# Instrukcja udzielania pierwszej pomocy na budowie: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/instrukcja-udzielania-pierwszej-pomocy
- Aktualizacja: 2026-10-31
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-27
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy to pisemny schemat postępowania w razie wypadku, który pracodawca udostępnia pracownikom (§ 41 ust. 1 pkt 4 ogólnych przepisów BHP) i wywiesza przy apteczkach oraz w punktach pierwszej pomocy razem z wykazem wyznaczonych pracowników (§ 44 ust. 4). Przepisy nie podają treści takiej instrukcji, więc wzór zawiera dane do wezwania pomocy, osoby wyznaczone i kroki postępowania w typowych wypadkach na budowie.

Wzór ma dwie strony A4. Pierwsza to dane budowy i adres dla dyspozytora, numery alarmowe, lista osób wyznaczonych, miejsce apteczki i defibrylatora oraz sześć kroków postępowania. Druga to tabela typowych sytuacji (krwotok, oparzenie, porażenie prądem, upadek z wysokości, oko, zadławienie, gazy, przegrzanie), zasady po udzieleniu pomocy i lista podpisów zapoznanych. Samo wyznaczenie pracowników przygotujesz na [wzorze wyznaczenia pracowników do pierwszej pomocy i ppoż (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/wyznaczenie-pracownikow-do-pierwszej-pomocy-i-ppoz), a organizację pierwszej pomocy na placu opisuje poradnik [pierwsza pomoc i ochrona przeciwpożarowa na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/pierwsza-pomoc-i-ochrona-przeciwpozarowa-na-budowie).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-udzielania-pierwszej-pomocy.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-udzielania-pierwszej-pomocy.pdf)

## Czy pracodawca musi mieć instrukcję udzielania pierwszej pomocy?

Tak. Ogólne przepisy BHP nakazują udostępnić pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje BHP dotyczące m.in. udzielania pierwszej pomocy (§ 41 ust. 1 pkt 4). Instrukcje powinny w sposób zrozumiały wskazywać czynności przed rozpoczęciem pracy, zasady bezpiecznego wykonywania pracy, czynności po jej zakończeniu i zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2). W punktach pierwszej pomocy i przy apteczkach powinny być wywieszone instrukcje o udzielaniu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz wykazy pracowników wyznaczonych do obsługi punktów i apteczek (§ 44 ust. 4).

Przepisy nie podają wzoru ani treści instrukcji. Treść ustala pracodawca. Instrukcja różni się od wyznaczenia pracowników (art. 209¹ § 1 pkt 2 KP): wyznaczenie wskazuje osoby, a instrukcja opisuje, co robi każdy, kto jest przy poszkodowanym. Kodeks nie określa formy wyznaczenia. Wymaga przekazania pracownikom informacji o wyznaczonych: imienia i nazwiska, miejsca pracy i numeru telefonu (art. 207¹ § 1 pkt 3 i § 2 KP). Na budowie są więc zwykle dwa dokumenty: wyznaczenie osób i instrukcja postępowania. Ogólny wzór instrukcji stanowiskowej z tym punktem opisuje [instrukcja BHP stanowiskowa (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-stanowiskowa-wzor).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-27.** Art. 207¹, 209¹, 211 pkt 6, 234 i 237⁴ Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245 (baza ELI, odczyt 17 października 2026 r.). § 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 oraz § 44 ust. 1–5 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP (t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650; § 41 ust. 2 i § 44 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088; zmiana Dz.U. 2026 poz. 927 dodaje tylko § 30a) oraz § 2 i § 3 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870) w odczycie z 26 października 2026 r. Art. 4–6 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 141 w odczycie z 27 października 2026 r. (po tym tekście jednolitym ELI nie wykazuje zmian). § 164 ust. 4 i § 187 rozporządzenia Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401 w odczycie z 17 października 2026 r., § 20 pkt 6 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2147 w odczycie z 26 października 2026 r. Przepisy nie podają treści instrukcji. Kroki postępowania odpowiadają schematowi uczonemu na kursach pierwszej pomocy i trzeba je dostosować do kursu, który odbyli wyznaczeni pracownicy.

