# Uprawnienia na walec drogowy: klasa II, walce doczepne, zagęszczarka

- Adres: https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-walec
- Autor: Jędrzej Poliński (https://atestero.pl/autorzy/jedrzej-polinski)
- Opublikowano: 2026-10-18
- Aktualizacja: 2026-10-18
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-18
- Dla kogo: Dla operatorów walców, brygadzistów i kierowników robót drogowych, firm brukarskich i specjalistów BHP.

## Krótka odpowiedź

Na walec drogowy potrzebny jest wpis do książki operatora z Łukasiewicz-WIT po kursie i egzaminie. Załącznik nr 1 przewiduje dla walców drogowych klasę II, obejmującą wszystkie walce (gr. II lp. 10), z wyjątkiem walców doczepnych. Dawny wpis klasy III jest równoważny z klasą II. Zagęszczarek płytowych wykaz nie wymienia. Uprawnienia są bezterminowe.

„Czy na mały walec trzeba mieć uprawnienia?” to jedno z częstszych pytań na budowie. Odpowiedź daje załącznik nr 1: walce drogowe są w wykazie bez progu masy, a wyłączone są tylko walce doczepne. Poniżej: klasa, walce doczepne i zagęszczarki, dawna klasa III, egzamin i co sprawdza generalny wykonawca.

## Jakie uprawnienia na walec? Klasa II dla wszystkich walców drogowych

Walce drogowe są w grupie II załącznika nr 1 (maszyny do robót drogowych, lp. 10). Jednostki charakteryzującej maszynę nie ma, a w kolumnie klasy II jest wpis „wszystkie”. Oznacza to, że do każdego walca drogowego, od lekkiego tandemowego po ciężki walec ogumiony, operator potrzebuje wpisu na walce drogowe w klasie II. Wydaje go Łukasiewicz-WIT po zdanym sprawdzianie (§ 23 i § 26). W grupie I tego samego załącznika przy części maszyn o klasie decyduje masa lub moc, tak jak przy [uprawnieniach na ładowarkę kołową i przegubową](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-ladowarke).

Przepis nie rozróżnia walców wibracyjnych, statycznych, okołkowanych ani tandemowych. Rozporządzenie wymaga tylko, by urządzenia do zagęszczania gruntu, asfaltu, piasku i żwiru, w tym walce okołkowane i wibracyjne, były używane zgodnie z instrukcją obsługi danego urządzenia (§ 19). Instrukcję producenta operator powinien znać przed pracą, a pracodawca zapoznaje z nią pracowników.

### Karta kwalifikacji: operator walca

| Karta kwalifikacji | Walce drogowe |
| --- | --- |
| Wymagany dokument | Świadectwo i wpis do książki operatora (od 2021 r. karta plastikowa, wcześniej papierowa książeczka) |
| Kto wydaje | Łukasiewicz-WIT po sprawdzianie przed komisją |
| Podstawa prawna | § 23 i § 26, zał. nr 1 gr. II lp. 10 rozporządzenia MG z 20.09.2001 (Dz.U. 2020 poz. 1461) |
| Klasy i zakres | Klasa II, obejmuje wszystkie walce drogowe; nie dotyczy walców doczepnych |
| Ważność | Bezterminowo; wpisy sprzed 2020 i 2023 r. zachowują moc |
| Co jeszcze | Orzeczenie lekarskie, instruktaż stanowiskowy, szkolenie okresowe BHP; prawo jazdy przy jeździe drogą publiczną |
| Co sprawdza generalny wykonawca | Nazwę maszyny i klasę we wpisie, zgodność danych z dokumentem tożsamości, orzeczenie, szkolenie BHP |

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-18.** Stan prawny na 18 października 2026 r. według tekstów w ELI: rozporządzenie z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583) ze zmianami z 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 1461, załącznik nr 1 stosowany od 27 listopada 2020 r.) i 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 291); równoważność dawnych klas według § 2 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 134). Przy maszynie nietypowej klasyfikację ustala się przed dopuszczeniem operatora, na podstawie dokumentacji producenta, a przy wątpliwości pisemnie w Łukasiewicz-WIT.

