# Uprawnienia na podesty ruchome i zwyżki: ważność 5 lub 10 lat, IPAF i kontrola operatora

- Adres: https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-podesty-ruchome-zwyzki
- Autor: Jędrzej Poliński (https://atestero.pl/autorzy/jedrzej-polinski)
- Opublikowano: 2026-10-07
- Aktualizacja: 2026-10-07
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-07
- Dla kogo: Dla kierowników budowy, specjalistów BHP i koordynatorów generalnego wykonawcy oraz dla podwykonawców elewacji, instalacji i montażu, którzy pracują z podestów ruchomych.

## Krótka odpowiedź

Na zwyżkę, podnośnik koszowy, nożycowy i przegubowy potrzebne jest zaświadczenie UDT na podesty ruchome przejezdne, ważne 5 lat. Podesty masztowe, wiszące i stacjonarne mają karty na 10 lat. Wyjątek dla urządzeń o udźwigu do 250 kg nie dotyczy podestów, bo przemieszczają osoby. Certyfikat IPAF potwierdza szkolenie, ale nie zastępuje zaświadczenia kwalifikacyjnego.

Zwyżki pracują na prawie każdej budowie: przy elewacji, instalacjach pod stropem hali, montażu stolarki i oświetlenia. Często przyjeżdżają z wypożyczalni, a operatorem jest pracownik podwykonawcy, który robił kurs kilka lat temu i ma kartę UDT, certyfikat IPAF albo oba dokumenty. Zaświadczeniem kwalifikacyjnym jest tylko karta UDT, a jej ważność zależy od rodzaju podestu.

## Czy na zwyżkę trzeba mieć uprawnienia?

Tak. Zwyżka w przepisach to podest ruchomy, a do jego obsługi potrzebne jest zaświadczenie kwalifikacyjne wydane przez UDT, TDT lub WDT po egzaminie (art. 22 ust. 3 ustawy o dozorze technicznym; załącznik nr 3, tabela nr 1, lp. 7 rozporządzenia z 21 maja 2019 r., Dz.U. 2019 poz. 1008). Do egzaminu przystępuje osoba, która ukończyła 18 lat.

Wyjątki z załącznika nr 3 dla pozycji 4–11 obejmują urządzenia z napędem ręcznym wszystkich mechanizmów oraz urządzenia o udźwigu do 250 kg, ale ten drugi wyjątek nie dotyczy dźwigów ani urządzeń służących do przemieszczania osób. Podest ruchomy przemieszcza ludzi, więc mały podnośnik nożycowy z platformą na 230 kg nadal wymaga karty UDT. Bez zaświadczenia można obsługiwać tylko podest, którego wszystkie mechanizmy mają napęd ręczny. Pełną tabelę urządzeń UDT zawiera artykuł o [ważności uprawnień UDT](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-uprawnien-udt).

### Karta kwalifikacji: operator podestu ruchomego (zwyżki)

| Pozycja | Operator podestu ruchomego |
| --- | --- |
| Wymagany dokument | Zaświadczenie kwalifikacyjne, zakres: obsługa, rodzaj: podesty ruchome przejezdne albo masztowe, wiszące, stacjonarne |
| Kto wydaje | Komisja UDT, TDT lub WDT po egzaminie |
| Podstawa prawna | Art. 22 ust. 3 i 3a ustawy o dozorze technicznym; zał. 3, tab. 1, lp. 7 rozporządzenia z 21.05.2019 (Dz.U. 2019 poz. 1008) |
| Kategorie | Przejezdne; masztowe (obejmuje stacjonarne); wiszące (obejmuje stacjonarne); stacjonarne; na pojazdach kolejowych |
| Ważność | 5 lat: przejezdne; 10 lat: pozostałe; konserwacja: 5 lat |
| Co jeszcze | 18 lat, orzeczenie lekarskie z uwzględnieniem pracy na wysokości, szkolenie BHP, instrukcja producenta podestu |
| Co sprawdza GW | Rodzaj podestu na karcie, datę ważności, dokument UDT podestu, badanie co rok, zasady pracy przy wietrze |

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-07.** Informacja ogólna, nie porada prawna. Okresy ważności, wyjątki i zasady BHP podano według stanu prawnego na 7 października 2026 r. Opłata za uznanie kwalifikacji pochodzi ze strony UDT. Rodzaj konkretnego podestu potwierdzaj w jego dokumentacji UDT.

