# Instrukcja BHP usuwanie azbestu: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-usuwanie-azbestu
- Aktualizacja: 2026-10-31
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-28
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja BHP przy usuwaniu azbestu mówi pracownikom, jak zdejmować płyty i rury z azbestem, żeby nie rozsiewać włókien: nawilżać wyroby, demontować je w całości, odspajać narzędziami ręcznymi albo wolnoobrotowymi z odciągiem i pakować odpady w folię. Wykonawca prac jest obowiązany przed ich rozpoczęciem opracować szczegółowy plan prac usuwania wyrobów zawierających azbest (§ 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2 kwietnia 2004 r.) i zgłosić zamiar prac nadzorowi budowlanemu, okręgowemu inspektorowi pracy i państwowemu inspektorowi sanitarnemu co najmniej 7 dni wcześniej (§ 6 ust. 2). Instrukcja stanowiskowa uzupełnia te dokumenty i ich nie zastępuje.

Wzór ma trzy strony A4 i jest przeznaczony dla pracowników, którzy zdejmują pokrycia dachowe, elewacje i rury z azbestu, oraz dla osoby kierującej tymi pracami. Pierwsza strona to dane obiektu i wyrobów, dokumenty (plan prac, zgłoszenie, identyfikacja azbestu, przeszkolenie), zagrożenia, wymagania i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą (ogrodzenie, tablice, nawilżanie, odpady), zasady pracy, czynności po pracy i zakazy z paragrafami. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Wzór zakłada, że pracodawca ma już plan prac i zgłoszenie. Rozbiórki obiektów bez azbestu opisuje [instrukcja BHP robót rozbiórkowych (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-rozbiorkowe).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-usuwanie-azbestu.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-usuwanie-azbestu.pdf)

## Co przepisy wymagają od wykonawcy przed usuwaniem azbestu?

Rozporządzenie z 2 kwietnia 2004 r. (Dz.U. 2004 nr 71 poz. 649) ma w ELI status obowiązującego, a jego jedyna zmiana to rozporządzenie z 5 sierpnia 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 162 poz. 1089). Wykonawca prac przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów z azbestem jest obowiązany m.in. uzyskać odpowiednio zezwolenie, pozwolenie lub decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami niebezpiecznymi albo złożyć organowi informację o sposobie gospodarowania takimi odpadami. Musi też przeszkolić zatrudnianych pracowników oraz osoby kierujące i nadzorujące prace przez uprawnioną instytucję, opracować przed rozpoczęciem prac szczegółowy plan prac i mieć wyposażenie techniczne i socjalne (§ 6 ust. 1). Przepis nie wskazuje, jaka instytucja jest uprawniona do szkolenia ani jaki dokument je potwierdza. Wzór pyta więc tylko o instytucję i datę.

Plan prac obejmuje identyfikację azbestu na podstawie udokumentowanej informacji od właściciela lub zarządcy albo badań laboratorium, metody prac, zakres zabezpieczeń pracowników i środowiska wraz z problematyką planu BIOZ oraz monitoring powietrza (§ 6 ust. 1 pkt 3). Roboty polegające na usuwaniu i naprawie wyrobów zawierających azbest należą do robót z wykazu planu BIOZ (§ 6 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie informacji BIOZ i planu BIOZ). Do planu prac dołącza się informacje o środkach ochrony zbiorowej i indywidualnej, o sposobach ograniczania uwalniania pyłu i informowania osób narażonych oraz o konieczności usunięcia azbestu przed rozbiórką, z wyjątkiem sytuacji, gdy powodowałoby to większe zagrożenie niż pozostawienie go na miejscu (§ 4 rozporządzenia z 14 października 2005 r.). Zamiar prac wykonawca zgłasza nadzorowi budowlanemu, okręgowemu inspektorowi pracy i państwowemu inspektorowi sanitarnemu co najmniej 7 dni przed ich rozpoczęciem (§ 6 ust. 2 w brzmieniu z 2010 r.). Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca zgłasza prace organowi administracji architektoniczno-budowlanej (§ 6 ust. 4). Plan BIOZ opisuje poradnik [informacja BIOZ i plan BIOZ na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/informacja-bioz-i-plan-bioz-na-budowie).