## Walec doczepny, walec prowadzony ręcznie i zagęszczarka: czy trzeba uprawnień?

Walce doczepne są wyłączone wprost: przypis 1 do grupy II brzmi „Nie dotyczy walców doczepnych”. Walec ciągnięty przez ciągnik nie wymaga więc wpisu WIT na walce. Zagęszczarek płytowych i ubijaków załącznik nr 1 nie wymienia wcale, więc wpis WIT do nich nie jest wymagany; obowiązuje instrukcja obsługi i instruktaż stanowiskowy. Instruktaż oprzesz na [instrukcji BHP zagęszczarki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zageszczarka). Zagrożenia na stanowisku zbiera [karta oceny ryzyka zawodowego operatora walca (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-operator-walca). Na stanowisko pracodawca wydaje też [instrukcję BHP walca drogowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-walec-drogowy).

Trudniejszy jest mały walec prowadzony ręcznie. Przypis wyłącza tylko walce doczepne, a progu masy nie ma, więc mały walec wibracyjny jest walcem drogowym w rozumieniu wykazu, jeśli tak opisuje go producent. Rodzaj maszyny ustal z dokumentacji producenta, a przy wątpliwości zapytaj pisemnie Centrum Egzaminowania Operatorów WIT i dołącz odpowiedź do dokumentacji maszyny.

### Twój walec i wymagany dokument

| Maszyna lub sytuacja | Dokument operatora | Uwagi |
| --- | --- | --- |
| Walec tandemowy 2,5 t | Wpis WIT na walce drogowe kl. II | Brak progu masy |
| Walec ogumiony 24 t | Wpis WIT na walce drogowe kl. II | Ta sama klasa |
| Walec doczepny ciągnięty przez ciągnik | Wpis WIT na walce nie jest wymagany | Przypis 1 do gr. II |
| Zagęszczarka płytowa, ubijak | Wpis WIT nie jest wymagany | Brak w zał. nr 1; instrukcja i instruktaż |
| Dawny wpis „walce drogowe kl. III” | Ważny jak klasa II | § 2 pkt 19 Dz.U. 2017 poz. 134 |

_Źródło: zał. nr 1 gr. II lp. 10 i przypis 1 (Dz.U. 2020 poz. 1461); § 19 t.j. Dz.U. 2018 poz. 583; § 2 pkt 19 Dz.U. 2017 poz. 134._

## Jak zdobyć uprawnienia na walec: kurs i egzamin przed komisją WIT

Droga jest jedna dla wszystkich maszyn z załącznika nr 1: szkolenie w ośrodku, a potem sprawdzian przed komisją powołaną przez Sieć Badawczą Łukasiewicz, Warszawski Instytut Technologiczny (§ 23 w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 291). Szkolenie ma część teoretyczną (dokumentacja techniczna maszyn, BHP przy eksploatacji, technologia robót, użytkowanie i obsługa) i praktyczną, czyli naukę pracy maszyną w różnych warunkach terenowych i technologicznych (§ 24). Prowadzić je może ośrodek z salą wykładową, parkiem maszynowym z placem manewrowym, kadrą i wyposażeniem dydaktycznym, a spełnienie tych warunków potwierdza Instytut (§ 25 i § 26 ust. 3).

Po zdanym egzaminie operator dostaje świadectwo i wpis do książki operatora (§ 26 ust. 1). Zaświadczenie z samego kursu uprawnieniem nie jest i nie wystarcza do pracy na maszynie. Książka operatora ma dziś formę plastikowej karty: na rewersie jest numer uprawnień, data i nazwa maszyny, a na awersie zdanie, że dokument jest ważny łącznie z dokumentem tożsamości (załącznik nr 2 w brzmieniu z 2023 r.). Wnioski, terminy egzaminów i wykaz opłat publikuje [Centrum Egzaminowania Operatorów WIT](https://wit.lukasiewicz.gov.pl/centrum-egzaminowania-operatorow/).

Wybierając kurs, sprawdź, czy ośrodek zgłasza kursantów na egzamin przed komisją WIT i jaką klasę obejmuje szkolenie. Klasa w świadectwie musi pasować do maszyny, na której operator będzie pracował, bo to ją sprawdza kierownik robót przy dopuszczeniu. Wszystkie maszyny z wykazu zestawia poradnik o [uprawnieniach na maszyny budowlane](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane).

## Czy uprawnienia na walec są bezterminowe?

Tak. Paragrafy 23-26 rozporządzenia opisują szkolenie, sprawdzian, świadectwo i wpis, ale nie podają okresu ważności, a Instytut nie wymaga odnawiania wpisu. Wpisy sprzed zmian przepisów zachowały moc: § 27 rozporządzenia z 2001 r., § 4 rozporządzenia z 29 lipca 2020 r. i § 3 rozporządzenia z 8 lutego 2023 r. Ważna jest więc także papierowa książeczka wydana, gdy egzaminy prowadził jeszcze Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Dawny wpis na walce drogowe klasy III jest równoważny z klasą II (§ 2 pkt 19 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.).

