# Instrukcja BHP obsługi wozidła budowlanego (dumpera): wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wozidlo-budowlane
- Aktualizacja: 2026-10-28
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-26
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja BHP obsługi wozidła budowlanego dotyczy kierowcy dumpera, wozidła przegubowego albo wywrotki, która wozi urobek i kruszywo po terenie budowy. Kierowca jeździ obok wykopów poza granicą klina naturalnego odłamu gruntu (§ 155 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). W czasie załadunku skrzyni nie siedzi w kabinie, która nie jest konstrukcyjnie wzmocniona (§ 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia o maszynach do robót ziemnych, budowlanych i drogowych). Po pomostach i rampach jedzie najwyżej 5 km/h (§ 79 ust. 2 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych).

Wzór ma trzy strony A4 i jest przeznaczony dla kierowców wozideł (dumperów kołowych i gąsienicowych, wozideł przegubowych) i wywrotek na terenie budowy. Pierwsza strona to dane pojazdu (typ, ładowność, numer), zagrożenia, wymagania i środki ochrony. Druga to czynności przed jazdą, zasady przy załadunku, jeździe i wyładunku, czynności po pracy i zakazy z paragrafami. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Załadunek urobku od strony operatora opisuje [instrukcja BHP koparki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-koparka).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wozidlo-budowlane.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wozidlo-budowlane.pdf)

## Drogi na budowie i jazda przy wykopach

Zagospodarowanie terenu budowy przed rozpoczęciem robót obejmuje wykonanie dróg (§ 8 pkt 2 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych), a dla pojazdów wyznacza się na budowie miejsca postojowe (§ 11). Drogi, dojścia i dojazdy są dostatecznie oświetlone (§ 60 ust. 1). Przed skrzyżowaniem drogi z napowietrzną linią elektroenergetyczną, nie bliżej niż 15 m od niej, stoją oznakowane bramki, które wyznaczają dopuszczalne gabaryty przejeżdżających pojazdów (§ 19). Podniesiona skrzynia wywrotki też musi się w nich zmieścić.

Ruch środków transportowych obok wykopów odbywa się poza granicą klina naturalnego odłamu gruntu (§ 155). Pojemniki do transportu urobku ładuje się poniżej ich górnej krawędzi (§ 153 ust. 2). Pomosty i rampy do przejazdu są szersze o 1,2 m od pojazdu, mają bariery ochronne i prowadnice dla kół, a prędkość na nich nie przekracza 5 km/h (§ 79). Na pochyłościach i stokach zachowuje się wymagania z DTR maszyny i nie przekracza dopuszczalnego pochylenia (§ 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Stan skarp przy drodze przejazdu zapiszesz w [protokole kontroli wykopu (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/protokol-kontroli-wykopu).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-26.** Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 1, 2, 5, 7, 10 i 23 rozporządzenia z 20 września 2001 r. o maszynach do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583, odczyt w ELI 18.10.2026) z załącznikiem nr 1 w brzmieniu z Dz.U. 2020 poz. 1461 oraz § 8, 11, 19, 29, 60, 63, 64, 66, 70, 79, 92, 153–155 i 209 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych, stan na 26 października 2026 r. Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odczytano w ELI 17 października 2026 r., a 26 października 2026 r. sprawdzono, że nie ma aktów zmieniających. Przepisy nie podają wzoru tej instrukcji. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta, dokumentacji robót i oceny ryzyka zawodowego.

## Załadunek i wyładunek urobku

W czasie załadunku skrzyni nikt nie przebywa w kabinie pojazdu do transportu wykopanego gruntu, jeżeli kabina nie jest konstrukcyjnie wzmocniona (§ 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Przy mechanicznym załadunku i rozładunku materiałów nie przenosi się ich nad ludźmi ani nad kabiną z kierowcą, a kierowca opuszcza kabinę na czas tych czynności (§ 29 i § 92 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Operator koparki albo ładowarki wysypuje grunt nad dnem skrzyni z wysokości najwyżej 0,5 m przy materiałach sypkich i 0,25 m przy materiałach kamiennych albo zbrylonych (§ 10 ust. 3 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Nikt nie przebywa w zasięgu naczynia roboczego maszyny (§ 10 ust. 2 pkt 3).

