# Orzeczenie lekarskie z medycyny pracy: co zawiera i co oznacza symbol 21, 22 i 23

- Adres: https://atestero.pl/baza-wiedzy/orzeczenie-lekarskie-z-medycyny-pracy
- Autor: Jędrzej Poliński (https://atestero.pl/autorzy/jedrzej-polinski)
- Opublikowano: 2026-10-07
- Aktualizacja: 2026-10-07
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-07
- Dla kogo: Dla kadr i właścicieli firm podwykonawczych, specjalistów BHP, kierowników budowy i osób weryfikujących dokumenty pracowników przed wejściem na budowę.

## Krótka odpowiedź

Orzeczenie lekarskie z medycyny pracy kończy badanie wstępne, okresowe lub kontrolne. Lekarz stwierdza w nim zdolność do pracy na określonym stanowisku (symbol 21), niezdolność (symbol 22) albo utratę zdolności do dotychczasowej pracy (symbol 23) i wpisuje datę następnego badania okresowego. Od orzeczenia można się odwołać w ciągu 7 dni od jego otrzymania.

Przy dopuszczeniu do pracy pracodawca i generalny wykonawca sprawdzają w orzeczeniu kilka pól i łatwo przeoczyć szczegół: stanowisko inne niż na budowie albo brak daty następnego badania. Od 17 kwietnia 2026 r. obowiązuje nowy wzór orzeczenia, a od 18 października 2026 r. orzeczenie wystawia się co do zasady elektronicznie. Poniżej pola orzeczenia, symbole, odwołanie i zasady przekazywania kopii.

## Co zawiera orzeczenie lekarskie według wzoru z 2026 r.?

Orzeczenie z badania wstępnego, okresowego lub kontrolnego zawiera dane placówki, numer i datę orzeczenia, datę skierowania, rodzaj badania, dane osoby badanej i pracodawcy, stanowisko, wynik oznaczony symbolem 21, 22 albo 23 oraz datę następnego badania okresowego. Listę pól określa § 3 ust. 4a rozporządzenia o badaniach lekarskich w brzmieniu obowiązującym od 17 kwietnia 2026 r.

Zmianę wprowadziło rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 456), które nadało nowe brzmienie załącznikowi nr 2, czyli wzorowi orzeczenia w postaci papierowej, i opisało treść orzeczenia elektronicznego. W orzeczeniu jest też pole z zaleceniem dla pracodawcy w sprawie okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok, oznaczenie lekarza z numerem prawa wykonywania zawodu i pouczenie o odwołaniu. Orzeczenie elektroniczne ma dodatkowo identyfikator dokumentu (§ 3 ust. 4a pkt 4). Pola, które sprawdza się przy dopuszczeniu do pracy, zebrano w tabeli.

### Pola orzeczenia lekarskiego i co w nich sprawdzić

| Pole | Podstawa | Co sprawdzić |
| --- | --- | --- |
| Rodzaj badania: wstępne, okresowe albo kontrolne | § 3 ust. 4a pkt 5 | Czy rodzaj pasuje do sytuacji, np. kontrolne po zwolnieniu dłuższym niż 30 dni |
| Data wystawienia skierowania | § 3 ust. 4a pkt 3 | Czy orzeczenie dotyczy aktualnego skierowania |
| Imię i nazwisko, PESEL albo dokument tożsamości i kraj jego wydania | § 3 ust. 4a pkt 6–7 | Zgodność z listą osób na budowie; PESEL nie jest potrzebny generalnemu wykonawcy |
| Nazwa, adres i REGON pracodawcy | § 3 ust. 4a pkt 9 | Czy orzeczenie wydano dla firmy, która zatrudnia pracownika |
| Stanowisko | § 3 ust. 4a pkt 10 | Czy odpowiada pracy na budowie, np. pracy na wysokości |
| Symbol 21, 22 albo 23 | § 3 ust. 4a pkt 11 | Do pracy dopuszcza tylko symbol 21 |
| Data następnego badania okresowego | § 3 ust. 4a pkt 12 | Termin wpisany przez lekarza, od którego liczy się aktualność orzeczenia |
| Oznaczenie lekarza i pouczenie o odwołaniu | § 3 ust. 4a pkt 14–15 | Kompletność dokumentu |

_§ oznacza rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 20 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 456)._

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-07.** Informacja ogólna, nie porada prawna. Stan na 7 października 2026 r., z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 456) i z 29 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 726). Treść orzeczenia ustala lekarz medycyny pracy. W razie wątpliwości skonsultuj się z placówką medycyny pracy lub prawnikiem.