Bezterminowe jest samo uprawnienie. Operator walca potrzebuje aktualnego orzeczenia lekarskiego, bo bez niego pracodawca nie może dopuścić go do pracy (art. 229 § 4 KP), oraz szkolenia BHP: instruktażu stanowiskowego przed rozpoczęciem pracy i szkolenia okresowego. Te daty decydują, czy operator może dziś wsiąść do kabiny. W [kalkulatorze ważności dokumentów](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-dokumentow?dokument=wit-ksiazka-operatora) książka operatora ma status dokumentu bez terminu, a orzeczenie i szkolenie liczą się od dat na dokumentach.

Książka operatora nie zastępuje prawa jazdy. Wzór karty zawiera informację, że do przemieszczania się po drogach publicznych potrzebne jest też prawo jazdy zgodne z przepisami o ruchu drogowym. Na zamkniętym placu budowy liczy się wpis WIT, a przy przejeździe drogą publiczną dochodzi prawo jazdy właściwej kategorii.

## Co sprawdza generalny wykonawca u operatora walca

Najpierw porównaj kartę albo książkę z dokumentem tożsamości i z maszyną: nazwisko, datę urodzenia, nazwę maszyny we wpisie i klasę. Wpis musi dotyczyć pozycji „Walce drogowe” (gr. II lp. 10 załącznika nr 1), a klasa obejmować maszynę z placu. Gdy wpis jest nieczytelny albo budzi wątpliwości, pracodawca może złożyć do Łukasiewicz-WIT pisemny wniosek o udostępnienie danych operatora na formularzu z regulaminu Centrum Egzaminowania Operatorów.

Do tego dochodzą dokumenty pracownicze: orzeczenie lekarskie, szkolenie wstępne z instruktażem stanowiskowym na konkretnej maszynie i szkolenie okresowe BHP. Przy zagęszczaniu pomoże [instrukcja BHP zagęszczarki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zageszczarka), którą łatwo dostosować do walca. Daty operatorów kilku podwykonawców zbierzesz w jednym [rejestrze szkoleń, badań i uprawnień (XLSX)](https://atestero.pl/wzory/rejestr-szkolen-badan-uprawnien), a całą procedurę opisuje poradnik [jak dopuścić pracownika podwykonawcy do pracy krok po kroku](https://atestero.pl/baza-wiedzy/jak-dopuscic-pracownika-podwykonawcy-do-pracy-krok-po-kroku).

W Atestero dla rodzaju pracy „operator walca” ustawisz książkę operatora jako wymaganie bez terminu, a orzeczenie i szkolenie BHP jako wymagania z datą. System pokaże zbliżający się termin badań, a o dopuszczeniu decyduje osoba wyznaczona przez wykonawcę, która ocenia też, czy klasa we wpisie pasuje do maszyny.

## Przykład: Przykład: brukarz przy walcu tandemowym

Firma brukarska wysyła na parking pracownika z zagęszczarką i lekkim walcem tandemowym 1,8 t. Pracownik ma instruktaż na zagęszczarce, ale nie ma książki operatora.

1. Zagęszczarka nie jest w załączniku nr 1, więc pracownik może na niej pracować po instruktażu
2. Walec tandemowy jest walcem drogowym, a wykaz nie ma progu masy
3. Do walca firma kieruje operatora z wpisem na walce drogowe kl. II
4. Kierownik robót zapisuje w rejestrze, kto obsługuje którą maszynę

## Lista kontrolna

- Ustalone, czy maszyna to walec drogowy, walec doczepny czy zagęszczarka
- Wpis na walce drogowe klasy II albo dawnej klasy III
- Dane z karty lub książki zgadzają się z dokumentem tożsamości
- Orzeczenie lekarskie i szkolenie BHP aktualne, instruktaż na tej maszynie odbyty
- Prawo jazdy właściwej kategorii, jeśli maszyna wyjeżdża na drogę publiczną

## Częste błędne informacje (stan na 2026-10-18)

- **Błędne twierdzenie:** Na mały walec do 3 ton nie trzeba uprawnień.
  - **Stan prawny:** Załącznik nr 1 nie ma progu masy dla walców drogowych i wyłącza tylko walce doczepne. Mały walec drogowy wymaga wpisu w klasie II.
  - **Podstawa:** Zał. nr 1 gr. II lp. 10 i przypis 1 (Dz.U. 2020 poz. 1461) (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200001461)

## Najczęstsze pytania

### Czy na walec trzeba mieć uprawnienia?

Tak, na walec drogowy potrzebny jest wpis WIT w klasie II (zał. nr 1 gr. II lp. 10). Wyjątkiem są walce doczepne, które przypis 1 wyłącza z wykazu.