1. rodzaj lub nazwa wyrobów według grup
2. termin rozpoczęcia i planowanego zakończenia prac
3. adres obiektu
4. kopia aktualnej oceny stanu wyrobów
5. liczba pracowników w kontakcie z azbestem
6. zobowiązanie do nowego zgłoszenia przy zmianie warunków robót (§ 6 ust. 3)

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-28.** Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 2, 4, 6–8 i 10 rozporządzenia z 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. 2004 nr 71 poz. 649) w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem z 5 sierpnia 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 162 poz. 1089; to jedyna zmiana w ELI), § 1–16 i załącznik do rozporządzenia z 14 października 2005 r. w sprawie zasad BHP przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest (Dz.U. 2005 nr 216 poz. 1824), odczyt obu aktów w ELI 27.10.2026, załącznik nr 1 cz. II lp. 4 do rozporządzenia w sprawie badań lekarskich (t.j. Dz.U. 2023 poz. 607; zmiana z Dz.U. 2026 poz. 456 tego załącznika nie dotyczy), § 6 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie informacji BIOZ i planu BIOZ (Dz.U. 2003 nr 120 poz. 1126, odczyt w ELI 26.10.2026) oraz § 6 ust. 2 i § 7 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych. Stan na 28 października 2026 r. Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odczytano w ELI 17 października 2026 r., a 28 października 2026 r. sprawdzono, że jest obowiązujące i nie ma aktów zmieniających. Przepisy o azbeście mówią o przeszkoleniu przez uprawnioną instytucję, ale nie wskazują, jaka to instytucja ani jaki dokument je potwierdza. Przepisy nie podają wzoru tej instrukcji. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta, dokumentacji robót i oceny ryzyka zawodowego.

## Strefa prac, nawilżanie i demontaż: zasady z § 8

Wykonawca izoluje obszar prac od otoczenia osłonami, ogradza teren z odstępem od ciągów pieszych nie mniejszym niż 1 m i umieszcza w widocznym miejscu tablice „Uwaga! Zagrożenie azbestem” (§ 8 ust. 1 pkt 1–3). W obiekcie uszczelnia otwory okienne i drzwiowe, codziennie usuwa pozostałości pyłu odkurzaczem podciśnieniowym albo na mokro i zapoznaje pracowników z planem prac (§ 8 ust. 1 pkt 5, 6 i 9). Przy przekroczeniu dopuszczalnych stężeń pyłu stosuje zespół szczelnych pomieszczeń do oczyszczania pracowników, czyli komorę dekontaminacyjną (§ 8 ust. 1 pkt 8).

Prace prowadzi się tak, żeby nie dopuścić do emisji azbestu i zminimalizować pylenie. Wyroby nawilża się wodą przed usunięciem lub demontażem i utrzymuje wilgotne przez cały czas pracy. Całe wyroby, czyli płyty, rury i kształtki, demontuje się bez uszkadzania, tam gdzie jest to technicznie możliwe. Materiały trwale związane z podłożem odspaja się wyłącznie narzędziami ręcznymi albo wolnoobrotowymi z miejscowymi instalacjami odciągowymi (§ 8 ust. 2 pkt 1–3). Zdemontowane wyroby i odpady zabezpiecza się codziennie i magazynuje na wyznaczonym, zabezpieczonym miejscu (§ 8 ust. 2 pkt 5). Wyroby o gęstości objętościowej poniżej 1000 kg/m³ albo z krokidolitem usuwa się pod stałym nadzorem technicznym wykonawcy robót, a prawidłowość prac potwierdza badanie jakości powietrza w akredytowanym laboratorium (§ 7 ust. 3 i 4).

