażenia, potem co 3 lata

## Lista kontrolna

- Zlecenie pomiaru hałasu i drgań na stanowiskach z maszynami udarowymi, sprężarkami i narzędziami wibrującymi w akredytowanym laboratorium (rozp. MZ § 15)
- Porównanie wyników z NDN (85 dB, 115 dB, 135 dB, 2,8 i 11,2 m/s², 0,8 i 3,2 m/s²) i progami działania (80 dB, 2,5 i 0,5 m/s²)
- Ocena i dokumentacja ryzyka zawodowego z uwzględnieniem czasu narażenia, nadgodzin i emisji podanej przez producenta (§ 4 rozp. z 2005 r.)
- Program działań organizacyjno-technicznych po osiągnięciu lub przekroczeniu NDN dla hałasu albo progów dla drgań (§ 5 ust. 2)
- ŚOI słuchu, nadzór nad ich stosowaniem, znaki i strefy przy przekroczeniu NDN (§ 6 ust. 1, § 7 ust. 1)
- Rękawice albo odzież ochronna przy drganiach i zimnie lub wilgoci (§ 8)
- Informacja i szkolenie pracowników o ryzyku, NDN, progach i wynikach pomiarów (§ 10)
- Terminy kolejnych pomiarów: co 2 lata albo co rok i po zmianie maszyn lub warunków pracy (rozp. MZ § 13 i 14)
- Rejestr czynników szkodliwych i karta pomiarów, wyniki 3 lata, rejestr 40 lat (rozp. MZ § 17 i 18)
- Badania lekarskie z audiometrią i terminy kolejnych badań w rejestrze pracowników

## Częste błędne informacje (stan na 2026-11-03)

- **Błędne twierdzenie:** 85 dB to granica, której nie wolno przekroczyć nawet na chwilę.
  - **Stan prawny:** 85 dB dotyczy poziomu ekspozycji odniesionego do 8-godzinnego dnia pracy. Dla pojedynczych zdarzeń obowiązują limity maksymalnego poziomu dźwięku A 115 dB i szczytowego poziomu dźwięku C 135 dB.
  - **Podstawa:** Zał. nr 2 część A pkt 1.3–1.5 do rozporządzenia z 12 czerwca 2018 r., Dz.U. 2018 poz. 1286
- **Błędne twierdzenie:** Od 80 dB ochronniki słuchu są obowiązkowe dla każdego pracownika.
  - **Stan prawny:** Od progu działania 80 dB pracodawca udostępnia ŚOI słuchu, gdy ryzyka nie da się uniknąć środkami ochrony zbiorowej albo organizacją pracy. Nadzoruje ich stosowanie, gdy hałas osiąga lub przekracza NDN 85 dB.
  - **Podstawa:** § 6 ust. 1 rozporządzenia z 5 sierpnia 2005 r., Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318
- **Błędne twierdzenie:** Dla hałasu obowiązuje NDS 85 dB.
  - **Stan prawny:** NDS dotyczy czynników chemicznych i pyłowych. Dla czynników fizycznych, w tym hałasu i drgań, rozporządzenie ustala najwyższe dopuszczalne natężenia (NDN), a hasło „NDS 85 dB” jest potocznym skrótem tej samej liczby.
  - **Podstawa:** § 2 i 3 rozporządzenia z 12 czerwca 2018 r.; § 2 pkt 8 rozporządzenia z 5 sierpnia 2005 r.

## Najczęstsze pytania

### Ile wynosi dopuszczalny poziom hałasu w pracy?

85 dB dla poziomu ekspozycji odniesionego do 8-godzinnego dnia pracy. Jednocześnie maksymalny poziom dźwięku A nie może przekraczać 115 dB, a szczytowy poziom dźwięku C 135 dB (zał. nr 2 część A pkt 1.3–1.5 do rozporządzenia z 12 czerwca 2018 r.).

### Czy hałas 85 dB to NDS czy NDN?

Dla hałasu rozporządzenie ustala najwyższe dopuszczalne natężenie (zał. nr 2, § 3), a rozporządzenie o BHP przy hałasie i drganiach skraca to do „wartości NDN” (§ 2 pkt 8). NDS, NDSCh i NDSP dotyczą czynników chemicznych i pyłowych z załącznika nr 1 (§ 2).

