# Uprawnienia na równiarkę: klasa I, dawne klasy III i II, egzamin WIT

- Adres: https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-rowniarke
- Autor: Jędrzej Poliński (https://atestero.pl/autorzy/jedrzej-polinski)
- Opublikowano: 2026-10-18
- Aktualizacja: 2026-10-18
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-18
- Dla kogo: Dla operatorów równiarek, kierowników robót drogowych i ziemnych, specjalistów BHP i wypożyczalni maszyn.

## Krótka odpowiedź

Na równiarkę potrzebny jest wpis do książki operatora z Łukasiewicz-WIT po kursie i egzaminie przed komisją. Załącznik nr 1 przewiduje dla równiarek jedną klasę: I, obejmującą wszystkie maszyny (gr. I lp. 7). Dawne wpisy klasy III i II są z nią równoważne (§ 2 pkt 5 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.). Uprawnienia są bezterminowe.

Przy równiarce nie ma dylematu masy ani mocy. Od 1 kwietnia 2017 r. wykaz zna tylko klasę I, a wszystkie starsze wpisy, także w klasie III, liczą się jak klasa I. Poniżej: co to oznacza dla operatora ze starą książeczką, czym równiarka różni się od innych maszyn do profilowania, jak zdobyć wpis i co sprawdza generalny wykonawca.

## Jakie uprawnienia na równiarkę? Jedna klasa dla wszystkich maszyn

Równiarki są w grupie I załącznika nr 1 (lp. 7) i nie mają jednostki charakteryzującej maszynę: w kolumnach klas III i II jest kreska, a w kolumnie klasy I wpis „wszystkie”. Każdy operator równiarki, niezależnie od jej wielkości, potrzebuje więc wpisu na równiarki klasy I. Wydaje go Łukasiewicz-WIT po zdanym sprawdzianie (§ 23 i § 26).

Ta sama konstrukcja dotyczy w grupie I zgarniarek (lp. 8) i koparek wielonaczyniowych (lp. 4). W praktyce oznacza to, że ogłoszenia o kursie „równiarka klasa III” dotyczą dawnego podziału. Dziś egzamin i świadectwo obejmują równiarki w klasie I. Zasady pracy operatora przy skarpach, sieciach i w pasie drogowym zbiera [instrukcja BHP obsługi równiarki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-rowniarka). Inaczej jest przy ładowarkach jednonaczyniowych, gdzie klasa zależy od masy, co wyjaśnia poradnik [uprawnienia na ładowarkę: klasy III i I](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-ladowarke).

### Karta kwalifikacji: operator równiarki

| Karta kwalifikacji | Równiarki |
| --- | --- |
| Wymagany dokument | Świadectwo i wpis do książki operatora (od 2021 r. karta plastikowa, wcześniej papierowa książeczka) |
| Kto wydaje | Łukasiewicz-WIT po sprawdzianie przed komisją |
| Podstawa prawna | § 23 i § 26, zał. nr 1 gr. I lp. 7 rozporządzenia MG z 20.09.2001 (Dz.U. 2020 poz. 1461) |
| Klasy i zakres | Tylko klasa I, obejmuje wszystkie równiarki |
| Ważność | Bezterminowo; wpisy sprzed 2020 i 2023 r. zachowują moc |
| Co jeszcze | Orzeczenie lekarskie, instruktaż stanowiskowy, szkolenie okresowe BHP; prawo jazdy przy jeździe drogą publiczną |
| Co sprawdza generalny wykonawca | Nazwę maszyny i klasę we wpisie, zgodność danych z dokumentem tożsamości, orzeczenie, szkolenie BHP |

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-18.** Stan prawny na 18 października 2026 r. według tekstów w ELI: rozporządzenie z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583) ze zmianami z 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 1461, załącznik nr 1 stosowany od 27 listopada 2020 r.) i 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 291); równoważność dawnych klas według § 2 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 134). Przy maszynie nietypowej klasyfikację ustala się przed dopuszczeniem operatora, na podstawie dokumentacji producenta, a przy wątpliwości pisemnie w Łukasiewicz-WIT.

