# Instrukcja BHP obsługi wiertnicy HDD do przewiertów sterowanych: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wiertnica-hdd
- Aktualizacja: 2026-10-26
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-26
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja BHP obsługi wiertnicy HDD zbiera zasady z instrukcji producenta i rozporządzenia o maszynach do robót ziemnych, budowlanych i drogowych: przed przewiertem w terenie uzbrojonym ustala się z zarządcami sieci odległości bezpiecznej pracy, a po naruszeniu instalacji pracę przerywa się od razu (§ 8), przewody hydrauliczne i elektryczne zabezpiecza się przed uszkodzeniem (§ 9 ust. 1), a wiertnicę obsługuje osoba z wpisem Łukasiewicz-WIT w klasie III do rury 800 mm albo w klasie II (§ 23).

Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane wiertnicy (siła uciągu, średnica rury, zasilacz hydrauliczny, system lokalizacji), zagrożenia, wymagania wobec operatora i lokalizatora oraz środki ochrony. Druga to czynności przed przewiertem, zasady wiercenia pilotowego, rozwiercania i wciągania rury, czynności po pracy i zakazy. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Wpis operatora i klasy według średnicy rury opisuje poradnik [uprawnienia na wiertnicę HDD](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-wiertnice-hdd), a komory startowe i odbiorcze [instrukcja BHP robót ziemnych i wykopów (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-ziemne-wykopy).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wiertnica-hdd.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wiertnica-hdd.pdf)

## Jakie zagrożenia przy wiertnicy HDD uwzględnia instrukcja?

Największe zagrożenie leży pod ziemią: głowica może trafić w kabel energetyczny, gazociąg albo wodociąg. Na powierzchni dochodzą obracające się żerdzie i imadła, które wciągają odzież i miażdżą dłonie, przewody hydrauliczne i płuczkowe pod ciśnieniem, wypływ płuczki na powierzchnię, przesunięcie wiertnicy przy słabym zakotwieniu, przeładunek żerdzi oraz hałas. Rozporządzenie z 20 września 2001 r. wymaga zabezpieczenia przed uszkodzeniami przewodu elektrycznego lub hydraulicznego, który łączy maszynę z siecią zasilającą (§ 9 ust. 1), i zakazuje napraw oraz konserwacji maszyn w ruchu (§ 2 ust. 1 pkt 3).

Koparki i inne urządzenia ruchome, które mogą zbliżyć się na niebezpieczną odległość do napowietrznych lub kablowych linii elektroenergetycznych, powinny mieć sygnalizatory napięcia (§ 55 ust. 4 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Rodzaj systemu ostrzegania i sposób uziemienia wiertnicy określa jej producent, a instrukcja ma na to miejsce w czynnościach przed pracą.

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-26.** Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 2, 5, 8, 9 i 23 rozporządzenia z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583, odczyt w ELI 18.10.2026) z załącznikiem nr 1 w brzmieniu z Dz.U. 2020 poz. 1461 (gr. I lp. 17 i przypis 5) i § 23 w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 291 oraz § 55, 144 i 145 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych w Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, stan na 26 października 2026 r. Status rozporządzenia z 20 września 2001 r. w ELI sprawdzono 26 października 2026 r.: po tekście jednolitym zmieniły je tylko Dz.U. 2020 poz. 1461 i Dz.U. 2023 poz. 291. Przepisy nie podają wzoru instrukcji obsługi konkretnej maszyny. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta i oceny ryzyka zawodowego.

## Przewiert pod siecią: uzgodnienia i odkrywki

Przed robotami na terenie uzbrojonym ustala się z zarządcami instalacji odległości bezpiecznego używania maszyn (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Bezpieczną odległość od sieci ustala kierownik budowy w porozumieniu z jej zarządcą, a miejsca robót oznakowuje się napisami ostrzegawczymi i ogradza (§ 144 ust. 1 i 2 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). W pobliżu instalacji podziemnych roboty ziemne prowadzi się ręcznie (§ 144 ust. 4), dlatego miejsca skrzyżowań z siecią odkrywa się ręcznie przed przejściem głowicy. Przy przypadkowym odkryciu albo naruszeniu instalacji pracę przerywa się od razu i ustala z jej zarządcą dalszy sposób robót (§ 8 ust. 2).