## Ile są ważne uprawnienia na podesty ruchome?

Zaświadczenie na podesty ruchome przejezdne jest ważne 5 lat, a na podesty stacjonarne, wiszące, masztowe i na pojazdach kolejowych 10 lat (tabela nr 1, lp. 7). Karta na podesty wiszące i karta na masztowe uprawniają też do obsługi podestów stacjonarnych. Konserwacja podestów wymaga osobnej karty, ważnej 5 lat, wydawanej w jednym z trzech rodzajów: podesty stacjonarne, wiszące i masztowe, podesty przejezdne i załadowcze albo podesty na pojazdach kolejowych (tabela nr 2, lp. 8).

Bezterminowych uprawnień na podesty już nie ma. Zaświadczenia wydane przed 1 czerwca 2019 r. bez daty ważności straciły ważność 1 stycznia 2024 r. (art. 3 ustawy z 9 listopada 2018 r.; datę podaje UDT). Przedłużenie jest bezpłatne. Warunki: wniosek musi wpłynąć najpóźniej 3 miesiące przed końcem ważności, a operator w ostatnich 5 latach przez co najmniej 3 lata obsługiwał podesty danego rodzaju (art. 23 ust. 2a–2d ustawy). Pola z urzędowego formularza zawiera [wzór wniosku o przedłużenie uprawnień UDT (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/wniosek-o-przedluzenie-uprawnien-udt), a termin złożenia policzy [kalkulator ważności uprawnień UDT i SEP](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-uprawnien-udt-sep?dokument=udt-podesty-przejezdne).

## Który podest jest przejezdny, a który masztowy lub wiszący?

UDT opisuje podest ruchomy przejezdny jako maszynę przejezdną przeznaczoną do przemieszczania osób na stanowiska robocze, z których wykonują pracę z platformy roboczej, w wersji przegubowej lub nożycowej; potocznie to „kosz”. Na budowie są to zwyżki koszowe na samochodzie oraz podnośniki nożycowe, przegubowe i teleskopowe. Podesty masztowe i wiszące montuje się przy elewacji, a ich operator potrzebuje karty innego rodzaju.

O rodzaju konkretnego urządzenia rozstrzyga jego dokumentacja UDT, a nie nazwa handlowa. Przy wynajmie poproś o informację, pod jakim rodzajem podest jest zarejestrowany, i porównaj ją z kartą operatora. Ładowarka teleskopowa z koszem to osobny przypadek, opisany w artykule o [uprawnieniach na ładowarkę teleskopową](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-ladowarke-teleskopowa). Monterzy ruchomych podestów roboczych powinni mieć wymagane uprawnienia (§ 109 rozporządzenia BHP z 2003 r.), tak jak monterzy rusztowań opisani w poradniku o [uprawnieniach na rusztowania](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-rusztowania-montaz-i-odbior).

### Podesty ruchome na budowie: rodzaj, karta operatora i badanie UDT

| Urządzenie na budowie | Rodzaj w zał. 3 | Ważność karty operatora | Badanie UDT |
| --- | --- | --- | --- |
| Zwyżka koszowa na samochodzie | Podesty ruchome przejezdne | 5 lat | Co rok (dozór pełny) |
| Podnośnik nożycowy samojezdny | Podesty ruchome przejezdne | 5 lat | Co rok (dozór pełny) |
| Podnośnik przegubowy lub teleskopowy | Podesty ruchome przejezdne | 5 lat | Co rok (dozór pełny) |
| Podest masztowy przy elewacji | Podesty ruchome masztowe | 10 lat | Co rok (dozór pełny) |
| Podest wiszący (gondola) | Podesty ruchome wiszące | 10 lat | Co rok (dozór pełny) |
| Podest stacjonarny | Podesty ruchome stacjonarne | 10 lat | Doraźne kontrolne co 2 lata (dozór ograniczony) |

_Przyporządkowanie konkretnego urządzenia potwierdza jego dokumentacja UDT. Źródła: zał. 3 rozporządzenia z 21.05.2019 (Dz.U. 2019 poz. 1008); zał. 1 lp. 18–21 rozporządzenia z 30.10.2018 (Dz.U. 2018 poz. 2176)._

## Czy certyfikat IPAF zastępuje uprawnienia UDT na podesty?

Nie. Karta IPAF potwierdza ukończenie szkolenia według programu międzynarodowej organizacji branżowej, ale nie jest zaświadczeniem kwalifikacyjnym wydanym po egzaminie przed komisją jednostki dozoru technicznego. Na polskiej budowie operator podestu przejezdnego pokazuje kartę UDT, TDT lub WDT, a IPAF może być dodatkowym wymaganiem z umowy albo od wypożyczalni.