## Stara książeczka z równiarką klasy III lub II: czy jest ważna?

Tak. Rozporządzenie z 11 stycznia 2017 r. wprowadziło nowy załącznik nr 1 od 1 kwietnia 2017 r. i jednocześnie uznało, że świadectwa i wpisy na równiarki klasy III i II są równoważne ze świadectwem i wpisem na równiarki klasy I (§ 2 pkt 5). Operator z wpisem „równiarki kl. III” z 2012 r. może więc obsługiwać każdą równiarkę.

Przy kontroli dokumentów warto dopisać tę podstawę w rejestrze przy nazwisku operatora, żeby kolejna osoba sprawdzająca nie odsyłała go z powodu „za niskiej” klasy. Jeśli równiarka wyjeżdża na drogę publiczną, operator potrzebuje też prawa jazdy właściwej kategorii. Inne maszyny drogowe, jak [walec](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-walec) czy [frezarka](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-frezarke-do-asfaltu), mają w wykazie własne klasy.

### Twój wpis i równiarka

| Maszyna lub sytuacja | Dokument operatora | Uwagi |
| --- | --- | --- |
| Wpis „równiarki kl. I” | Wystarcza do każdej równiarki | Obecny załącznik nr 1 |
| Wpis „równiarki kl. III” sprzed 1.04.2017 | Ważny jak klasa I | § 2 pkt 5 Dz.U. 2017 poz. 134 |
| Wpis „równiarki kl. II” sprzed 1.04.2017 | Ważny jak klasa I | § 2 pkt 5 Dz.U. 2017 poz. 134 |
| Wpis na spycharki albo ładowarki | Nie obejmuje równiarki | Brak przypisu łączącego |
| Zgarniarka | Osobny wpis na zgarniarki kl. I | Gr. I lp. 8 |

_Źródło: zał. nr 1 gr. I lp. 7 i 8 (Dz.U. 2020 poz. 1461); § 2 pkt 5 i 6 Dz.U. 2017 poz. 134._

## Jak zdobyć uprawnienia na równiarkę: kurs i egzamin przed komisją WIT

Droga jest jedna dla wszystkich maszyn z załącznika nr 1: szkolenie w ośrodku, a potem sprawdzian przed komisją powołaną przez Sieć Badawczą Łukasiewicz, Warszawski Instytut Technologiczny (§ 23 w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 291). Szkolenie ma część teoretyczną (dokumentacja techniczna maszyn, BHP przy eksploatacji, technologia robót, użytkowanie i obsługa) i praktyczną, czyli naukę pracy maszyną w różnych warunkach terenowych i technologicznych (§ 24). Prowadzić je może ośrodek z salą wykładową, parkiem maszynowym z placem manewrowym, kadrą i wyposażeniem dydaktycznym, a spełnienie tych warunków potwierdza Instytut (§ 25 i § 26 ust. 3).

Po zdanym egzaminie operator dostaje świadectwo i wpis do książki operatora (§ 26 ust. 1). Zaświadczenie z samego kursu uprawnieniem nie jest i nie wystarcza do pracy na maszynie. Książka operatora ma dziś formę plastikowej karty: na rewersie jest numer uprawnień, data i nazwa maszyny, a na awersie zdanie, że dokument jest ważny łącznie z dokumentem tożsamości (załącznik nr 2 w brzmieniu z 2023 r.). Wnioski, terminy egzaminów i wykaz opłat publikuje [Centrum Egzaminowania Operatorów WIT](https://wit.lukasiewicz.gov.pl/centrum-egzaminowania-operatorow/).

Wybierając kurs, sprawdź, czy ośrodek zgłasza kursantów na egzamin przed komisją WIT i jaką klasę obejmuje szkolenie. Klasa w świadectwie musi pasować do maszyny, na której operator będzie pracował, bo to ją sprawdza kierownik robót przy dopuszczeniu. Wszystkie maszyny z wykazu zestawia poradnik o [uprawnieniach na maszyny budowlane](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane).

## Czy uprawnienia na równiarkę są bezterminowe?

Tak. Paragrafy 23-26 rozporządzenia opisują szkolenie, sprawdzian, świadectwo i wpis, ale nie podają okresu ważności, a Instytut nie wymaga odnawiania wpisu. Wpisy sprzed zmian przepisów zachowały moc: § 27 rozporządzenia z 2001 r., § 4 rozporządzenia z 29 lipca 2020 r. i § 3 rozporządzenia z 8 lutego 2023 r. Ważna jest więc także papierowa książeczka wydana, gdy egzaminy prowadził jeszcze Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Dawne wpisy na równiarki klasy III i II są równoważne z klasą I (§ 2 pkt 5 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.).