## Co oznacza symbol 21, 22 i 23 w orzeczeniu lekarskim?

Symbol 21 oznacza, że wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych osoba jest zdolna do wykonywania albo podjęcia pracy na określonym stanowisku. Symbol 22 oznacza niezdolność do tej pracy z powodu przeciwwskazań, a symbol 23 utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy z dniem wskazanym w orzeczeniu (§ 3 ust. 4a pkt 11 rozporządzenia). Do pracy na stanowisku uprawnia wyłącznie orzeczenie z symbolem 21.

Osobny wzór z załącznika nr 3 dotyczy orzeczeń o niezdolności do dotychczasowej pracy z przyczyn związanych z warunkami pracy. Używa symboli 31 (szkodliwy wpływ pracy na zdrowie), 33 (zagrożenie dla zdrowia młodocianego), 34 (podejrzenie choroby zawodowej) i 35 (wypadek przy pracy lub choroba zawodowa), zgodnie z § 3 ust. 4b. Takie orzeczenie wskazuje okres przeniesienia do pracy na innym stanowisku. Gdy podwykonawca je przedstawi, pracownik nie powinien wykonywać dotychczasowej pracy w tym okresie.

### Symbole w orzeczeniach lekarskich

| Symbol | Znaczenie | Skutek dla pracy na budowie |
| --- | --- | --- |
| 21 | Zdolny do wykonywania albo podjęcia pracy na określonym stanowisku | Można dopuścić do pracy na tym stanowisku do daty następnego badania |
| 22 | Niezdolny do wykonywania albo podjęcia pracy na określonym stanowisku | Nie wolno dopuścić do pracy na tym stanowisku |
| 23 | Utrata zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy z określonym dniem | Od wskazanego dnia brak podstawy do dotychczasowej pracy |
| 31, 33, 34, 35 | Niezdolność do dotychczasowej pracy z przyczyn z § 3 ust. 4b pkt 3 (wzór z załącznika nr 3) | Orzeczenie wskazuje okres przeniesienia do pracy na innym stanowisku |

_Źródło: § 3 ust. 4a pkt 11 i ust. 4b pkt 3 rozporządzenia o badaniach lekarskich w brzmieniu z Dz.U. 2026 poz. 456._

## Gdzie w orzeczeniu jest data następnego badania i co oznacza?

Data następnego badania okresowego to osobne pole pod wynikiem badania. Wpisuje ją lekarz, a orzeczenie pozostaje aktualne do tej daty. Lekarz ustala ją według częstotliwości ze wskazówek metodycznych i może wyznaczyć termin krótszy, jeśli uzna to za niezbędne (§ 2 ust. 2 rozporządzenia o badaniach lekarskich). Ani pracodawca, ani generalny wykonawca nie mogą tego terminu wydłużyć.

Pole wypełnia się „jeżeli dotyczy” (§ 3 ust. 4a pkt 12), dlatego w orzeczeniu z badania kontrolnego może go nie być; punktem odniesienia pozostaje wtedy termin z ostatniego orzeczenia okresowego. Gdy daty brakuje w orzeczeniu po badaniu okresowym, najlepiej poprosić placówkę o wyjaśnienie, zanim pracownik wejdzie na budowę. Kolejne badanie zaczyna się od skierowania, do którego służy [wzór skierowania na badania lekarskie (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/skierowanie-na-badania-lekarskie). Widełki częstotliwości dla prac budowlanych i liczenie terminu opisuje poradnik o [ważności badań lekarskich pracownika](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-badan-lekarskich-pracownika), a sytuację po długim zwolnieniu artykuł o [badaniach kontrolnych po zwolnieniu lekarskim](https://atestero.pl/baza-wiedzy/badania-kontrolne-po-zwolnieniu-lekarskim).

