# Instrukcja BHP obsługi żurawia wieżowego: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zuraw-wiezowy
- Aktualizacja: 2026-10-26
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-26
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja BHP obsługi żurawia wieżowego opiera się na rozporządzeniu z 22 października 2018 r. w sprawie BHP przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących. Operatorem może być osoba, która ma 18 lat, ważne zaświadczenie kwalifikacyjne i aktualne orzeczenie lekarskie (§ 3), przed pracą czyta książkę dyżurów (§ 14 ust. 3), a przerywa pracę przy porywach wiatru powyżej 10 m/s przy ładunkach wielkowymiarowych i powyżej 15 m/s przy innych pracach, chyba że w tym drugim przypadku producent podał inne wartości (§ 11 ust. 1 pkt 7 i 8).

Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane żurawia (wieżowy górnoobrotowy, dolnoobrotowy, szybkomontujący, numer UDT), zagrożenia, wymagania wobec operatora, sygnalisty i hakowego. Druga to czynności przed pracą z kontrolą wyposażenia kabiny z § 20, zasady pracy, warunki pogodowe i czynności po pracy. Trzecia to zakazy, awarie z ewakuacją z kabiny, rejestr zmian i lista podpisów. Wymagania wobec hakowego i sygnalisty opisuje poradnik [hakowy i sygnalista: uprawnienia](https://atestero.pl/baza-wiedzy/hakowy-sygnalista-uprawnienia), a zasady przy zawieszaniu ładunku [instrukcja BHP hakowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-hakowy-zawieszanie-ladunkow).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zuraw-wiezowy.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zuraw-wiezowy.pdf)

## Jakie dokumenty musi dostać operator żurawia wieżowego?

Przed dopuszczeniem do pracy pracodawca udostępnia operatorowi, sygnaliście i hakowemu informacje i instrukcje BHP, instrukcję bezpieczeństwa prac transportowych, a operatorowi także instrukcję ewakuacji z kabiny, i zapoznaje ich z nimi (§ 5). Gdy żurawie pracują w warunkach kolizyjnych albo ładunek przenoszą dwa żurawie, potrzebne są osobne instrukcje z kartą podpisów (§ 16 i 17). Wzór instrukcji stanowiskowej wymienia te dokumenty w pkt 1, żeby operator wiedział, gdzie leżą. Ich treść opracowujesz osobno dla danej budowy. Rozporządzenie z 22 października 2018 r. dotyczy żurawi wieżowych i szybkomontujących (§ 1 ust. 1), a dla dźwigu na podwoziu kołowym albo gąsienicowym jest [instrukcja BHP żurawia samojezdnego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zuraw-samojezdny). Dane jednego podnoszenia zapiszesz w [plan podnoszenia ładunku żurawiem (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/plan-podnoszenia-ladunku-zurawiem). Osoby do ról operatora, sygnalisty i hakowego wskażesz na [wzorze wyznaczenia hakowego i sygnalisty (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/wyznaczenie-sygnalisty-i-hakowego).

Dla każdego żurawia prowadzi się książkę dyżurów: operator wpisuje godziny pracy, stan techniczny, czynności, przy których powstrzymał się od pracy, przemieszczanie osób i ładunków kilkoma żurawiami (§ 14 ust. 2). Czynności operatora od wejścia na żuraw do zejścia nie mogą trwać dłużej niż 8 godzin na dobę (§ 19). Sprawdzenie przed zmianą, od książki dyżurów po wyposażenie kabiny, porządkuje [lista kontrolna żurawia wieżowego przed rozpoczęciem pracy (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/lista-kontrolna-zurawia-przed-rozpoczeciem-pracy).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-26.** Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 3–23 rozporządzenia z 22 października 2018 r. w sprawie BHP przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących (Dz.U. 2018 poz. 2147) i § 5 rozporządzenia z 30 października 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 2176), odczyt w ELI 26.10.2026, oraz § 55 i 88–93 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych w Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, stan na 26 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru instrukcji obsługi konkretnego urządzenia. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta i oceny ryzyka zawodowego.