## Co powinna zawierać instrukcja na budowie?

Pracodawca zapewnia środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, wyznacza pracowników do jej udzielania i zapewnia łączność ze służbami zewnętrznymi, w szczególności w zakresie ratownictwa medycznego (art. 209¹ § 1 pkt 1–3 KP). Instrukcja zbiera to dla osoby, która ma działać: numery alarmowe, adres dla dyspozytora, osoby wyznaczone z telefonami, miejsce apteczki, punktu pierwszej pomocy i defibrylatora. Działania dostosowuje się do rodzaju działalności, liczby osób na terenie i poziomu zagrożeń (art. 209¹ § 2).

Przepisy dla budowy dodają szczegóły. W miejscu robót impregnacyjnych ma być apteczka podręczna ze środkami przeciw oparzeniom i zatruciom oraz numer telefonu najbliższego punktu pomocy medycznej (§ 187 rozporządzenia o robotach budowlanych). Osoby mają mieć zapewnioną możliwość niezwłocznego uzyskania pierwszej pomocy medycznej (§ 164 ust. 4; § 164 dotyczy m.in. pomieszczeń zamkniętych, tuneli, zbiorników, studni i kanałów). Kabina żurawia wieżowego ma środki do udzielania pierwszej pomocy (§ 20 pkt 6 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2147). Na budowie ważne są zwłaszcza upadki z wysokości, porażenie prądem, przysypanie, oparzenia i praca w zbiornikach, dlatego druga strona wzoru ma osobne wiersze dla tych sytuacji. Kroki postępowania z listy poniżej i z drugiej strony wzoru to wytyczne pierwszej pomocy uczone na kursach, a nie przepisy prawa.

1. ocena zagrożenia i wyłączenie źródła niebezpieczeństwa
2. sprawdzenie reakcji i oddechu poszkodowanego
3. wezwanie pomocy z adresem budowy i miejscem spotkania karetki
4. uciskanie klatki piersiowej i AED, gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo
5. pozycja boczna ustalona, gdy oddycha, ale nie reaguje
6. powiadomienie przełożonego i zabezpieczenie miejsca wypadku

## Kto udziela pierwszej pomocy i jak jest chroniony

Obsługa punktów pierwszej pomocy i apteczek na każdej zmianie powinna być powierzona wyznaczonym pracownikom, przeszkolonym w udzielaniu pierwszej pomocy (§ 44 ust. 3 ogólnych przepisów BHP). Liczba wyznaczonych, ich szkolenie i wyposażenie uwzględniają rodzaj i poziom zagrożeń (art. 209¹ § 3 KP). Kto zauważy osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego albo jest świadkiem takiego zdarzenia, ma w miarę posiadanych możliwości i umiejętności obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy (art. 4 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym).

Osoba udzielająca pierwszej pomocy korzysta z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych (art. 5 ust. 1 tej ustawy). Może poświęcić dobra osobiste innej osoby inne niż życie lub zdrowie oraz dobra majątkowe w zakresie, w jakim jest to niezbędne do ratowania życia lub zdrowia (art. 5 ust. 2). Osobie, która poniosła szkodę na mieniu w następstwie udzielania pierwszej pomocy, przysługuje roszczenie o naprawienie szkody od Skarbu Państwa (art. 6 ust. 1).

## Po udzieleniu pomocy: zawiadomienie i zabezpieczenie miejsca wypadku

Pracownik, który uległ wypadkowi, jeśli stan zdrowia na to pozwala, niezwłocznie informuje przełożonego (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r.), a każdy pracownik zawiadamia przełożonego o zauważonym wypadku i ostrzega współpracowników (art. 211 pkt 6 KP). Pracodawca podejmuje działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, zapewnia udzielenie pierwszej pomocy i ustalenie okoliczności wypadku (art. 234 § 1 KP) oraz do czasu ustalenia okoliczności i przyczyn zabezpiecza miejsce wypadku (§ 3 ust. 1 tego rozporządzenia).

