# Uprawnienia na rusztowania: kto może montować, ile są ważne i kto odbiera rusztowanie

- Adres: https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-rusztowania-montaz-i-odbior
- Autor: Jan Nawrot (https://atestero.pl/autorzy/jan-nawrot)
- Opublikowano: 2026-10-07
- Aktualizacja: 2026-10-07
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-07
- Dla kogo: Dla kierowników budowy i robót, specjalistów BHP, firm montujących rusztowania oraz podwykonawców, których ekipy pracują na rusztowaniach generalnego wykonawcy.

## Krótka odpowiedź

Montaż i demontaż rusztowań budowlano-montażowych metalowych wymaga uprawnień z Łukasiewicz-WIT „bez klasy”, potwierdzonych wpisem do książki operatora (§ 109 rozporządzenia z 6 lutego 2003 r., zał. nr 1 gr. III lp. 4 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Są bezterminowe. Z rusztowania wolno korzystać dopiero po odbiorze przez kierownika budowy lub uprawnioną osobę, potwierdzonym w dzienniku budowy albo protokole (§ 110).

Przy rusztowaniu na budowie występują trzy role: monter, który stawia i rozbiera konstrukcję, osoba, która ją odbiera, i pracownicy, którzy z niej korzystają. Uprawnień z egzaminem wymaga tylko pierwsza, ale każda ma swoje obowiązki i dokumenty. Poniżej: kto wydaje uprawnienia monterom, co musi zawierać protokół odbioru, jak często sprawdza się rusztowanie i kiedy montaż jest zabroniony.

## Czy na rusztowania trzeba mieć uprawnienia?

Tak, do montażu i demontażu. Osoby zatrudnione przy montażu i demontażu rusztowań powinny mieć wymagane uprawnienia (§ 109 rozporządzenia z 6 lutego 2003 r.), a dla rusztowań budowlano-montażowych metalowych jest to wpis „montaż i demontaż, bez klasy” z Łukasiewicz-WIT (zał. nr 1, gr. III lp. 4 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Pracownik, który tylko pracuje na rusztowaniu, uprawnień montera nie potrzebuje.

Użytkownik rusztowania potrzebuje za to dokumentów do pracy na wysokości: orzeczenia lekarskiego obejmującego tę pracę, szkolenia BHP i instruktażu stanowiskowego, o czym więcej w poradniku [uprawnienia wysokościowe i praca na wysokości](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-wysokosciowe-praca-na-wysokosci). Ten sam § 109 wymienia monterów ruchomych podestów roboczych; to inna sytuacja niż obsługa podestu ruchomego, która wymaga zaświadczenia UDT, opisanego w poradniku [uprawnienia na podesty ruchome](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-podesty-ruchome-zwyzki). Załącznik nr 1 dotyczy rusztowań metalowych; przy innych konstrukcjach zakres wymagań ustal ze specjalistą BHP.

### Karta kwalifikacji: monter rusztowań

| Karta kwalifikacji | Monter rusztowań metalowych |
| --- | --- |
| Wymagany dokument | Świadectwo i wpis do książki operatora: rusztowania budowlano-montażowe metalowe, montaż i demontaż |
| Kto wydaje | Sieć Badawcza Łukasiewicz - Warszawski Instytut Technologiczny po egzaminie przed komisją |
| Podstawa prawna | § 109 rozporządzenia MI z 6.02.2003; § 23 i zał. nr 1 gr. III lp. 4 rozporządzenia MG z 20.09.2001 |
| Klasy i zakres | Bez klasy; dawny wpis „rusztowania budowlano-montażowe metalowe bez klasy” jest równoważny |
| Ważność | Bezterminowo |
| Co jeszcze (badania, szkolenie BHP, instruktaż) | Orzeczenie obejmujące pracę na wysokości, szkolenie okresowe co najmniej raz w roku (praca szczególnie niebezpieczna), instruktaż, sprzęt chroniący przed upadkiem |
| Co sprawdza generalny wykonawca | Wpisy monterów, dokumentację producenta lub projekt, protokół odbioru, tablicę, uziemienie, terminy przeglądów |

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-07.** Informacja ogólna, nie porada prawna. Przepisy o rusztowaniach i uprawnieniach monterów sprawdzono 7 października 2026 r. Zakres przeglądów i dopuszczalne obciążenia wynikają z dokumentacji konkretnego systemu rusztowań; wątpliwości wyjaśnij z kierownikiem budowy lub specjalistą BHP.