## Czego orzeczenie nie zawiera: diagnozy, wyniki i zalecenia

Orzeczenie nie podaje diagnoz ani wyników badań. Stwierdza tylko brak albo istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach opisanych w skierowaniu (§ 2 ust. 5 rozporządzenia). Wywiad, wyniki badań i uzasadnienie zostają w karcie badania profilaktycznego, którą lekarz prowadzi jako dokumentację medyczną (§ 9).

W orzeczeniu z badania wstępnego, okresowego lub kontrolnego jedyne zalecenie dla pracodawcy dotyczy zapewnienia okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 237¹⁵ § 1 KP (pole TAK albo NIE). Od 17 kwietnia 2026 r. lekarz, który uzna działania prozdrowotne za zasadne, wydaje też osobie badanej indywidualne zalecenia (§ 3 ust. 2a). Są one skierowane do pracownika i nie wpływają na dopuszczenie do pracy. Dlatego orzeczenie można pokazać pracodawcy i w ograniczonym zakresie generalnemu wykonawcy, a dokumentacji medycznej już nie.

## Jak odwołać się od orzeczenia lekarskiego?

Odwołanie wnosi osoba badana albo pracodawca, który wydał skierowanie, na piśmie i z uzasadnieniem, w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia (§ 5 ust. 1–3 rozporządzenia). Składa się je za pośrednictwem podstawowej jednostki służby medycyny pracy, w której wydano orzeczenie, a ta w ciągu 7 dni przekazuje je z dokumentacją do podmiotu odwoławczego (§ 5 ust. 4).

Podmiotem odwoławczym jest zwykle wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy dla miejsca pracy lub siedziby jednostki, w której pracownik jest zatrudniony. Gdy orzeczenie wydał lekarz z wojewódzkiego ośrodka, odwołanie trafia do instytutu badawczego medycyny pracy albo Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej (§ 5 ust. 3). Badanie w trybie odwołania odbywa się w ciągu 14 dni od otrzymania odwołania, a wydane w nim orzeczenie jest ostateczne (§ 5 ust. 5–6). Pracownik z symbolem 22 nie ma orzeczenia o braku przeciwwskazań, więc samo złożenie odwołania nie pozwala dopuścić go do pracy (art. 229 § 4 KP).

## Orzeczenie papierowe czy elektroniczne: co się zmienia?

Od 18 października 2026 r. lekarz wystawia orzeczenie co do zasady w postaci elektronicznej i zapisuje je w Systemie Informacji Medycznej, a papier zostaje dla przypadków z § 3 ust. 4e, przede wszystkim braku dostępu do systemu. Pracownik widzi orzeczenie na Internetowym Koncie Pacjenta i może zażądać wydruku podpisanego przez lekarza (§ 3 ust. 4g), a pracodawca otrzymuje je w sposób określony w umowie z placówką (§ 3 ust. 4h).

Treść i znaczenie symboli są w obu postaciach takie same. Okres przejściowy, wyjątki i przekazywanie dokumentu generalnemu wykonawcy opisuje poradnik o [e-orzeczeniu lekarskim od 18 października 2026 r.](https://atestero.pl/baza-wiedzy/e-orzeczenie-lekarskie-od-18-pazdziernika-2026).

## Gdzie przechowywać orzeczenie i ile pokazać generalnemu wykonawcy?

Orzeczenia i skierowania przechowuje pracodawca (art. 229 § 7 KP) w aktach osobowych: dokumenty z badań wstępnych osoby przyjmowanej do pracy w części A, a z badań wstępnych przy przeniesieniu oraz z badań okresowych i kontrolnych w części B (§ 3 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 474). Oryginał zostaje u pracodawcy, czyli u podwykonawcy.

Generalny wykonawca potrzebuje danych do decyzji o wejściu na budowę, a nie pełnego dokumentu. Zasada minimalizacji (art. 5 ust. 1 lit. c RODO) przemawia za kopią z zasłoniętym adresem i numerem PESEL albo za zestawieniem: imię i nazwisko, stanowisko, symbol 21, data wydania i data następnego badania. Zakres warto zapisać w umowie podwykonawczej i regulaminie budowy. Granice przetwarzania opisuje poradnik [RODO a dokumenty pracowników podwykonawcy](https://atestero.pl/baza-wiedzy/rodo-a-dokumenty-pracownikow-podwykonawcy), a zbieranie dokumentów artykuł o [kontroli dokumentów podwykonawców na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/kontrola-dokumentow-podwykonawcow-na-budowie).