Rozporządzenia nie podają osobnych zasad wysypu z wozidła przy krawędzi wykopu albo nasypu. Wzór ma tu punkty z typowych instrukcji producentów: wysyp na równym podłożu, z odbojnicą albo wałem przy krawędzi i bez jazdy z podniesioną skrzynią. Pracodawca uzupełnia je według DTR i oceny ryzyka. Podobną zasadę rozporządzenie podaje dla dostaw betonu: punkt zsypu ma odbojnice, które chronią pojazd przed stoczeniem się (§ 209). Ładowanie od strony maszyny rozwija [instrukcja BHP ładowarki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-ladowarka).

1. kabina bez wzmocnienia: wysiądź przed załadunkiem i stań poza zasięgiem łyżki (§ 10 ust. 2 pkt 3 i 6)
2. ładunek nie może przechodzić nad kabiną, w której siedzisz (§ 29)
3. skrzynię podnoś tylko na postoju, na równym i stabilnym podłożu
4. po wysypie opuść skrzynię przed ruszeniem

## Kto może kierować wozidłem na budowie?

Wozideł, dumperów ani wywrotek nie ma w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 20 września 2001 r. (w brzmieniu z Dz.U. 2020 poz. 1461), który wymienia maszyny wymagające szkolenia i sprawdzianu przed komisją Łukasiewicz-WIT (§ 23). To rozporządzenie nie wymaga więc dla nich wpisu do książki operatora. Maszyny na budowie obsługują osoby przeszkolone (§ 64 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych), a kierowcy maszyn o napędzie silnikowym mają wymagane kwalifikacje (§ 66). Wykonawca zapoznaje pracowników z DTR albo instrukcją obsługi przed dopuszczeniem do robót (§ 63 ust. 2). Wzór dotyczy jazdy po terenie budowy. Wyjazd na drogę publiczną regulują przepisy o ruchu drogowym.

Przed pracą i przy zmianie kierowcy wozidło sprawdza się pod względem sprawności technicznej i bezpiecznego użytkowania, a gdy prowadzi się dokumentację maszyny, sprawdzenie potwierdza się wpisem (§ 70). W przerwach i po pracy maszynę zabezpiecza się przed uruchomieniem przez osoby nieupoważnione (§ 5 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Wozidło z wypożyczalni przekażesz i odbierzesz na [protokole wydania i zwrotu maszyny (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/protokol-wydania-i-zwrotu-maszyny).

## Jak wdrożyć instrukcję BHP: wozidło budowlane?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje dotyczące obsługi maszyn i prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi (§ 41 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje [program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/program-instruktazu-stanowiskowego). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na [wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-wzor). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów przy tych pracach: [ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-robotnik-budowlany), [ocena ryzyka zawodowego: operator koparki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-operator-koparki).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta (DTR) i oceny ryzyka. |
| Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| Wymagania i środki ochrony | Uprawnienia, szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Czy na wozidło budowlane potrzebne są uprawnienia?

Rozporządzenie z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583) nie wymienia wozideł w załączniku nr 1, więc nie wymaga dla nich wpisu do książki operatora. Kierowca jest przeszkolony i ma wymagane kwalifikacje (§ 64 ust. 1 pkt 3 i § 66 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych), a pracodawca zapoznaje go z instrukcją obsługi (§ 63 ust. 2).

### Czy kierowca może siedzieć w kabinie podczas załadunku?

Nie, jeśli kabina pojazdu do transportu gruntu nie jest konstrukcyjnie wzmocniona (§ 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Przy mechanicznym załadunku materiałów nie przenosi się ich nad kabiną z kierowcą, a kierowca opuszcza kabinę (§ 29 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).

### Jak blisko wykopu może jechać wywrotka?

Poza granicą klina naturalnego odłamu gruntu (§ 155 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych). Urobek składuje się nie bliżej niż 0,6 m od krawędzi wykopu obudowanego, a przy wykopie bez obudowy poza klinem odłamu (§ 154).

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, § 41 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 583 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/583/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 29 lipca 2020 r. zmieniające, nowy załącznik nr 1 z klasami maszyn (Dz.U. 2020 poz. 1461, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2020/1461/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Uprawnienia na maszyny budowlane: kto je wydaje, ile są ważne i jak je sprawdzić](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-maszyny-budowlane)
- [Lista kontrolna BHP na budowie: co sprawdzić przed startem robót i na obchodach](https://atestero.pl/baza-wiedzy/lista-kontrolna-bhp-na-budowie)
- [Ocena ryzyka zawodowego na budowie: co zawiera, kto ją robi i kiedy ją zaktualizować](https://atestero.pl/baza-wiedzy/ocena-ryzyka-zawodowego-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Instrukcja BHP obsługi wozidła budowlanego (dumpera): wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-wozidlo-budowlane (aktualizacja 2026-10-28).