Komory startowe i odbiorcze to wykopy. W miejscach dostępnych dla osób niezatrudnionych przy robotach wykopy pozostawione na noc otacza się balustradami ze światłem ostrzegawczym koloru czerwonego (§ 145 ust. 1). Wiertnice dla technologii bezwykopowych są w grupie I załącznika nr 1 (lp. 17): klasa III obejmuje wiertnice do średnicy rury 800 mm, klasa II wszystkie, a przypis 5 wyłącza narzędzia ręczne. W tej samej grupie są palownice, kafary i urządzenia wibracyjne (lp. 13–15), dla których jest [instrukcja BHP robót palowych (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-palowe).

1. trasa przewiertu i sieci naniesione na plan, skrzyżowania odkryte ręcznie
2. operator i lokalizator mają stałą łączność
3. przy wymianie żerdzi obrót i posuw zatrzymane
4. wiertnica zakotwiona według instrukcji producenta

## Jak wdrożyć instrukcję obsługi: wiertnica HDD na budowie?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje obsługi maszyn i urządzeń technicznych (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja ma leżeć tam, gdzie pracuje maszyna: w kabinie albo w kontenerze brygady. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje [program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/program-instruktazu-stanowiskowego). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na [wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-wzor). Godziny pracy maszyny i usterki zapiszesz w [karcie pracy sprzętu (XLSX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/karta-pracy-sprzetu). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów, które pracują przy tej maszynie: [ocena ryzyka zawodowego: instalator sanitarny (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-instalator-sanitarny), [ocena ryzyka zawodowego: operator koparki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-operator-koparki).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta i oceny ryzyka. |
| Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| Wymagania i środki ochrony | Wpis do książki operatora, szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Czy na wiertnicę HDD trzeba mieć uprawnienia?

Tak. Wiertnice dla technologii bezwykopowych są w grupie I załącznika nr 1 do rozporządzenia z 20 września 2001 r. (lp. 17): klasa III obejmuje wiertnice do średnicy rury 800 mm, klasa II wszystkie. Operator potrzebuje wpisu Łukasiewicz-WIT (§ 23). Narzędzia ręczne są wyłączone.

### Co zrobić, gdy wiertnica uszkodzi kabel albo gazociąg?

Przerwać pracę od razu, wycofać ludzi ze strefy wiertnicy i żerdzi, zawiadomić kierownika robót i zarządcę sieci, a dalszy sposób robót ustalić z zarządcą instalacji (§ 8 ust. 2 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Postępowanie przy trafieniu w kabel pod napięciem opisuje instrukcja producenta wiertnicy.

### Czy przed przewiertem trzeba odkopać sieci?

W pobliżu instalacji podziemnych roboty ziemne prowadzi się ręcznie (§ 144 ust. 4 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych), a bezpieczną odległość od sieci ustala kierownik budowy z jej zarządcą (§ 144 ust. 1 i 2). Miejsca skrzyżowań odkrywa się więc ręcznie przed przejściem głowicy.

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, § 41 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 583 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/583/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 29 lipca 2020 r. zmieniające, nowy załącznik nr 1 z klasami maszyn (Dz.U. 2020 poz. 1461, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2020/1461/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 8 lutego 2023 r. zmieniające, § 23: sprawdzian przed komisją Łukasiewicz-WIT (Dz.U. 2023 poz. 291, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2023/291/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Uprawnienia na wiertnicę HDD (przewierty sterowane): klasa III i II](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-wiertnice-hdd)
- [Uprawnienia na maszyny budowlane: kto je wydaje, ile są ważne i jak je sprawdzić](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane)
- [Dokumentacja maszyn i sprzętu na budowie: co musi być na miejscu i u kogo](https://atestero.pl/baza-wiedzy/dokumentacja-maszyn-i-sprzetu-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Instrukcja BHP obsługi wiertnicy HDD do przewiertów sterowanych: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wiertnica-hdd (aktualizacja 2026-10-26).