Bezterminowe jest samo uprawnienie. Operator równiarki potrzebuje aktualnego orzeczenia lekarskiego, bo bez niego pracodawca nie może dopuścić go do pracy (art. 229 § 4 KP), oraz szkolenia BHP: instruktażu stanowiskowego przed rozpoczęciem pracy i szkolenia okresowego. Te daty decydują, czy operator może dziś wsiąść do kabiny. W [kalkulatorze ważności dokumentów](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-dokumentow?dokument=wit-ksiazka-operatora) książka operatora ma status dokumentu bez terminu, a orzeczenie i szkolenie liczą się od dat na dokumentach.

Książka operatora nie zastępuje prawa jazdy. Wzór karty zawiera informację, że do przemieszczania się po drogach publicznych potrzebne jest też prawo jazdy zgodne z przepisami o ruchu drogowym. Na zamkniętym placu budowy liczy się wpis WIT, a przy przejeździe drogą publiczną dochodzi prawo jazdy właściwej kategorii.

## Co sprawdza generalny wykonawca u operatora równiarki

Najpierw porównaj kartę albo książkę z dokumentem tożsamości i z maszyną: nazwisko, datę urodzenia, nazwę maszyny we wpisie i klasę. Wpis musi dotyczyć pozycji „Równiarki” (gr. I lp. 7 załącznika nr 1), a klasa obejmować maszynę z placu. Gdy wpis jest nieczytelny albo budzi wątpliwości, pracodawca może złożyć do Łukasiewicz-WIT pisemny wniosek o udostępnienie danych operatora na formularzu z regulaminu Centrum Egzaminowania Operatorów.

Do tego dochodzą dokumenty pracownicze: orzeczenie lekarskie, szkolenie wstępne z instruktażem stanowiskowym na konkretnej maszynie i szkolenie okresowe BHP. Przy profilowaniu skarp i wykopów instruktaż warto oprzeć na [instrukcji BHP robót ziemnych i wykopów (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-ziemne-wykopy). Daty operatorów kilku podwykonawców zbierzesz w jednym [rejestrze szkoleń, badań i uprawnień (XLSX)](https://atestero.pl/wzory/rejestr-szkolen-badan-uprawnien), a całą procedurę opisuje poradnik [jak dopuścić pracownika podwykonawcy do pracy krok po kroku](https://atestero.pl/baza-wiedzy/jak-dopuscic-pracownika-podwykonawcy-do-pracy-krok-po-kroku).

W Atestero dla rodzaju pracy „operator równiarki” ustawisz książkę operatora jako wymaganie bez terminu, a orzeczenie i szkolenie BHP jako wymagania z datą. System pokaże zbliżający się termin badań, a o dopuszczeniu decyduje osoba wyznaczona przez wykonawcę, która ocenia też, czy klasa we wpisie pasuje do maszyny.

## Przykład: Przykład: operator z książeczką z 2011 r.

Na budowę drogi gminnej przychodzi operator równiarki z papierową książeczką: „równiarki, klasa III”. Kierownik robót ma wątpliwość, czy wpis obejmuje równiarkę 17 t.

1. Kierownik sprawdza zgodność danych z dowodem osobistym
2. Wpis klasy III na równiarki jest równoważny z klasą I (§ 2 pkt 5 Dz.U. 2017 poz. 134), a klasa I obejmuje wszystkie równiarki
3. Operator ma aktualne orzeczenie i szkolenie okresowe, przechodzi instruktaż na tej maszynie
4. W rejestrze przy wpisie zapisano podstawę równoważności, żeby nie sprawdzać jej ponownie

## Lista kontrolna

- Wpis na równiarki: klasa I albo dawna klasa III lub II
- Dane z karty lub książki zgadzają się z dokumentem tożsamości
- Orzeczenie lekarskie i szkolenie BHP aktualne, instruktaż na tej maszynie odbyty
- Prawo jazdy właściwej kategorii, jeśli maszyna wyjeżdża na drogę publiczną

## Częste błędne informacje (stan na 2026-10-18)

- **Błędne twierdzenie:** Na równiarkę można zrobić uprawnienia klasy III.
  - **Stan prawny:** Obecny załącznik nr 1 przewiduje dla równiarek tylko klasę I. Klasa III istniała do 31 marca 2017 r., a wydane wtedy wpisy są równoważne z klasą I.
  - **Podstawa:** Zał. nr 1 gr. I lp. 7 (Dz.U. 2020 poz. 1461); § 2 pkt 5 Dz.U. 2017 poz. 134 (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000134)

## Najczęstsze pytania

### Jaka klasa uprawnień na równiarkę?

Klasa I. Załącznik nr 1 przewiduje dla równiarek tylko tę klasę i obejmuje ona wszystkie maszyny (gr. I lp. 7).