## Kto wydaje uprawnienia na rusztowania i ile są ważne?

Uprawnienia montera rusztowań wydaje Łukasiewicz-WIT po szkoleniu i egzaminie przed powołaną przez siebie komisją, tak samo jak uprawnienia na maszyny budowlane (§ 23 i § 26 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Są bezterminowe: Instytut wydaje uprawnienia bez daty ważności i nie wymaga ich okresowego odnawiania.

Wpisy sprzed 1 kwietnia 2017 r. na „rusztowania budowlano-montażowe metalowe bez klasy” są równoważne z dzisiejszym wpisem na montaż i demontaż (§ 2 pkt 21 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.), a uprawnienia wydane jeszcze przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego zachowują moc. Dokumenty zagraniczne, np. norweskie czy szwedzkie, nie są polskim wpisem; przed dopuszczeniem do montażu poproś o polski wpis albo o dokument z WIT z procedury uznania kwalifikacji lub świadczenia usług transgranicznych (obie procedury opisuje strona Centrum Egzaminowania Operatorów). Projekt ustawy UD142 przewiduje, że monter rusztowań będzie zawodem regulowanym z kartą operatora, ale to wciąż projekt, opisany w poradniku o [uprawnieniach na maszyny budowlane](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane).

## Kto może odebrać rusztowanie i co musi zawierać protokół odbioru?

Rusztowanie odbiera kierownik budowy albo uprawniona osoba i dopiero po odbiorze wolno z niego korzystać (§ 110 ust. 1). Odbiór potwierdza się wpisem w dzienniku budowy albo protokołem odbioru technicznego (ust. 2), a wpis lub protokół określa co najmniej siedem informacji z § 110 ust. 3, zebranych w tabeli poniżej.

Rozporządzenie nie definiuje „uprawnionej osoby”, więc procedura budowy powinna wskazać, kto poza kierownikiem budowy odbiera rusztowania i na jakiej podstawie, np. kierownik robót znający dany system rusztowań. Wpis w dzienniku i protokół są równorzędne; protokół na osobnym arkuszu łatwiej dołączyć do dokumentacji podwykonawcy i pokazać przy kontroli. Układ ze wszystkimi polami z § 110 ust. 3 zawiera [wzór protokołu odbioru rusztowania (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/protokol-odbioru-rusztowania), a zasady wpisów opisuje poradnik [dziennik budowy: wpisy i elektroniczny dziennik](https://atestero.pl/baza-wiedzy/dziennik-budowy-wpisy-i-elektroniczny-dziennik).

### Protokół odbioru rusztowania: 7 informacji z § 110 ust. 3

| Informacja | Co wpisać | Przykład |
| --- | --- | --- |
| Użytkownik rusztowania | Firma lub firmy, które będą z niego korzystać | Podwykonawca robót elewacyjnych |
| Przeznaczenie rusztowania | Rodzaj robót, do których rusztowanie służy | Ocieplenie i tynk ściany wschodniej |
| Wykonawca montażu | Imię i nazwisko albo nazwa oraz numer telefonu | Firma montażowa i telefon kierownika montażu |
| Dopuszczalne obciążenia | Obciążenie pomostów i konstrukcji według dokumentacji producenta lub projektu | Wartość z instrukcji systemu rusztowań |
| Data przekazania do użytkowania | Dzień, od którego wolno pracować na rusztowaniu | Data odbioru |
| Oporność uziomu | Wynik pomiaru uziemienia rusztowania metalowego | Wartość z protokołu pomiaru |
| Terminy kolejnych przeglądów | Daty przeglądów, co najmniej raz w miesiącu | Konkretne daty kolejnych przeglądów |

_Źródło: § 110 ust. 3 rozporządzenia MI z 6.02.2003 (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401). Przykłady mają charakter poglądowy._

## Tablica, uziemienie i przeglądy rusztowania

Na rusztowaniu umieszcza się tablicę z wykonawcą montażu (imię i nazwisko albo nazwa oraz telefon) i dopuszczalnymi obciążeniami pomostów i konstrukcji (§ 111 ust. 1). Rusztowanie z elementów metalowych musi być uziemione i mieć instalację piorunochronną (§ 117), a montaż, eksploatację i demontaż prowadzi się według instrukcji producenta albo projektu indywidualnego (§ 108 ust. 4).

