# Instrukcja BHP zbrojarza: nożyce i giętarka do prętów, wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-nozyce-i-gietarka-do-pretow
- Aktualizacja: 2026-10-17
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-17
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja BHP zbrojarza przy nożycach i giętarce do prętów przenosi do stanowiska konkretne wymagania z rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych: nożycami ręcznymi tnie się pręty najwyżej 20 mm oparte obustronnie na kozłach, przy cięciu mechanicznym nie chwyta się pręta bliżej niż 0,5 m od noża, a pręt na giętarkę zakłada się przy unieruchomionej tarczy (§ 204 i § 205).

Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza obejmuje dane pracodawcy i maszyny, zagrożenia, wymagania wobec pracownika i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą (ustawienie maszyny, stół zbrojarski, siatka rozdzielająca), zasady cięcia i gięcia oraz zakazy, wszystkie z numerami paragrafów rozporządzenia. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów.

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-nozyce-i-gietarka-do-pretow.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-nozyce-i-gietarka-do-pretow.pdf)

## Cięcie i gięcie prętów: jakie wymagania podaje rozporządzenie?

Rozdział o robotach zbrojarskich rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych ma przepisy, które da się wprost przenieść do instrukcji. Przy cięciu nożycami ręcznymi pręt opiera się obustronnie na kozłach albo na stole, a prętów o średnicy większej niż 20 mm nie wolno ciąć nożycami ręcznymi (§ 204 ust. 1 i 2). Przy przecinaniu mechanicznym zabronione jest chwytanie pręta ręką w odległości mniejszej niż 0,5 m od urządzenia tnącego (§ 204 ust. 3). Pręty grubsze niż 20 mm odgina się wyłącznie urządzeniami mechanicznymi, a zbrojenie zakłada się i przestawia odbojnice lub trzpienie tylko przy unieruchomionej tarczy giętarki (§ 205).

Stanowisko też ma wymagania. Maszyny zbrojarskie stoją w pomieszczeniach albo pod wiatami, stoły są stabilne i przytwierdzone do podłoża, a miejsca pracy mają pomosty drewniane lub z innego materiału termoizolacyjnego. Gdy przy stole pracują osoby z obu stron, oddziela je siatka o wysokości 1 m i oczkach nie większych niż 20 mm (§ 196).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-17.** Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), a § 196, § 198, § 200, § 204 i § 205 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych w Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, stan na 17 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru instrukcji obsługi konkretnej maszyny. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta i oceny ryzyka zawodowego.

## Zakazy przy zbrojeniu, które warto wpisać do instrukcji

Rozporządzenie zabrania chodzenia po ułożonych elementach zbrojenia (§ 198 ust. 2), podchodzenia do transportowanego zbrojenia znajdującego się wyżej niż 0,5 m nad miejscem ułożenia, chwytania rękami za skrajne elementy zbrojenia układanego w formy i rzucania elementów zbrojenia (§ 200). Wzór ma te punkty w zakazach, obok zakładania pręta przy obracającej się tarczy giętarki. Przy montażu zbrojenia na wysokości obowiązują dodatkowo przepisy o pracach na wysokości (§ 206). Transport, przenoszenie i montaż zbrojenia na budowie opisuje [instrukcja BHP robót zbrojarskich (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-zbrojarskie).

## Jak wdrożyć instrukcję obsługi: nożyce i giętarka do prętów na budowie?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje obsługi maszyn i urządzeń technicznych (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja ma leżeć tam, gdzie pracuje maszyna: przy niej albo w kontenerze brygady. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje [program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/program-instruktazu-stanowiskowego). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na [wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-wzor). Gdy instrukcja dotyczy całego stanowiska, a nie jednej maszyny, użyj [ogólnego wzoru instrukcji BHP stanowiskowej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-stanowiskowa-wzor). Przekazanie informacji o ryzyku potwierdzi [oświadczenie o zapoznaniu z oceną ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-ryzykiem-zawodowym). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów, które wykonują te prace: [ocena ryzyka zawodowego: zbrojarz (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-zbrojarz).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta i oceny ryzyka. |
| Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Jakie pręty wolno ciąć nożycami ręcznymi?

Pręty o średnicy do 20 mm, oparte obustronnie na kozłach albo na stole zbrojarskim. Cięcie nożycami ręcznymi prętów grubszych niż 20 mm jest zabronione (§ 204 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).

### Jak blisko noża można trzymać pręt przy cięciu mechanicznym?

Nie bliżej niż 0,5 m od urządzenia tnącego (§ 204 ust. 3). Krótkie odcinki trzeba podawać i odbierać tak, żeby ręka nie znalazła się w tej strefie.

### Kiedy można przestawić trzpienie giętarki?

Tylko przy unieruchomionej tarczy giętarki. Dotyczy to także zakładania zbrojenia i przestawiania odbojnic (§ 205 ust. 2).

### Czy wolno chodzić po ułożonym zbrojeniu?

Nie. Chodzenie po ułożonych elementach zbrojenia jest zabronione (§ 198 ust. 2). Do przejść po zbrojeniu stropu stosuje się kładki.

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, § 41 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 4 listopada 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (Dz.U. 2021 poz. 2088, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/2088/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Środki ochrony indywidualnej i odzież robocza na budowie: obowiązki i kontrola](https://atestero.pl/baza-wiedzy/srodki-ochrony-indywidualnej-na-budowie)
- [Ocena ryzyka zawodowego na budowie: co zawiera, kto ją robi i kiedy ją zaktualizować](https://atestero.pl/baza-wiedzy/ocena-ryzyka-zawodowego-na-budowie)
- [Prace szczególnie niebezpieczne na budowie: wykaz, nadzór, szkolenia i pozwolenia](https://atestero.pl/baza-wiedzy/prace-szczegolnie-niebezpieczne-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Instrukcja BHP zbrojarza: nożyce i giętarka do prętów, wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-nozyce-i-gietarka-do-pretow (aktualizacja 2026-10-17).