Operator z kwalifikacjami nabytymi w innym państwie UE może złożyć w UDT wniosek o ich uznanie na podstawie ustawy z 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich UE. UDT podaje, że od 1 stycznia 2026 r. opłata za uznanie wynosi 1 682,10 zł, czyli 35% minimalnego wynagrodzenia, i prowadzi rejestr decyzji o uznaniu. W drugą stronę zaświadczenia UDT są ważne tylko w Polsce.

## Jakie przepisy BHP obowiązują operatora podestu na budowie?

Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych ma osobny rozdział o rusztowaniach i ruchomych podestach roboczych. W czasie burzy i przy wietrze o prędkości większej niż 10 m/s pracę na podeście przerywa się, a pomost opuszcza do najniższego położenia i zabezpiecza (§ 128). Na pomoście może przebywać tyle osób, ile przewiduje instrukcja producenta (§ 126 ust. 2).

Wchodzenie na pomost i schodzenie z niego jest dozwolone, gdy pomost jest w najniższym położeniu albo w położeniu przewidzianym do wchodzenia (§ 126 ust. 1). Zabronione jest przechylanie się przez poręcze, gromadzenie materiałów po jednej stronie, opieranie się o ścianę obiektu i przechodzenie z jednego podestu na drugi (§ 126 ust. 3 i 4). Podestów nie montuje się i nie eksploatuje w gęstej mgle, w czasie opadów deszczu, śniegu i gołoledzi ani o zmroku bez oświetlenia (§ 123). Kierownik budowy lub uprawniona osoba sprawdza podesty po silnym wietrze, opadach, przerwie dłuższej niż 10 dni i co najmniej raz w miesiącu (§ 127).

Praca na podeście to praca na wysokości, czyli na powierzchni co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi (§ 105 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Operator potrzebuje więc orzeczenia lekarskiego wydanego na podstawie skierowania, które opisuje pracę na wysokości; zasady opisuje artykuł o [badaniach wysokościowych](https://atestero.pl/baza-wiedzy/badania-wysokosciowe-prace-na-wysokosci). Mit o osobnych „uprawnieniach wysokościowych” wyjaśnia poradnik o [uprawnieniach wysokościowych](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-wysokosciowe-praca-na-wysokosci).

## Co sprawdza generalny wykonawca u operatora zwyżki i w dokumentach podestu?

U operatora sprawdź kartę UDT z rodzajem „podesty ruchome przejezdne” albo masztowe lub wiszące, datę ważności, orzeczenie lekarskie i szkolenie BHP. Przy samym podeście sprawdź dokument uprawniający do eksploatacji, dostępny w miejscu pracy (§ 62 rozporządzenia BHP z 2003 r.), i datę badania UDT. Podesty przejezdne, wiszące i masztowe są objęte dozorem pełnym z badaniem okresowym co rok.

Termin badania wynika z załącznika nr 1, lp. 18–20 rozporządzenia z 30 października 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 2176). Przeglądy konserwacyjne podestów przejezdnych, wiszących i masztowych wykonuje się co 30 dni, jeśli instrukcja eksploatacji nie podaje innego terminu (załącznik nr 2, lp. 14–16), a wpis w dzienniku konserwacji zawiera numer zaświadczenia konserwatora. Gdy zwyżkę dostarcza wypożyczalnia z operatorem, poproś o te dane w zamówieniu, a nie dopiero przy bramie. W Atestero kartę operatora podestu przypisuje się do pracownika z datą ważności; dopuszczenie do pracy pozostaje decyzją uprawnionej osoby.

## Przykład: Przykład: elewacja z podnośnika przegubowego

Wypożyczalnia dostarcza podnośnik przegubowy, a obsługuje go pracownik podwykonawcy elewacji. Karta operatora: podesty ruchome przejezdne, ważna do 15.05.2027.