Odbiór nie kończy kontroli. Kierownik budowy lub uprawniona osoba sprawdza rusztowanie każdorazowo po silnym wietrze, opadach atmosferycznych i działaniu innych czynników zagrażających bezpieczeństwu, po przerwach roboczych dłuższych niż 10 dni oraz okresowo, nie rzadziej niż raz w miesiącu (§ 127 ust. 1). Zakres sprawdzenia wynika z instrukcji producenta lub projektu indywidualnego (ust. 2). Daty przeglądów wpisane w protokole odbioru najlepiej przenieść do harmonogramu budowy, żeby nie zginęły po zmianie kierownika robót.

- tablica z wykonawcą montażu i dopuszczalnymi obciążeniami (§ 111)
- uziemienie i instalacja piorunochronna rusztowania metalowego (§ 117)
- przy rusztowaniu stojakowym piony komunikacyjne nie dalej niż 40 m od siebie, a stanowisko nie dalej niż 20 m od pionu (§ 113)
- poręcz ochronna na wysokości 1,1 m (przy rusztowaniach systemowych dopuszcza się 1 m) i krawężnik 0,15 m (§ 112 pkt 5 w zw. z § 15 ust. 2-3)
- przegląd po silnym wietrze, opadach, przerwie ponad 10 dni i co najmniej raz w miesiącu (§ 127)

## Kiedy nie wolno montować rusztowania?

Montaż, eksploatacja i demontaż rusztowań są zabronione o zmroku bez oświetlenia zapewniającego dobrą widoczność, w czasie gęstej mgły, opadów deszczu i śniegu, gołoledzi oraz podczas burzy lub wiatru o prędkości przekraczającej 10 m/s (§ 123 rozporządzenia z 6 lutego 2003 r.). Podobny zakaz dla montażu i demontażu zawiera § 22 ust. 2 rozporządzenia z 20 września 2001 r.

Przed montażem lub demontażem wyznacza się i ogradza strefę niebezpieczną, a monterzy stosują urządzenia zabezpieczające przed upadkiem z wysokości (§ 120). W sąsiedztwie napowietrznych linii elektroenergetycznych montaż jest dopuszczalny, jeżeli linie są poza strefą niebezpieczną, a w innym przypadku przed robotami wyłącza się napięcie (§ 122). Zrzucanie demontowanych elementów jest zabronione (§ 125). Montaż, demontaż i konserwacja rusztowań przy budynkach wysokich i wysokościowych należą do robót, które uwzględnia się w planie BIOZ (§ 6 pkt 1 lit. e rozporządzenia z 23 czerwca 2003 r.); takie prace opisuje poradnik [prace szczególnie niebezpieczne na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/prace-szczegolnie-niebezpieczne-na-budowie).

## Co sprawdza generalny wykonawca przy rusztowaniach podwykonawcy?

Generalny wykonawca sprawdza, czy rusztowanie zmontowały osoby z wpisem WIT na montaż i demontaż, czy jest dokumentacja producenta albo projekt indywidualny, czy odbiór potwierdzono w dzienniku budowy lub protokole z siedmioma wymaganymi informacjami i czy na rusztowaniu wisi tablica. Osobno sprawdza dokumenty ludzi, którzy będą na rusztowaniu pracować.

Przy kilku firmach na jednym rusztowaniu potrzebny jest jasny podział: kto jest wykonawcą montażu, kto użytkownikiem i kto przeprowadza przeglądy. Pracodawcy wykonujący pracę w tym samym miejscu współpracują i wyznaczają koordynatora BHP (art. 208 § 1 KP), a koordynator nie przejmuje obowiązków poszczególnych pracodawców wobec ich pracowników (art. 208 § 2). Zakres kontroli podwykonawców opisuje poradnik o [obowiązkach generalnego wykonawcy w zakresie BHP podwykonawców](https://atestero.pl/baza-wiedzy/obowiazki-generalnego-wykonawcy-bhp-podwykonawcow).