## Czy orzeczenie od poprzedniego pracodawcy jest ważne u nowego?

Czasem tak. Osoba przyjmowana do innego pracodawcy w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy nie przechodzi badań wstępnych, jeśli ma aktualne orzeczenie o braku przeciwwskazań w warunkach opisanych w skierowaniu, a nowy pracodawca stwierdzi, że te warunki odpowiadają jego stanowisku (art. 229 § 1¹ pkt 2 KP). Wyjątek nie obejmuje osób przyjmowanych do prac szczególnie niebezpiecznych.

Pracodawca żąda wtedy orzeczenia i skierowania, na podstawie którego je wydano (art. 229 § 1³). Jeśli warunki ze skierowania nie odpowiadają nowemu stanowisku, zwraca oba dokumenty (art. 229 § 7¹) i kieruje osobę na badanie wstępne. Na budowie to wyłączenie ma duże znaczenie, bo prace na wysokości są opisane w rozdziale rozporządzenia o ogólnych przepisach BHP, który § 80 ust. 1 zalicza do prac szczególnie niebezpiecznych. Więcej o tej kategorii w poradniku o [pracach szczególnie niebezpiecznych na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/prace-szczegolnie-niebezpieczne-na-budowie).

## Przykład: Przykład: orzeczenie, które wraca do podwykonawcy

Podwykonawca przesyła orzeczenie montera, który ma pracować na rusztowaniu. Dane są ilustracyjne.

1. Orzeczenie ma symbol 21 i datę następnego badania 5 maja 2028 r.
2. Stanowisko w orzeczeniu brzmi „magazynier”, a skierowanie nie opisywało pracy na wysokości
3. Osoba weryfikująca odsyła dokument do poprawy z powodem „orzeczenie nie obejmuje pracy na wysokości”
4. Podwykonawca wystawia nowe skierowanie z opisem pracy na rusztowaniu i kieruje montera na badanie
5. Nowe orzeczenie trafia do tej samej sprawy, a stare zostaje w historii

## Lista kontrolna

- Symbol 21 i stanowisko odpowiadające pracy na budowie
- Data następnego badania okresowego wpisana i jeszcze nieminiona
- Rodzaj badania zgodny z sytuacją: wstępne, okresowe albo kontrolne
- Dane pracodawcy zgodne z firmą, która zatrudnia pracownika
- Odwołanie tylko w ciągu 7 dni od otrzymania, za pośrednictwem placówki
- Oryginał w aktach osobowych u pracodawcy, u generalnego wykonawcy kopia lub wyciąg
- Przy orzeczeniu od poprzedniego pracodawcy także skierowanie, na podstawie którego je wydano

## Częste błędne informacje (stan na 2026-10-07)

- **Błędne twierdzenie:** Orzeczenie lekarskie z medycyny pracy jest zawsze ważne 2 albo 3 lata.
  - **Stan prawny:** Orzeczenie jest aktualne do daty następnego badania wpisanej przez lekarza. Częstotliwość zależy od czynników na stanowisku i wieku, a lekarz może skrócić termin.
  - **Podstawa:** § 2 ust. 1–2 i § 3 ust. 4a pkt 12 rozporządzenia o badaniach lekarskich (Dz.U. 2023 poz. 607 ze zm.) (https://eli.gov.pl/eli/DU/2023/607/ogl)
- **Błędne twierdzenie:** Po zmianie wzoru w 2026 r. papierowe orzeczenia wydane wcześniej trzeba wymienić.
  - **Stan prawny:** Rozporządzenie z 20 marca 2026 r. zmienia wzór i formę wystawiania orzeczeń, ale nie unieważnia orzeczeń wydanych wcześniej. Pozostają aktualne do wpisanej daty następnego badania.
  - **Podstawa:** Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 456), § 1–4 (https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/456/ogl)

## Najczęstsze pytania

### Co oznacza symbol 21 w orzeczeniu lekarskim?

Symbol 21 oznacza, że lekarz nie stwierdził przeciwwskazań zdrowotnych i osoba jest zdolna do wykonywania albo podjęcia pracy na stanowisku wskazanym w orzeczeniu (§ 3 ust. 4a pkt 11 lit. a rozporządzenia o badaniach lekarskich). Zdolność dotyczy warunków pracy opisanych w skierowaniu.

