# Instrukcja BHP piaskowania (obróbki strumieniowo-ściernej): wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-piaskowanie
- Aktualizacja: 2026-11-09
- Stan prawny sprawdzony: 2026-11-09
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja BHP piaskowania mówi operatorowi, jak przygotować aparat, wąż i dyszę, jak oczyszczać strumieniem ścierniwa stal, beton i kamień i co zrobić po pracy. Zbiornik aparatu do piaskowania zasilany sprężonym powietrzem ma w przepisach osobną pozycję: przy PD × V powyżej 300 barów × litr i PD powyżej 0,7 bara podlega dozorowi pełnemu z rewizją zewnętrzną co 2 lata i wewnętrzną co 6 lat (załącznik nr 1 lp. 54 rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 68). Piaskowanie jest też w tabeli prac, przy których dobiera się sprzęt chroniący układ oddechowy przed cząstkami stałymi (załącznik nr 2 do rozporządzenia o ogólnych przepisach BHP).

Wzór ma trzy strony A4 i jest przeznaczony dla operatora aparatu do piaskowania i jego pomocnika: przy czyszczeniu konstrukcji stalowych przed malowaniem, renowacji elewacji, przygotowaniu betonu pod posadzkę i czyszczeniu kamienia. Pierwsza strona to dane aparatu (pojemność zbiornika, PD, PD × V, forma dozoru, rodzaj ścierniwa), zagrożenia, wymagania wobec obsługi i środki ochrony. Druga to sprawdzenie aparatu, węży i strefy przed pracą, zasady pracy z dyszą, czynności po pracy i zakazy z paragrafami. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Sprężarkę, która zasila aparat, opisuje osobna [instrukcja BHP sprężarki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-sprezarka).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-piaskowanie.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-piaskowanie.pdf)

## Czy aparat do piaskowania podlega dozorowi UDT?

Załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dla niektórych urządzeń ciśnieniowych (Dz.U. 2022 poz. 68) wymienia zbiorniki aparatów do piaskowania lub śrutowania zasilane sprężonym powietrzem jako osobną pozycję wśród zbiorników stałych o PD × V powyżej 300 barów × litr i PD powyżej 0,7 bara (lp. 54). Dla nich forma dozoru to dozór pełny, a terminy badań to rewizja zewnętrzna co 2 lata i rewizja wewnętrzna co 6 lat. Zbiornik w agregacie sprężarkowym o PD × V powyżej 3000 barów × litr ma dłuższe terminy, 3 i 9 lat (lp. 53). Zbiornik o PD × V do 300 barów × litr albo PD do 0,7 bara ma dozór uproszczony bez terminów badań (lp. 34).

Urządzenie pod dozorem pełnym eksploatuje się na podstawie decyzji organu dozoru technicznego zezwalającej na eksploatację (art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym). Operator przed pracą odczytuje z tabliczki zbiornika ciśnienie dopuszczalne i pojemność, a z dokumentów aparatu formę dozoru i datę ostatniej rewizji. Wzór ma na to pola w punkcie 1 i pierwszy punkt listy czynności przed pracą.

1. zbiornik 100 l, PD 8 bar: 800 barów × litr, dozór pełny, rewizja zewnętrzna co 2 lata i wewnętrzna co 6 lat (lp. 54)
2. zbiornik 200 l, PD 12 bar: 2400 barów × litr, dozór pełny, te same terminy (lp. 54)
3. zbiornik 25 l, PD 10 bar: 250 barów × litr, dozór uproszczony (lp. 34)

> **Stan prawny sprawdzony 2026-11-09.** Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, a § 41 i załącznik nr 2 tabelę nr 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088). Załącznik nr 1 lp. 34 i 54 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dla niektórych urządzeń ciśnieniowych (Dz.U. 2022 poz. 68), art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1194), załącznik nr 1 lp. 331 (w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 447) i załącznik nr 2 część A pkt 1.3 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 1286 oraz § 44 ust. 1, § 50 ust. 4 i § 74 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odczytano w tekstach z ELI. 9 listopada 2026 r. w bazie ELI nie było obowiązującego aktu poświęconego samej obróbce strumieniowo-ściernej. Przepisy nie podają wzoru tej instrukcji. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta aparatu, rodzaju ścierniwa i oceny ryzyka zawodowego.

## Jakie środki ochrony przy piaskowaniu?

Tabela nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP (w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088) podaje piaskowanie i polerowanie powierzchni jako przykład pracy, przy której zagrożeniem są cząstki stałe, a środkiem ochrony jest wyposażenie chroniące układ oddechowy przed cząstkami stałymi. Przy obróbce płaszczyzn kamienia sprężonym powietrzem pracownicy muszą używać środków ochrony indywidualnej (§ 50 ust. 4 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Rodzaju sprzętu przepisy nie podają. W praktyce operator dyszy pracuje w hełmie piaskarskim z doprowadzeniem czystego powietrza, w kombinezonie i rękawicach odpornych na ścieranie, a pomocnik przy aparacie w masce przeciwpyłowej i goglach.