W Atestero dla rodzaju pracy „montaż rusztowań” można ustawić wymaganie książki operatora bez terminu, a dla pracy na rusztowaniu orzeczenie i szkolenie BHP z datą. Protokół odbioru i przeglądy pozostają dokumentami budowy; system nie zastępuje odbioru ani decyzji kierownika budowy.

## Przykład: Przykład: rusztowanie elewacyjne i przerwa w robotach

Firma montażowa stawia rusztowanie elewacyjne, z którego korzysta podwykonawca robót ociepleniowych. Kierownik budowy odbiera je 5 października.

1. Monterzy mają wpisy WIT na montaż i demontaż rusztowań metalowych; kierownik budowy odnotowuje to w rejestrze
2. Protokół odbioru z 5 października podaje użytkownika, przeznaczenie, wykonawcę montażu z telefonem, obciążenia, datę przekazania, oporność uziomu i terminy przeglądów
3. Roboty stoją od 10 do 23 października, czyli dłużej niż 10 dni, więc przed wznowieniem rusztowanie trzeba sprawdzić
4. Po wichurze w listopadzie kierownik budowy sprawdza rusztowanie ponownie, niezależnie od comiesięcznego przeglądu

## Lista kontrolna

- Monterzy mają wpis WIT „rusztowania budowlano-montażowe metalowe, montaż i demontaż”
- Rusztowanie zmontowano według instrukcji producenta albo projektu indywidualnego
- Odbiór potwierdzony w dzienniku budowy albo protokole z 7 informacjami z § 110 ust. 3
- Tablica z wykonawcą montażu i dopuszczalnymi obciążeniami wisi na rusztowaniu
- Pomiar uziemienia wpisany do protokołu
- Przeglądy zaplanowane co najmniej raz w miesiącu oraz po wietrze, opadach i przerwach ponad 10 dni
- Użytkownicy rusztowania mają orzeczenia i szkolenia do pracy na wysokości

## Częste błędne informacje (stan na 2026-10-07)

- **Błędne twierdzenie:** Każdy, kto pracuje na rusztowaniu, musi mieć uprawnienia montera.
  - **Stan prawny:** Uprawnień wymaga montaż i demontaż. Użytkownik rusztowania potrzebuje orzeczenia, szkolenia BHP i instruktażu do pracy na wysokości.
  - **Podstawa:** § 109 rozporządzenia MI z 6.02.2003; § 105 ogólnych przepisów BHP (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20030470401)
- **Błędne twierdzenie:** Rusztowanie może odebrać brygadzista firmy montażowej.
  - **Stan prawny:** Odbioru dokonuje kierownik budowy lub uprawniona osoba wskazana w procedurze budowy, a odbiór potwierdza wpis w dzienniku budowy albo protokół odbioru technicznego.
  - **Podstawa:** § 110 ust. 1-2 rozporządzenia MI z 6.02.2003 (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20030470401)
- **Błędne twierdzenie:** Uprawnienia na rusztowania trzeba odnawiać co 5 lat.
  - **Stan prawny:** Uprawnienia z Łukasiewicz-WIT na montaż i demontaż rusztowań metalowych są bezterminowe.
  - **Podstawa:** § 23 rozporządzenia z 20.09.2001; informacja Centrum Egzaminowania Operatorów WIT (https://wit.lukasiewicz.gov.pl/centrum-egzaminowania-operatorow/)
- **Błędne twierdzenie:** Wystarczy jeden odbiór rusztowania na cały czas budowy.
  - **Stan prawny:** Rusztowanie sprawdza się po silnym wietrze, opadach, przerwach ponad 10 dni i nie rzadziej niż raz w miesiącu.
  - **Podstawa:** § 127 ust. 1 rozporządzenia MI z 6.02.2003 (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20030470401)

## Najczęstsze pytania

### Czy na rusztowania trzeba mieć uprawnienia?

Do montażu i demontażu rusztowań metalowych tak: wymagany jest wpis z Łukasiewicz-WIT „montaż i demontaż, bez klasy” (§ 109 rozporządzenia z 6 lutego 2003 r.). Pracownik, który tylko pracuje na rusztowaniu, potrzebuje orzeczenia i szkoleń BHP, a nie uprawnień montera.

### Kto wydaje uprawnienia na rusztowania?

Sieć Badawcza Łukasiewicz - Warszawski Instytut Technologiczny, po szkoleniu i egzaminie przed powołaną przez niego komisją (§ 23 i § 26 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). UDT nie wydaje uprawnień na montaż rusztowań.