1. Wniosek o przedłużenie karty trzeba złożyć najpóźniej 15.02.2027
2. Po przedłużeniu w terminie nowa karta obowiązuje do 15.05.2032
3. Przy wietrze 12 m/s operator przerywa pracę i opuszcza pomost do najniższego położenia (§ 128)
4. Po 12 dniach przestoju podnośnik sprawdza kierownik budowy lub uprawniona osoba (§ 127 ust. 1)
5. Certyfikat IPAF operatora zapisano w rejestrze jako szkolenie, obok karty UDT

## Lista kontrolna

- Rodzaj na karcie: podesty ruchome przejezdne (zwyżki) albo masztowe lub wiszące
- Data ważności karty późniejsza niż ostatni dzień pracy na podeście
- Certyfikat IPAF zapisany jako szkolenie, nie zamiast karty UDT
- Orzeczenie lekarskie z uwzględnieniem pracy na wysokości
- Dokument UDT podestu w miejscu pracy i badanie okresowe nie starsze niż rok
- Sprawdzenie podestu po silnym wietrze, opadach i przerwie ponad 10 dni (§ 127)
- Zasada przerwania pracy przy wietrze powyżej 10 m/s znana operatorowi (§ 128)

## Częste błędne informacje (stan na 2026-10-07)

- **Błędne twierdzenie:** Na mały podnośnik nożycowy do 250 kg nie trzeba uprawnień UDT.
  - **Stan prawny:** Wyjątek dla urządzeń o udźwigu do 250 kg nie obejmuje dźwigów ani urządzeń służących do przemieszczania osób, a podest ruchomy przemieszcza osoby.
  - **Podstawa:** Uwaga pod tab. 1 zał. 3 rozporządzenia z 21.05.2019 (dotyczy lp. 4–11) (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001008)
- **Błędne twierdzenie:** Certyfikat IPAF wystarczy do obsługi zwyżki w Polsce.
  - **Stan prawny:** IPAF potwierdza szkolenie. Wymagane jest zaświadczenie kwalifikacyjne jednostki dozoru technicznego albo decyzja UDT o uznaniu kwalifikacji z państwa UE.
  - **Podstawa:** Art. 22 ust. 3 ustawy o dozorze technicznym; informacja UDT o uznawaniu kwalifikacji (https://www.udt.gov.pl/uslugi-udt/dozor-techniczny/kwalifikacje-osob/uznawanie-kwalifikacji-nabytych-w-panstwach-ue)
- **Błędne twierdzenie:** Uprawnienia na wszystkie podesty ruchome są ważne 10 lat.
  - **Stan prawny:** Podesty ruchome przejezdne: 5 lat. Masztowe, wiszące, stacjonarne: 10 lat. Konserwacja: 5 lat.
  - **Podstawa:** Zał. 3, tab. 1, lp. 7 i tab. 2, lp. 8 rozporządzenia z 21.05.2019 (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001008)

## Najczęstsze pytania

### Ile są ważne uprawnienia na podesty ruchome?

Na podesty ruchome przejezdne, czyli zwyżki, 5 lat. Na podesty stacjonarne, wiszące i masztowe 10 lat. Konserwacja podestów wymaga osobnej karty na 5 lat, wydawanej dla danego rodzaju podestów (zał. 3 rozporządzenia z 21 maja 2019 r., tabela nr 1, lp. 7 i tabela nr 2, lp. 8).

### Czy na podnośnik nożycowy trzeba mieć uprawnienia?

Tak. Podnośnik nożycowy z mechanicznym napędem to podest ruchomy, a wyjątek dla urządzeń o udźwigu do 250 kg nie dotyczy urządzeń służących do przemieszczania osób. Operator potrzebuje karty UDT na podesty ruchome przejezdne.

### Czy uprawnienia na podesty ruchome są bezterminowe?

Nie. Obecne karty mają 5 albo 10 lat ważności, a dawne zaświadczenia bez daty, wydane przed 1 czerwca 2019 r., straciły ważność 1 stycznia 2024 r. (art. 3 ustawy z 9 listopada 2018 r.).

### Jak przedłużyć uprawnienia na podesty ruchome przejezdne?

Złóż bezpłatny wniosek do jednostki, która wydała kartę, najpóźniej 3 miesiące przed końcem ważności, przez eUDT albo na papierze. Dołącz oświadczenie, że przez co najmniej 3 lata z ostatnich 5 obsługiwałeś podesty tego rodzaju. Nowa karta obowiązuje 5 lat od końca poprzedniej.