1. nawilżanie przed usunięciem i przez cały czas pracy (§ 8 ust. 2 pkt 1)
2. demontaż w całości, bez uszkadzania (§ 8 ust. 2 pkt 2)
3. narzędzia ręczne albo wolnoobrotowe z odciągiem (§ 8 ust. 2 pkt 3)
4. ogrodzenie, tablice i odstęp 1 m od ciągów pieszych (§ 8 ust. 1 pkt 2 i 3)

## Odzież, maski i higiena pracy w strefie z azbestem

Pracodawca ocenia ryzyko zawodowe z uwzględnieniem rodzaju i stopnia narażenia i kontroluje narażenie pracowników na pył azbestu (§ 1 ust. 1 rozporządzenia z 14 października 2005 r.). Ocenę weryfikuje, gdy zachodzi podejrzenie, że jest nieprawdziwa, albo gdy znacząco zmienią się warunki pracy (§ 1 ust. 2). Rozporządzenie stosuje się, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie występowania azbestu w materiałach lub konstrukcji budynku (§ 2). Pracodawca ogranicza liczbę osób i czas narażenia do niezbędnego minimum i zapewnia odzież, obuwie i środki ochrony układu oddechowego (§ 5 ust. 2). Odzież jest wykonana z materiału nieprzepuszczającego pyłu, a rękawy w nadgarstkach i nogawki w kostkach szczelnie przylegają do ciała (§ 11 ust. 2). Środki jednorazowe wymienia się po każdej zmianie roboczej albo gdy opory oddychania wzrosną (§ 12 ust. 1).

W strefie nie zdejmuje się środków ochrony układu oddechowego, a filtry zmienia się po wyjściu z niej (§ 12 ust. 2). Nie wolno tam jeść, pić, palić, przechowywać rzeczy osobistych ani przebywać bez uzasadnionej potrzeby (§ 13). Przy pracy w środkach ochrony układu oddechowego pracodawca zapewnia po konsultacji z pracownikami przerwy w miejscach bez pyłu azbestu (§ 6). Po przekroczeniu najwyższego dopuszczalnego stężenia pyłu pracę wstrzymuje się i wznawia po stwierdzeniu, że stężenie nie przekracza dopuszczalnej wartości (§ 7 ust. 1 i 2). Gdy mimo działań obniżenie stężenia nie jest możliwe, pracę można podjąć w środkach ochrony układu oddechowego, ale ich stosowanie nie może być stałe (§ 7 ust. 3).Ręczne zamiatanie na sucho i czyszczenie sprężonym powietrzem są niedopuszczalne, a filtrów nie regeneruje się (§ 15 ust. 3, § 16 ust. 1). Dla pyłów nieorganicznych zawierających włókna azbestu wskazówki metodyczne do rozporządzenia o badaniach lekarskich podają badanie lekarskie, spirometrię i RTG klatki piersiowej, pierwsze badanie okresowe po 3 latach narażenia, następne co 2 lata, a po 10 latach narażenia co rok (załącznik nr 1 cz. II lp. 4, t.j. Dz.U. 2023 poz. 607).

## Odpady z azbestem: pakowanie, oznakowanie i oświadczenie po pracach

Do transportu wyrobów i odpadów z azbestem stosuje się odpowiednio przepisy o przewozie towarów niebezpiecznych, a wyroby i odpady oznakowuje się znakiem z załącznika nr 2 (§ 10 ust. 1 i 2). Znak ma co najmniej 5 cm wysokości i 2,5 cm szerokości. Górna część z literą „a” jest w kolorze białym na czarnym tle, a dolna z napisem „zawiera azbest” na czerwonym tle. Gdy przepisy o transporcie towarów niebezpiecznych nie ustalają szczególnych warunków przewozu, wyroby i odpady o gęstości objętościowej co najmniej 1000 kg/m³ pakuje się szczelnie w folię polietylenową o grubości co najmniej 0,2 mm. Odpady o mniejszej gęstości zestala się cementem i po utwardzeniu pakuje w folię (§ 10 ust. 3 pkt 1 i 2). Odpadów z azbestem nie miesza się z innymi (§ 9 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r.), a składuje się je na składowiskach odpadów niebezpiecznych, na wydzielonych częściach składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne albo na podziemnych składowiskach odpadów niebezpiecznych (§ 10 ust. 6 w brzmieniu z 2010 r.).

Po wykonaniu prac wykonawca składa właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub zarządcy pisemne oświadczenie o prawidłowym wykonaniu prac i oczyszczeniu terenu z pyłu azbestowego. Przechowuje je co najmniej 5 lat (§ 8 ust. 3 i 4). Pracodawca zapewnia uprzątnięcie terenu i oczyszczenie z pyłu azbestu, a stanowiska pracy, drogi komunikacyjne i maszyny czyści pod koniec każdej zmiany (§ 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2005 r.). Odzież i obuwie robocze oczyszcza się na mokro albo urządzeniami filtracyjno-wentylacyjnymi i przechowuje osobno od własnej odzieży pracowników (§ 14 ust. 1).