### Ile ważne są uprawnienia na rusztowania?

Bezterminowo. Łukasiewicz-WIT wydaje uprawnienia bez daty ważności i nie wymaga ich odnawiania. Terminy mają orzeczenie lekarskie montera i jego szkolenie okresowe BHP.

### Kto może odebrać rusztowanie?

Kierownik budowy albo uprawniona osoba (§ 110 ust. 1). Przepis nie definiuje uprawnionej osoby, więc procedura budowy powinna ją wskazać. Odbiór potwierdza się wpisem w dzienniku budowy albo protokołem odbioru technicznego.

### Co musi zawierać protokół odbioru rusztowania?

Co najmniej: użytkownika, przeznaczenie, wykonawcę montażu z imieniem i nazwiskiem albo nazwą i telefonem, dopuszczalne obciążenia pomostów i konstrukcji, datę przekazania do użytkowania, oporność uziomu i terminy kolejnych przeglądów (§ 110 ust. 3).

### Jak często trzeba sprawdzać rusztowanie?

Po silnym wietrze, opadach i innych czynnikach zagrażających bezpieczeństwu, po przerwach dłuższych niż 10 dni oraz nie rzadziej niż raz w miesiącu (§ 127 ust. 1 rozporządzenia z 6 lutego 2003 r.). Sprawdza kierownik budowy lub uprawniona osoba.

### Czy monter rusztowań to zawód regulowany?

Obowiązek uprawnień wynika dziś z § 109 rozporządzenia z 2003 r. i z załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2001 r. Projekt ustawy UD142 wprost zalicza montera rusztowań do zawodów regulowanych, ale projekt jeszcze nie obowiązuje.

## Źródła

- [Rozporządzenie MI z 6 lutego 2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20030470401)
- [Rozporządzenie MG z 20 września 2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, tekst jednolity (Dz.U. 2018 poz. 583 ze zm.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000583)
- [Rozporządzenie MR z 29 lipca 2020 r. zmieniające (nowy załącznik nr 1 i wzór książki operatora, Dz.U. 2020 poz. 1461)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200001461)
- [Rozporządzenie MRiF z 11 stycznia 2017 r. zmieniające (§ 2: równoważność dawnych klas, Dz.U. 2017 poz. 134)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000134)
- [Rozporządzenie MI z 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji BIOZ oraz planu BIOZ (Dz.U. 2003 nr 120 poz. 1126)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20031201126)
- [Łukasiewicz-WIT: Centrum Egzaminowania Operatorów (regulamin od 2 stycznia 2026 r., wnioski, Q&A)](https://wit.lukasiewicz.gov.pl/centrum-egzaminowania-operatorow/)
- [Kodeks pracy, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1245)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260001245)

## Powiązane materiały

- [Wzór: Protokół odbioru rusztowania](https://atestero.pl/wzory/protokol-odbioru-rusztowania)
- [Wzór: Rejestr szkoleń, badań i uprawnień w Excelu](https://atestero.pl/wzory/rejestr-szkolen-badan-uprawnien)
- [Kalkulator ważności dokumentów](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-dokumentow)
- [Uprawnienia na maszyny budowlane: kto je wydaje, ile są ważne i jak je sprawdzić](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane)
- [Uprawnienia wysokościowe: czy istnieją i co trzeba mieć do pracy na wysokości](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-wysokosciowe-praca-na-wysokosci)
- [Prace szczególnie niebezpieczne na budowie: wykaz, nadzór, szkolenia i pozwolenia](https://atestero.pl/baza-wiedzy/prace-szczegolnie-niebezpieczne-na-budowie)
- [Generalny wykonawca a BHP podwykonawców: obowiązki, wymagania i podział odpowiedzialności](https://atestero.pl/baza-wiedzy/obowiazki-generalnego-wykonawcy-bhp-podwykonawcow)
- [Lista kontrolna BHP na budowie: co sprawdzić przed startem robót i na obchodach](https://atestero.pl/baza-wiedzy/lista-kontrolna-bhp-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Uprawnienia na rusztowania: kto może montować, ile są ważne i kto odbiera rusztowanie”, https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-rusztowania-montaz-i-odbior (aktualizacja 2026-10-07).