### Czy uprawnienia IPAF są ważne w Polsce?

Karta IPAF potwierdza szkolenie, ale nie jest zaświadczeniem kwalifikacyjnym UDT. Do obsługi podestu w Polsce potrzebna jest karta jednostki dozoru technicznego. Kwalifikacje z innego państwa UE można uznać decyzją UDT na podstawie ustawy z 22 grudnia 2015 r.

### Czy karta na podesty obejmuje ładowarkę teleskopową z koszem?

Nie automatycznie. Ładowarka teleskopowa z widłami odpowiada w zał. 3 rodzajowi „wózki jezdniowe podnośnikowe z wysięgnikiem”. Przy pracy z koszem rozstrzyga rodzaj urządzenia wpisany w dokumentacji UDT tej konfiguracji, a operator potrzebuje karty na ten rodzaj.

### Jak sprawdzić uprawnienia na zwyżki?

W wyszukiwarce UDT „Wykaz zaświadczeń kwalifikacyjnych”: wpisujesz imię i nazwisko oraz numer zaświadczenia albo numer dokumentu tożsamości z datą egzaminu. Operator może też okazać potwierdzenie z eUDT z kodem QR.

## Źródła

- [Rozporządzenie MPiT z 21 maja 2019 r. w sprawie sprawdzania kwalifikacji przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (Dz.U. 2019 poz. 1008)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001008)
- [Ustawa z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, tekst jednolity (Dz.U. 2024 poz. 1194, zm. Dz.U. 2026 poz. 252), art. 22–23](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001194)
- [Rozporządzenie MPiT z 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. 2018 poz. 2176)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180002176)
- [Rozporządzenie MI z 6 lutego 2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20030470401)
- [Rozporządzenie MPiPS w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity (Dz.U. 2003 poz. 1650 ze zm.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20031691650)
- [UDT: podest ruchomy przejezdny](https://www.udt.gov.pl/uslugi-udt/dozor-techniczny/urzadzenia-podlegajace-dozorowi-technicznemu/urzadzenia-transportu-bliskiego/podest-ruchomy-przejezdny)
- [UDT: uznawanie kwalifikacji nabytych w państwach UE](https://www.udt.gov.pl/uslugi-udt/dozor-techniczny/kwalifikacje-osob/uznawanie-kwalifikacji-nabytych-w-panstwach-ue)
- [UDT: przedłużanie okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych (zaświadczenia bez daty ważne do 1.01.2024)](https://www.udt.gov.pl/uslugi-udt/dozor-techniczny/kwalifikacje-osob/przedluzanie-okresu-waznosci-zaswiadczen-kwalifikacyjnych)

## Powiązane materiały

- [Wzór: Rejestr szkoleń, badań i uprawnień w Excelu](https://atestero.pl/wzory/rejestr-szkolen-badan-uprawnien)
- [Wzór: Skierowanie na badania lekarskie](https://atestero.pl/wzory/skierowanie-na-badania-lekarskie)
- [Kalkulator ważności uprawnień UDT i SEP](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-uprawnien-udt-sep)
- [Kalkulator ważności dokumentów](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-dokumentow)
- [Generator skierowania na badania lekarskie](https://atestero.pl/narzedzia/generator-skierowania-na-badania)
- [Ważność uprawnień UDT: ile lat, jak przedłużyć i jak odczytać zaświadczenie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-uprawnien-udt)
- [Badania wysokościowe: od 1 m, co ile lat i dlaczego nie ma już podziału na 3 m](https://atestero.pl/baza-wiedzy/badania-wysokosciowe-prace-na-wysokosci)
- [Uprawnienia na ładowarkę teleskopową (Manitou): kategoria UDT, ważność i osprzęt](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-ladowarke-teleskopowa)
- [Jak sprawdzić uprawnienia UDT online, a także SEP i książkę operatora maszyn](https://atestero.pl/baza-wiedzy/jak-sprawdzic-uprawnienia-udt-sep-operatora)
- [Środki ochrony indywidualnej i odzież robocza na budowie: obowiązki i kontrola](https://atestero.pl/baza-wiedzy/srodki-ochrony-indywidualnej-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Uprawnienia na podesty ruchome i zwyżki: ważność 5 lub 10 lat, IPAF i kontrola operatora”, https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-podesty-ruchome-zwyzki (aktualizacja 2026-10-07).