### Czy uprawnienia na równiarkę klasy III są ważne?

Tak. Wpisy na równiarki klasy III i II wydane przed 1 kwietnia 2017 r. są równoważne z wpisem na równiarki klasy I (§ 2 pkt 5 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.).

### Czy uprawnienia na spycharkę obejmują równiarkę?

Nie. Spycharki i równiarki to osobne pozycje załącznika nr 1 i żaden przypis nie łączy tych wpisów. Do równiarki potrzebny jest wpis na równiarki.

### Czy uprawnienia na równiarkę trzeba odnawiać?

Nie. Wpis Łukasiewicz-WIT jest bezterminowy, a wpisy sprzed zmian z 2020 i 2023 r. zachowały moc (§ 4 Dz.U. 2020 poz. 1461, § 3 Dz.U. 2023 poz. 291). Terminy mają orzeczenie lekarskie i szkolenie okresowe BHP operatora.

### Kto wydaje uprawnienia i gdzie zdać egzamin?

Egzamin przeprowadza komisja powołana przez Sieć Badawczą Łukasiewicz, Warszawski Instytut Technologiczny (§ 23 w brzmieniu od 1 stycznia 2023 r.). Kurs prowadzi ośrodek, którego warunki potwierdził Instytut; po zdanym egzaminie WIT wydaje świadectwo i wpis do książki operatora.

## Źródła

- [Rozporządzenie MG z 20 września 2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, tekst jednolity (Dz.U. 2018 poz. 583 ze zm.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000583)
- [Rozporządzenie MR z 29 lipca 2020 r. zmieniające, nowy załącznik nr 1 z klasami maszyn (Dz.U. 2020 poz. 1461)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200001461)
- [Rozporządzenie MRiT z 8 lutego 2023 r. zmieniające, egzaminy w Łukasiewicz-WIT i wzór książki operatora (Dz.U. 2023 poz. 291)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000291)
- [Rozporządzenie MRiF z 11 stycznia 2017 r. zmieniające, § 2: równoważność dawnych klas (Dz.U. 2017 poz. 134)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000134)
- [Łukasiewicz-WIT: Centrum Egzaminowania Operatorów](https://wit.lukasiewicz.gov.pl/centrum-egzaminowania-operatorow/)
- [Kodeks pracy, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1245)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260001245)

## Powiązane materiały

- [Wzór: Rejestr szkoleń BHP, badań i uprawnień](https://atestero.pl/wzory/rejestr-szkolen-badan-uprawnien)
- [Wzór: Instrukcja BHP obsługi równiarki drogowej: wzór Word i PDF](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-rowniarka)
- [Wzór: Instrukcja BHP robót ziemnych i pracy w wykopie: wzór Word i PDF](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-ziemne-wykopy)
- [Kalkulator ważności dokumentów](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-dokumentow)
- [Uprawnienia na maszyny budowlane: kto je wydaje, ile są ważne i jak je sprawdzić](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane)
- [Jak dopuścić pracownika podwykonawcy do pracy na budowie: 9 kroków](https://atestero.pl/baza-wiedzy/jak-dopuscic-pracownika-podwykonawcy-do-pracy-krok-po-kroku)
- [Dokumentacja maszyn i sprzętu na budowie: co musi być na miejscu i u kogo](https://atestero.pl/baza-wiedzy/dokumentacja-maszyn-i-sprzetu-na-budowie)
- [Uprawnienia na spycharkę: klasa III do 110 kW, klasa I, wpis z ładowarki](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-spycharke)
- [Uprawnienia na walec drogowy: klasa II, walce doczepne, zagęszczarka](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-walec)

Źródło: Atestero, „Uprawnienia na równiarkę: klasa I, dawne klasy III i II, egzamin WIT”, https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-rowniarke (aktualizacja 2026-10-18).