### Ile ważne jest orzeczenie lekarskie z medycyny pracy?

Do daty następnego badania okresowego wpisanej przez lekarza. Przepisy nie ustalają jednego okresu dla wszystkich: częstotliwość zależy od czynników na stanowisku i wieku, a lekarz może wyznaczyć termin krótszy niż we wskazówkach metodycznych (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).

### Czy orzeczenie lekarskie zawiera diagnozę?

Nie. Orzeczenie stwierdza brak albo istnienie przeciwwskazań do pracy i podaje symbol wyniku. Wyniki badań i opis stanu zdrowia zostają w dokumentacji medycznej prowadzonej przez lekarza.

### Kto może odwołać się od orzeczenia lekarskiego i w jakim terminie?

Osoba badana albo pracodawca, który wydał skierowanie, w terminie 7 dni od otrzymania orzeczenia. Odwołanie z uzasadnieniem składa się na piśmie za pośrednictwem placówki, która wydała orzeczenie (§ 5 rozporządzenia o badaniach lekarskich).

### Czy generalny wykonawca może żądać kopii orzeczenia pracownika podwykonawcy?

Może, jeśli wynika to z umowy lub regulaminu budowy, ale zakres powinien ograniczyć do potrzebnych danych: osoba, stanowisko, symbol 21 i data następnego badania. Adres i PESEL nie są mu potrzebne, a oryginał zostaje w aktach u pracodawcy.

### Czy stare papierowe orzeczenie jest ważne po zmianie wzoru w 2026 r.?

Tak, do daty następnego badania wpisanej w orzeczeniu. Rozporządzenie z 20 marca 2026 r. zmieniło wzór i formę wystawiania orzeczeń, ale nie unieważniło orzeczeń wydanych wcześniej.

### Kto dostaje orzeczenie lekarskie po badaniu?

Orzeczenie papierowe lekarz przekazuje osobie badanej i pracodawcy (§ 3 ust. 4d pkt 2). Orzeczenie elektroniczne trafia do Systemu Informacji Medycznej i na Internetowe Konto Pacjenta, a pracodawca otrzymuje je w sposób ustalony w umowie z placówką medycyny pracy (§ 3 ust. 4h).

## Źródła

- [Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2026 r., nowy wzór orzeczenia (Dz.U. 2026 poz. 456)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/456/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie badań lekarskich pracowników, tekst jednolity (Dz.U. 2023 poz. 607)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2023/607/ogl)
- [Kodeks pracy, art. 229, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1245)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie dokumentacji pracowniczej, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 474)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/474/ogl)
- [RODO, art. 5 i 9 (EUR-Lex)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32016R0679)

## Powiązane materiały

- [Wzór: Skierowanie na badania lekarskie](https://atestero.pl/wzory/skierowanie-na-badania-lekarskie)
- [Wzór: Skierowanie na badania wysokościowe](https://atestero.pl/wzory/skierowanie-na-badania-wysokosciowe)
- [Kalkulator ważności dokumentów](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-dokumentow)
- [Ważność badań lekarskich pracownika: ile ważne są badania wstępne, okresowe i kontrolne](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-badan-lekarskich-pracownika)
- [E-orzeczenie lekarskie od 18 października 2026: co się zmienia dla firm na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/e-orzeczenie-lekarskie-od-18-pazdziernika-2026)
- [Badania kontrolne po zwolnieniu lekarskim: kiedy po L4 ponad 30 dni i jak liczyć dni](https://atestero.pl/baza-wiedzy/badania-kontrolne-po-zwolnieniu-lekarskim)
- [Skierowanie na badania lekarskie: jakie dane musi zawierać](https://atestero.pl/baza-wiedzy/skierowanie-na-badania-lekarskie-wymagane-dane)
- [RODO a dokumenty pracowników podwykonawcy: co może zbierać generalny wykonawca](https://atestero.pl/baza-wiedzy/rodo-a-dokumenty-pracownikow-podwykonawcy)

Źródło: Atestero, „Orzeczenie lekarskie z medycyny pracy: co zawiera i co oznacza symbol 21, 22 i 23”, https://atestero.pl/baza-wiedzy/orzeczenie-lekarskie-z-medycyny-pracy (aktualizacja 2026-10-07).