### Czy na zagęszczarkę trzeba mieć uprawnienia?

Wpisu WIT nie trzeba, bo zagęszczarek płytowych załącznik nr 1 nie wymienia. Pracownik musi znać instrukcję obsługi i przejść instruktaż stanowiskowy (§ 19 rozporządzenia z 20 września 2001 r.).

### Uprawnienia na walec: klasa 2 czy 3?

Obecnie tylko klasa II, obejmująca wszystkie walce drogowe. Dawny wpis klasy III jest równoważny z klasą II (§ 2 pkt 19 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.).

### Czy uprawnienia na walec trzeba odnawiać?

Nie. Wpis Łukasiewicz-WIT jest bezterminowy, a wpisy sprzed zmian z 2020 i 2023 r. zachowały moc (§ 4 Dz.U. 2020 poz. 1461, § 3 Dz.U. 2023 poz. 291). Terminy mają orzeczenie lekarskie i szkolenie okresowe BHP operatora.

### Kto wydaje uprawnienia i gdzie zdać egzamin?

Egzamin przeprowadza komisja powołana przez Sieć Badawczą Łukasiewicz, Warszawski Instytut Technologiczny (§ 23 w brzmieniu od 1 stycznia 2023 r.). Kurs prowadzi ośrodek, którego warunki potwierdził Instytut; po zdanym egzaminie WIT wydaje świadectwo i wpis do książki operatora.

## Źródła

- [Rozporządzenie MG z 20 września 2001 r. w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, tekst jednolity (Dz.U. 2018 poz. 583 ze zm.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000583)
- [Rozporządzenie MR z 29 lipca 2020 r. zmieniające, nowy załącznik nr 1 z klasami maszyn (Dz.U. 2020 poz. 1461)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200001461)
- [Rozporządzenie MRiT z 8 lutego 2023 r. zmieniające, egzaminy w Łukasiewicz-WIT i wzór książki operatora (Dz.U. 2023 poz. 291)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000291)
- [Rozporządzenie MRiF z 11 stycznia 2017 r. zmieniające, § 2: równoważność dawnych klas (Dz.U. 2017 poz. 134)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000134)
- [Łukasiewicz-WIT: Centrum Egzaminowania Operatorów](https://wit.lukasiewicz.gov.pl/centrum-egzaminowania-operatorow/)
- [Kodeks pracy, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1245)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260001245)

## Powiązane materiały

- [Wzór: Rejestr szkoleń BHP, badań i uprawnień](https://atestero.pl/wzory/rejestr-szkolen-badan-uprawnien)
- [Wzór: Instrukcja BHP obsługi zagęszczarki płytowej: wzór Word i PDF](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zageszczarka)
- [Kalkulator ważności dokumentów](https://atestero.pl/narzedzia/kalkulator-waznosci-dokumentow)
- [Uprawnienia na maszyny budowlane: kto je wydaje, ile są ważne i jak je sprawdzić](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane)
- [Jak dopuścić pracownika podwykonawcy do pracy na budowie: 9 kroków](https://atestero.pl/baza-wiedzy/jak-dopuscic-pracownika-podwykonawcy-do-pracy-krok-po-kroku)
- [Dokumentacja maszyn i sprzętu na budowie: co musi być na miejscu i u kogo](https://atestero.pl/baza-wiedzy/dokumentacja-maszyn-i-sprzetu-na-budowie)
- [Uprawnienia na równiarkę: klasa I, dawne klasy III i II, egzamin WIT](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-rowniarke)
- [Uprawnienia na układarkę asfaltu (rozściełacz): klasa II, dawne wpisy](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-ukladarke-asfaltu)

Źródło: Atestero, „Uprawnienia na walec drogowy: klasa II, walce doczepne, zagęszczarka”, https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-walec (aktualizacja 2026-10-18).