# Instrukcja BHP obsługi spycharki: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-spycharka
- Aktualizacja: 2026-10-26
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-26
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja BHP obsługi spycharki zbiera zasady z instrukcji producenta i rozporządzenia o maszynach do robót ziemnych, budowlanych i drogowych: podczas robót ziemnych nie wolno wysuwać lemiesza poza krawędź klina odłamu ani pracować na gruntach gliniastych w czasie ulewnego deszczu (§ 7 ust. 3), na terenie uzbrojonym ustala się odległości bezpiecznej pracy z zarządcami sieci (§ 8 ust. 1), a w przerwach maszynę zabezpiecza się przed uruchomieniem (§ 5). Pracodawca wydaje ją na podstawie art. 237⁴ § 2 KP i § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP.

Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane spycharki (gąsienicowa albo kołowa, moc silnika, lemiesz, zrywak), zagrożenia, wymagania wobec operatora i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą, zasady spychania przy wykopach i na pochyłościach, załadunek na przyczepę niskopodwoziową, czynności po pracy i zakazy. Trzecia to awarie, rejestr zmian i lista podpisów. Uprawnienia operatora opisuje poradnik [uprawnienia na spycharkę](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-spycharke), a pracę ekipy w wykopie [instrukcja BHP robót ziemnych i wykopów (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-ziemne-wykopy).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-spycharka.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-spycharka.pdf)

## Jakie zagrożenia przy spycharce uwzględnia instrukcja?

Spycharka pracuje zwykle na krawędzi: nasypu, wykopu, skarpy. Najczęstsze zagrożenia to zsunięcie albo przewrócenie maszyny, gdy lemiesz wyjdzie poza klin odłamu, najechanie na osobę przy cofaniu, uszkodzenie podziemnego uzbrojenia i wypadki przy załadunku na przyczepę. Rozporządzenie zakazuje wysuwania lemiesza poza krawędź klina odłamu i pracy na gruntach gliniastych w czasie ulewnego deszczu (§ 7 ust. 3), a przy przypadkowym odkryciu instalacji każe przerwać pracę i ustalić dalszy sposób robót z jej zarządcą (§ 8 ust. 2). Profilowanie nasypu po spychaniu opisuje [instrukcja BHP równiarki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-rowniarka), a prowadzenie sieci pod drogą bez wykopu [instrukcja BHP wiertnicy HDD (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wiertnica-hdd). Palownicę i kafar obejmuje [instrukcja BHP robót palowych (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-palowe).

Przed robotami osoba nadzorująca informuje pracowników o zasadach bezpiecznej pracy i sygnałach ostrzegawczych (§ 7 ust. 1). Przy pracy w pasie drogowym obowiązują zasady prowadzenia ruchu z § 4, a przy ograniczonej widoczności miejsce pracy oświetla się (§ 4 ust. 3).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-26.** Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 2, 4, 5, 6, 7, 8 i 10 rozporządzenia z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583, odczyt w ELI 18.10.2026) oraz § 55 i 158 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych w Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, stan na 26 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru instrukcji obsługi konkretnego urządzenia. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta i oceny ryzyka zawodowego.

## Przewóz spycharki na przyczepie niskopodwoziowej

Spycharkę załadowuje się mechanicznie z rampy czołowej, zgodnie z instrukcją załadunku i transportu tej maszyny (§ 6 pkt 1). Gdy ładuje się ją wciągarką, nikt nie stoi przy naciągniętej linie, w osi jej przedłużenia ani za maszyną (§ 6 pkt 2), a operator i osoby konwojujące przechodzą wcześniej szkolenie z bezpieczeństwa transportu (§ 6 pkt 3).

1. lemiesz opuszczony przy każdym postoju
2. na skarpie jedź prostopadle do warstwic, nie skośnie
3. przed cofaniem sprawdź strefę za maszyną
4. po pracy kluczyk wyjęty, maszyna poza klinem odłamu

## Jak wdrożyć instrukcję obsługi: spycharka na budowie?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje obsługi maszyn i urządzeń technicznych (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja ma leżeć tam, gdzie pracuje maszyna: przy niej albo w kontenerze brygady. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje [program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/program-instruktazu-stanowiskowego). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na [wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-wzor). Gdy instrukcja dotyczy całego stanowiska, a nie jednej maszyny, użyj [ogólnego wzoru instrukcji BHP stanowiskowej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-stanowiskowa-wzor). Przekazanie informacji o ryzyku potwierdzi [oświadczenie o zapoznaniu z oceną ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-ryzykiem-zawodowym). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów, które wykonują te prace: [ocena ryzyka zawodowego: operator koparki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-operator-koparki), [ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-robotnik-budowlany).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta i oceny ryzyka. |
| Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Czy na spycharkę trzeba mieć uprawnienia?

Tak. Spycharki są w grupie I załącznika nr 1 do rozporządzenia z 20 września 2001 r. (lp. 6), więc operator potrzebuje wpisu do książki operatora po sprawdzianie przed komisją Łukasiewicz-WIT (§ 23 w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 291).

### Czy spycharką można pracować w deszczu?

Na gruntach gliniastych w czasie ulewnego deszczu nie wolno używać maszyn roboczych (§ 7 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Na innych gruntach decyduje stan podłoża i instrukcja producenta.

### Co zrobić, gdy spycharka natrafi na kabel albo rurę?

Przerwać pracę i ustalić z zarządcą instalacji dalszy sposób robót (§ 8 ust. 2). Przy przedmiotach trudnych do identyfikacji przerywa się pracę i zawiadamia osobę nadzorującą roboty ziemne (§ 8 ust. 3).

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, § 41 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 4 listopada 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (Dz.U. 2021 poz. 2088, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/2088/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 583 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/583/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Uprawnienia na spycharkę: klasa III do 110 kW, klasa I, wpis z ładowarki](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-spycharke)
- [Uprawnienia na maszyny budowlane: kto je wydaje, ile są ważne i jak je sprawdzić](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane)
- [Dokumentacja maszyn i sprzętu na budowie: co musi być na miejscu i u kogo](https://atestero.pl/baza-wiedzy/dokumentacja-maszyn-i-sprzetu-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Instrukcja BHP obsługi spycharki: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-spycharka (aktualizacja 2026-10-26).