# Instrukcja BHP obsługi koparko-ładowarki: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-koparko-ladowarka
- Aktualizacja: 2026-10-23
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-23
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja BHP obsługi koparko-ładowarki łączy zasady dla obu narzędzi tej maszyny: przy kopaniu łyżką tylną maszyna stoi co najmniej 0,6 m poza granicą klina naturalnego odłamu gruntu (§ 158 ust. 1), nikt nie przebywa w zasięgu naczynia roboczego (§ 10 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2001 r.), a grunt na samochód wysypuje się z wysokości nie większej niż 0,5 m nad dnem skrzyni przy materiałach sypkich i 0,25 m przy kamiennych (§ 10 ust. 3). Pracodawca wydaje ją na podstawie art. 237⁴ § 2 KP i § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP.

Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane maszyny i osprzętu, zagrożenia, wymagania wobec operatora i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą, zasady kopania łyżką tylną i ładowania łyżką przednią, czynności po pracy i zakazy. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Uprawnienia opisuje poradnik [uprawnienia na koparko-ładowarkę](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-koparko-ladowarke). Gdy na budowie pracuje osobna koparka, użyj [instrukcji BHP koparki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-koparka).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-koparko-ladowarka.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-koparko-ladowarka.pdf)

## Czym różni się praca koparko-ładowarką od koparki i ładowarki?

Operator zmienia stanowisko w kabinie i narzędzie w trakcie jednej zmiany. Przy kopaniu łyżką tylną maszyna stoi na podporach, a łyżka przednia jest opuszczona na grunt, co poprawia stateczność. Przy jeździe i ładowaniu ramię koparkowe jest złożone i zablokowane w pozycji transportowej. Instrukcja opisuje tę zmianę krok po kroku, bo najwięcej zdarzeń przy tych maszynach dotyczy ruchu ramienia, które operator ma za plecami.

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-23.** Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 5, 7, 8 i 10 rozporządzenia z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583, odczyt w ELI 18.10.2026) oraz § 55, 158 i 159 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych w Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, stan na 23 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru instrukcji obsługi konkretnej maszyny. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta i oceny ryzyka zawodowego.

## Co zrobić przed rozpoczęciem pracy?

Ustalić z zarządcami sieci odległości bezpiecznej pracy na terenie uzbrojonym (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r.), wyznaczyć strefę niebezpieczną przy wykopie (§ 158 ust. 2) i sprawdzić maszynę: podpory, blokadę ramienia, szybkozłącza obu łyżek, opony i sygnał. Wymianę i regulację łyżki wykonuje się w zespole co najmniej dwuosobowym (§ 7 ust. 2). Gdy łyżka odkryje albo uszkodzi instalację, operator przerywa pracę, a dalszy sposób robót ustala się z zarządcą instalacji (§ 8 ust. 2).

1. kopanie tylko na rozstawionych podporach i z łyżką przednią na gruncie
2. jazda z ramieniem koparkowym zablokowanym
3. nikt między ścianą wykopu a maszyną, także w czasie postoju
4. godziny pracy wpisz w kartę pracy sprzętu

## Jak wdrożyć instrukcję obsługi: koparko-ładowarka na budowie?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje obsługi maszyn i urządzeń technicznych (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja ma leżeć tam, gdzie pracuje maszyna: przy niej albo w kontenerze brygady. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje [program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/program-instruktazu-stanowiskowego). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na [wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-wzor). Gdy instrukcja dotyczy całego stanowiska, a nie jednej maszyny, użyj [ogólnego wzoru instrukcji BHP stanowiskowej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-stanowiskowa-wzor). Przekazanie informacji o ryzyku potwierdzi [oświadczenie o zapoznaniu z oceną ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-ryzykiem-zawodowym). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów, które wykonują te prace: [ocena ryzyka zawodowego: operator koparki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-operator-koparki), [ocena ryzyka zawodowego: operator ładowarki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-operator-ladowarki).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta i oceny ryzyka. |
| Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Jakie uprawnienia na koparko-ładowarkę?

Wpis do książki operatora na koparkoładowarki z Łukasiewicz-WIT (zał. nr 1, gr. I lp. 2 do rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Te uprawnienia obejmują też koparkę jednonaczyniową do 4 t, ładowarkę jednonaczyniową do 8 t i koparkospycharkę (przypis 1).

### Z jakiej wysokości można wysypywać grunt na samochód?

Z wysokości nie większej niż 0,5 m nad dnem skrzyni przy materiałach sypkich i 0,25 m przy materiałach kamiennych lub zbrylonych (§ 10 ust. 3 rozporządzenia z 20 września 2001 r., t.j. Dz.U. 2018 poz. 583).

### Czy kierowca może siedzieć w kabinie przy załadunku?

Nie, jeżeli kabina pojazdu nie została konstrukcyjnie wzmocniona. Rozporządzenie z 2001 r. zakazuje przebywania osób w kabinie pojazdu w czasie załadunku jego skrzyni (§ 10 ust. 2 pkt 6).

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, § 41 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 4 listopada 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (Dz.U. 2021 poz. 2088, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/2088/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 583 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/583/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Uprawnienia na koparkoładowarkę: co obejmują, czym można jeździć i ile są ważne](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-koparko-ladowarke)
- [Uprawnienia na maszyny budowlane: kto je wydaje, ile są ważne i jak je sprawdzić](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane)
- [Dokumentacja maszyn i sprzętu na budowie: co musi być na miejscu i u kogo](https://atestero.pl/baza-wiedzy/dokumentacja-maszyn-i-sprzetu-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Instrukcja BHP obsługi koparko-ładowarki: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-koparko-ladowarka (aktualizacja 2026-10-23).