## Jak wdrożyć instrukcję BHP: usuwanie azbestu?

Instrukcja stanowiskowa przy azbeście jest częścią zestawu dokumentów: obok niej wykonawca ma plan prac, zgłoszenie i ocenę ryzyka. Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Instrukcję omawia się na instruktażu stanowiskowym według [programu instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/program-instruktazu-stanowiskowego). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na [wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-wzor). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów przy tych pracach: [ocena ryzyka zawodowego: dekarz (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-dekarz), [ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-robotnik-budowlany).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| Pracodawca, obiekt, wyroby z azbestem | Nazwa firmy, adres, rodzaj i ilość wyrobów, gęstość poniżej 1000 kg/m³, krokidolit tak lub nie. |
| Dokumenty prac | Szczegółowy plan prac, zgłoszenie 7 dni przed, identyfikacja azbestu, ocena stanu wyrobów, przeszkolenie. |
| Zagrożenia | Lista zagrożeń przy usuwaniu azbestu do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| Wymagania i środki ochrony | Szkolenie według programu z rozporządzenia, badania lekarskie, kombinezon, środki ochrony dróg oddechowych. |
| Przed pracą, w trakcie, po pracy | Ogrodzenie, tablice, nawilżanie, demontaż, odpady, oczyszczenie terenu. |
| Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno w strefie, co robić przy rozpadzie płyty, przekroczeniu stężenia i upadku z dachu. |
| Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Czy do usuwania azbestu potrzebne są uprawnienia?

Rozporządzenie z 2 kwietnia 2004 r. wymaga przeszkolenia pracowników oraz osób kierujących i nadzorujących prace przez uprawnioną instytucję (§ 6 ust. 1 pkt 2). Nie wskazuje, jaka to instytucja ani jaki dokument ją potwierdza, i nie nazywa tego uprawnieniami. Wykonawca ma też obowiązki dotyczące odpadów niebezpiecznych (§ 6 ust. 1 pkt 1).

### Z jakim wyprzedzeniem zgłasza się usuwanie azbestu?

Co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem prac. Wykonawca zgłasza zamiar prac nadzorowi budowlanemu, okręgowemu inspektorowi pracy i państwowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 6 ust. 2 rozporządzenia z 2 kwietnia 2004 r. w brzmieniu z 2010 r.).

### Jak pakować odpady z azbestem?

Gdy przepisy o transporcie towarów niebezpiecznych nie ustalają szczególnych warunków, wyroby i odpady o gęstości objętościowej co najmniej 1000 kg/m³ pakuje się szczelnie w folię polietylenową o grubości co najmniej 0,2 mm i oznakowuje znakiem z załącznika nr 2. Odpady o mniejszej gęstości zestala się cementem i po utwardzeniu pakuje w folię (§ 10 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2).

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, § 41 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest, Dz.U. 2004 nr 71 poz. 649 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2004/649/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 5 sierpnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie o azbeście, Dz.U. 2010 nr 162 poz. 1089 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2010/1089/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie zasad BHP przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia, Dz.U. 2005 nr 216 poz. 1824 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2005/1824/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 607, załącznik nr 1 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2023/607/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu BIOZ, Dz.U. 2003 nr 120 poz. 1126 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1126/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Prace szczególnie niebezpieczne na budowie: wykaz, nadzór, szkolenia i pozwolenia](https://atestero.pl/baza-wiedzy/prace-szczegolnie-niebezpieczne-na-budowie)
- [Plan BIOZ i informacja BIOZ: co to jest, kiedy są wymagane i kto je sporządza](https://atestero.pl/baza-wiedzy/informacja-bioz-i-plan-bioz-na-budowie)
- [Rozbiórka budynku: pozwolenie, zgłoszenie czy bez formalności? Kierownik budowy i BHP](https://atestero.pl/baza-wiedzy/rozbiorka-budynku-pozwolenie-czy-zgloszenie)

Źródło: Atestero, „Instrukcja BHP usuwanie azbestu: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-usuwanie-azbestu (aktualizacja 2026-10-31).