Ratowanie osób ma pierwszeństwo. Zmiany w miejscu wypadku bez zgody są dopuszczalne, gdy zachodzi konieczność ratowania osób lub mienia albo zapobieżenia grożącemu niebezpieczeństwu (§ 3 ust. 4). Zdarzenie wpisuje się do [rejestru wypadków przy pracy (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/rejestr-wypadkow-przy-pracy), a obowiązki po wypadku opisuje poradnik [wypadek przy pracy na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/wypadek-przy-pracy-na-budowie-obowiazki).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek i dane budowy | Numer i wersja instrukcji, data, pracodawca, budowa, gdzie instrukcja wisi. |
| Numery alarmowe i adres dla dyspozytora | 112 i 999, adres budowy, miejsce spotkania z karetką, telefon przełożonego. |
| Osoby wyznaczone | Imię i nazwisko, zmiana, miejsce pracy, telefon (art. 207¹ § 2 KP). |
| Apteczka, punkt pierwszej pomocy, AED | Gdzie są, kto sprawdza zawartość, woda do płukania oczu i oparzeń; wyposażenie ustala się z lekarzem (§ 44 ust. 2 i 4). |
| Kroki postępowania | Ocena zagrożenia, reakcja i oddech, wezwanie pomocy, uciskanie klatki piersiowej, pozycja boczna, powiadomienie przełożonego. |
| Typowe sytuacje na budowie | Krwotok, oparzenie, porażenie prądem, upadek z wysokości, złamanie, oko, zadławienie, gazy, przegrzanie. |
| Po udzieleniu pomocy | Zawiadomienie przełożonego, zabezpieczenie miejsca wypadku, zawiadomienie inspektora pracy i prokuratora przy ciężkim wypadku (art. 234 KP). |
| Potwierdzenie zapoznania | Imię i nazwisko, stanowisko, wersja instrukcji, data, podpis (art. 237⁴ § 3 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Czy trzeba wywiesić instrukcję udzielania pierwszej pomocy?

W punktach pierwszej pomocy i przy apteczkach powinny być wywieszone instrukcje o udzielaniu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz wykazy pracowników wyznaczonych do obsługi punktów i apteczek (§ 44 ust. 4 ogólnych przepisów BHP). Na budowie powieś ją przy każdej apteczce, także w kontenerze socjalnym.

### Co powinna zawierać instrukcja pierwszej pomocy na budowie?

Przepisy nie podają treści. Pracodawca zapewnia środki do pierwszej pomocy, wyznacza pracowników i zapewnia łączność ze służbami zewnętrznymi (art. 209¹ § 1 KP), więc instrukcja powinna zawierać numery alarmowe, adres budowy dla dyspozytora, osoby wyznaczone z telefonami, miejsce apteczki i sprzętu oraz kroki postępowania. Instrukcja ma też wskazywać zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2).

### Czy pracownik bez kursu może udzielać pierwszej pomocy?

Każdy, kto zauważy osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, w miarę możliwości i umiejętności powiadamia służby ratunkowe (art. 4 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym), a udzielający pomocy korzysta z ochrony jak funkcjonariusz publiczny (art. 5 ust. 1). Obsługę apteczek i punktów na zmianie powierza się wyznaczonym pracownikom przeszkolonym w udzielaniu pierwszej pomocy (§ 44 ust. 3 ogólnych przepisów BHP).

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)
- [Rozporządzenie z 4 listopada 2021 r. zmieniające ogólne przepisy BHP, Dz.U. 2021 poz. 2088 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/2088/text.pdf)
- [Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2009/870/text.pdf)
- [Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 141 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/141/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących, Dz.U. 2018 poz. 2147 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/2147/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Pierwsza pomoc i ochrona przeciwpożarowa na budowie: kogo wyznaczyć i jak przeszkolić](https://atestero.pl/baza-wiedzy/pierwsza-pomoc-i-ochrona-przeciwpozarowa-na-budowie)
- [Wypadek przy pracy na budowie: obowiązki, gdy poszkodowany jest pracownikiem podwykonawcy](https://atestero.pl/baza-wiedzy/wypadek-przy-pracy-na-budowie-obowiazki)
- [Lista kontrolna BHP na budowie: co sprawdzić przed startem robót i na obchodach](https://atestero.pl/baza-wiedzy/lista-kontrolna-bhp-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Instrukcja udzielania pierwszej pomocy na budowie: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/instrukcja-udzielania-pierwszej-pomocy (aktualizacja 2026-10-31).