### Od ilu decybeli pracodawca musi dać ochronniki słuchu?

Gdy ryzyka nie da się uniknąć środkami ochrony zbiorowej ani organizacją pracy, pracodawca udostępnia ŚOI słuchu przy przekroczeniu progu działania 80 dB. Gdy hałas osiąga lub przekracza NDN 85 dB, udostępnia je i nadzoruje prawidłowość ich stosowania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia z 5 sierpnia 2005 r.).

### Jakie są dopuszczalne drgania w pracy?

Dla rąk ekspozycja dzienna 2,8 m/s² i do 30 minut 11,2 m/s². Dla drgań ogólnych 0,8 m/s² dziennie i 3,2 m/s² do 30 minut (zał. nr 2 część B). Progi działania wynoszą 2,5 m/s² dla drgań miejscowych i 0,5 m/s² dla ogólnych.

### Co ile trzeba mierzyć hałas na stanowisku pracy?

Co najmniej raz na dwa lata, gdy ostatni wynik był powyżej 0,2 do 0,5 NDN, i co najmniej raz w roku, gdy był powyżej 0,5 NDN (§ 13 ust. 1 rozporządzenia MZ z 2 lutego 2011 r.). Pomiar powtarza się też po zmianach, które mogły zmienić emisję hałasu (§ 14).

### Czy przy hałasie powyżej 85 dB trzeba oznaczyć strefę na budowie?

Pracodawca oznacza znakami bezpieczeństwa miejsca, w których hałas przekracza NDN, i wydziela z nich strefy z ograniczonym dostępem, jeżeli jest to technicznie wykonalne, a ryzyko uzasadnia wydzielenie (§ 7 ust. 1 rozporządzenia z 5 sierpnia 2005 r.).

## Źródła

- [Rozporządzenie MRPiPS z 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych, Dz.U. 2018 poz. 1286 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2018/1286/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie NDS i NDN czynników szkodliwych, Dz.U. 2018 poz. 1286, załącznik nr 2 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/1286/text.pdf)
- [Rozporządzenie MGiP z 5 sierpnia 2005 r. w sprawie BHP przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne, Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2005/1318/text.pdf)
- [Rozporządzenie MZ w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 949 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/949/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 607, załącznik nr 1 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2023/607/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)

## Powiązane materiały

- [Wzór: Instrukcja BHP sprężarki (kompresora budowlanego): wzór Word i PDF](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-sprezarka)
- [Wzór: Instrukcja BHP zacieraczki do betonu: wzór Word i PDF](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zacieraczka-do-betonu)
- [Wzór: Instrukcja BHP wibratora do betonu: wzór Word i PDF](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wibrator-do-betonu)
- [Wzór: Instrukcja BHP obsługi młota wyburzeniowego i udarowego: wzór Word i PDF](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-mlot-wyburzeniowy)
- [Wzór: Skierowanie na badania lekarskie (medycyna pracy)](https://atestero.pl/wzory/skierowanie-na-badania-lekarskie)
- [Ocena ryzyka zawodowego na budowie: co zawiera, kto ją robi i kiedy ją zaktualizować](https://atestero.pl/baza-wiedzy/ocena-ryzyka-zawodowego-na-budowie)
- [Środki ochrony indywidualnej i odzież robocza na budowie: obowiązki i kontrola](https://atestero.pl/baza-wiedzy/srodki-ochrony-indywidualnej-na-budowie)
- [Ważność badań lekarskich pracownika: data następnego badania okresowego i co ile lat](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-badan-lekarskich-pracownika)
- [Lista kontrolna BHP na budowie: co sprawdzić przed startem robót i na obchodach](https://atestero.pl/baza-wiedzy/lista-kontrolna-bhp-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Dopuszczalny poziom hałasu w pracy: 85 dB, drgania i obowiązki pracodawcy na budowie”, https://atestero.pl/baza-wiedzy/halas-i-drgania-na-budowie-nds-85-db (aktualizacja 2026-11-03).