## Kiedy operator przerywa pracę żurawiem?

Lista z § 11 ust. 1 obejmuje między innymi: brak ważnej decyzji UDT, niesprawny żuraw, ograniczoną widoczność bez oświetlenia, burzę, wiatr powyżej progów, wyłączone ograniczniki obciążenia, brak łączności z sygnalistą, temperaturę w kabinie poniżej 18°C albo powyżej 28°C i hałas w kabinie powyżej 80 dB. Po przerwaniu pracy z powodu wiatru żuraw ustawia się w pozycji wolnowiatrowej albo zakotwicza (§ 11 ust. 3). Badanie przed decyzją UDT zgłasza eksploatujący na [wzorze zgłoszenia urządzenia do UDT (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/zgloszenie-utb-do-badania-odbiorczego).

1. jedna osoba nie łączy funkcji operatora, sygnalisty i hakowego (§ 6)
2. przy awarii łączności tylko sygnały ręczne do końca rozpoczętej czynności (§ 7 ust. 2)
3. ładunek nad przeszkodami co najmniej 1 m (§ 91 rozp. o robotach budowlanych)
4. po pracy nic nie wisi na haku (§ 11 ust. 1 pkt 16)

## Jak wdrożyć instrukcję obsługi: żuraw wieżowy na budowie?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje obsługi maszyn i urządzeń technicznych (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja ma leżeć tam, gdzie pracuje maszyna: przy niej albo w kontenerze brygady. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje [program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/program-instruktazu-stanowiskowego). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na [wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-wzor). Gdy instrukcja dotyczy całego stanowiska, a nie jednej maszyny, użyj [ogólnego wzoru instrukcji BHP stanowiskowej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-stanowiskowa-wzor). Przekazanie informacji o ryzyku potwierdzi [oświadczenie o zapoznaniu z oceną ryzyka zawodowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-ryzykiem-zawodowym). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów, które wykonują te prace: [ocena ryzyka zawodowego: operator żurawia (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-operator-zurawia), [ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-robotnik-budowlany).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta i oceny ryzyka. |
| Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Ile godzin może pracować operator żurawia wieżowego?

Czynności operatora od wejścia na żuraw do zejścia z niego nie mogą trwać dłużej niż 8 godzin na dobę (§ 19 rozporządzenia z 22 października 2018 r., Dz.U. 2018 poz. 2147).

### Przy jakim wietrze nie wolno pracować żurawiem wieżowym?

Przy porywach powyżej 10 m/s, gdy przenosisz ładunki wielkowymiarowe, a przy innych pracach powyżej 15 m/s, chyba że producent określił w instrukcji żurawia inne wartości (§ 11 ust. 1 pkt 7 i 8). Kabina ma mieć urządzenie do odczytu prędkości wiatru na wysokości wysięgnika (§ 20 pkt 5).

### Co musi być w kabinie żurawia wieżowego?

Urządzenie do łączności z sygnalistą, sygnalizator dźwiękowy, diagram udźwigu, termometr, wskaźnik prędkości wiatru oraz środki gaśnicze i apteczka (§ 20 rozporządzenia z 22 października 2018 r.).

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, § 41 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 4 listopada 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (Dz.U. 2021 poz. 2088, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/2088/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących, Dz.U. 2018 poz. 2147 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/2147/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji urządzeń transportu bliskiego, Dz.U. 2018 poz. 2176 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/2176/text.pdf)
- [Ustawa o dozorze technicznym, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1194 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2024/1194/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Uprawnienia na żurawie: wieżowy, samojezdny, przewoźny. Rodzaje UDT, ważność i zakres](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-zurawie)
- [Hakowy i sygnalista na budowie: czy potrzebne są uprawnienia UDT i co mówią przepisy](https://atestero.pl/baza-wiedzy/hakowy-sygnalista-uprawnienia)
- [Badania UDT żurawi, podestów i wózków: terminy badań i przeglądów konserwacyjnych](https://atestero.pl/baza-wiedzy/badania-udt-terminy-zurawie-podesty-wozki)

Źródło: Atestero, „Instrukcja BHP obsługi żurawia wieżowego: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zuraw-wiezowy (aktualizacja 2026-10-26).