Pył z piaskowania betonu, tynku i kamienia może zawierać krzemionkę krystaliczną. Jej NDS dla frakcji respirabilnej wynosi 0,1 mg/m³ (załącznik nr 1 lp. 331 rozporządzenia o NDS w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 447), a osoby wykonujące roboty budowlane nie mogą być narażone na pyły i hałas powyżej wartości dopuszczalnych (§ 44 ust. 1 rozporządzenia o robotach budowlanych). Dysza i strumień ścierniwa to głośne źródło, więc instrukcja odsyła do pomiaru: poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godzin nie może przekraczać 85 dB (załącznik nr 2 część A pkt 1.3 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 1286). Badania lekarskie przy pyle z krzemionką opisuje [instrukcja BHP prac pylących (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-prace-pylace-cement-gips-krzemionka), a zasady doboru sprzętu poradnik [środki ochrony indywidualnej na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/srodki-ochrony-indywidualnej-na-budowie).

## Wąż, dysza i strefa piaskowania: zasady pracy

Wąż ścierniwa i przewody sprężonego powietrza mają wytrzymałość dostosowaną do ciśnienia roboczego, a przewodu uszkodzonego albo o nieznanej wytrzymałości używać nie wolno (§ 74 rozporządzenia o robotach budowlanych). Strumień ścierniwa wychodzi z dyszy z dużą prędkością, więc wzór ma punkty o tym, żeby dysza miała zawór zdalnego sterowania, który zamyka wypływ po puszczeniu dźwigni, a złącza węży były zabezpieczone zawleczkami i linkami przeciw rozłączeniu. To rozwiązania techniczne z instrukcji producentów aparatów; pracodawca wpisuje te, które ma jego aparat.

Miejsce piaskowania ogradza się i oznakowuje, bo odbite ziarna lecą daleko i mogą zranić osoby bez osłony. Przy elewacji pracę prowadzi się z rusztowania osłoniętego siatką lub plandeką, a przy stali w hali albo w namiocie z odciągiem pyłu. Kamieniarz, który obrabia płyty na stanowisku, korzysta z [instrukcji BHP obróbki kamienia (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-obrobka-kamienia).

## Jak wdrożyć instrukcję BHP: piaskowanie?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje dotyczące obsługi maszyn i prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi (§ 41 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje [program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/program-instruktazu-stanowiskowego). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na [wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-wzor). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów przy tych pracach: [ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-robotnik-budowlany), [ocena ryzyka zawodowego: malarz (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-malarz).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta (DTR) i oceny ryzyka. |
| Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| Wymagania i środki ochrony | Uprawnienia, szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Co ile lat bada się zbiornik aparatu do piaskowania?

Przy PD × V powyżej 300 barów × litr i PD powyżej 0,7 bara rewizja zewnętrzna jest co 2 lata, a wewnętrzna co 6 lat, w dozorze pełnym (załącznik nr 1 lp. 54 rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 68). Mniejszy zbiornik ma dozór uproszczony bez terminów badań (lp. 34).

### Jaka maska do piaskowania?

Przepisy nie podają typu. Wymagają sprzętu chroniącego układ oddechowy przed cząstkami stałymi, a piaskowanie jest przykładem takiej pracy w tabeli nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia o ogólnych przepisach BHP. Typ sprzętu dobiera się do oceny ryzyka i pomiaru pyłu.

### Czy piaskowanie piaskiem z krzemionką jest zakazane?

Przepisy, które wzór cytuje, nie zakazują konkretnego ścierniwa. Ustalają NDS frakcji respirabilnej krzemionki krystalicznej 0,1 mg/m³ (załącznik nr 1 lp. 331 rozporządzenia o NDS) i wymagają, żeby pracownik nie był narażony na pył powyżej wartości dopuszczalnych (§ 44 ust. 1 rozporządzenia o robotach budowlanych). Rodzaj ścierniwa wpisuje się w punkcie 1 instrukcji.

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, § 41 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dla niektórych urządzeń ciśnieniowych, Dz.U. 2022 poz. 68 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2022/68/ogl)
- [Ustawa o dozorze technicznym, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1194 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/1194/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie NDS i NDN, Dz.U. 2018 poz. 1286 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2018/1286/ogl)
- [Zmiana rozporządzenia w sprawie NDS i NDN, Dz.U. 2026 poz. 447 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/447/ogl)
- [Zmiana rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP (nowy załącznik nr 2), Dz.U. 2021 poz. 2088 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2021/2088/ogl)

## Poradniki do tego wzoru

- [Środki ochrony indywidualnej i odzież robocza na budowie: obowiązki i kontrola](https://atestero.pl/baza-wiedzy/srodki-ochrony-indywidualnej-na-budowie)
- [Ocena ryzyka zawodowego na budowie: co zawiera, kto ją robi i kiedy ją zaktualizować](https://atestero.pl/baza-wiedzy/ocena-ryzyka-zawodowego-na-budowie)
- [Dokumentacja maszyn i sprzętu na budowie: co musi być na miejscu i u kogo](https://atestero.pl/baza-wiedzy/dokumentacja-maszyn-i-sprzetu-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Instrukcja BHP piaskowania (obróbki strumieniowo-ściernej): wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-piaskowanie (aktualizacja 2026-11-09).