# Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności w umowie o roboty budowlane: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-potraceniu
- Aktualizacja: 2026-10-21
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-21
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Oświadczenie o potrąceniu to pismo, którym strona umowy o roboty budowlane umarza swoją wymagalną wierzytelność, np. karę umowną, z wierzytelnością drugiej strony, zwykle z fakturą za roboty. Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie (art. 499 KC), a obie wierzytelności umarzają się do wysokości niższej (art. 498 § 2 KC).

Wzór ma dwie strony A4. W pierwszej tabeli wpisujesz swoją wierzytelność z podstawą i terminem zapłaty, w drugiej faktury drugiej strony. Dalej jest treść oświadczenia, kwota potrącenia, saldo w obie strony, data, od której potrącenie stało się możliwe, załączniki i potwierdzenie odbioru. Karę umowną najpierw naliczasz i wzywasz do zapłaty [notą obciążeniową (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/nota-obciazeniowa-kara-umowna), bo dopiero wymagalną wierzytelność można potrącić.

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-potraceniu.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-potraceniu.pdf)

## Kiedy można potrącić karę umowną z wynagrodzenia?

Potrącenie jest możliwe, gdy strony są jednocześnie wobec siebie dłużnikami i wierzycielami, obie wierzytelności są pieniężne, wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem (art. 498 § 1 KC). Na budowie najczęściej zamawiający potrąca karę umowną za zwłokę albo koszty wykonania zastępczego z faktury wykonawcy, ale potrącić może też wykonawca, np. swoją zaległą fakturę z karą naliczoną przez zamawiającego. Wierzytelność z obniżenia wynagrodzenia za wady wylicza najpierw [oświadczenie o obniżeniu wynagrodzenia z rękojmi (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-obnizeniu-wynagrodzenia-rekojmia), a dopiero potem można ją potrącić.

Kara umowna nie ma zwykle terminu zapłaty w umowie, więc staje się wymagalna dopiero po wezwaniu (art. 455 KC). Dlatego najpierw doręcz notę obciążeniową z terminem, a oświadczenie o potrąceniu złóż po jego upływie albo w tym samym piśmie wyraźnie po wezwaniu. Sprawdź też umowę: może ona wyłączać albo ograniczać potrącenie, a w zamówieniach publicznych i umowach z podwykonawcami często reguluje je osobny paragraf.

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-21.** Art. 455, 483, 484, 498, 499 i 505 Kodeksu cywilnego sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 795, stan na 21 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru oświadczenia o potrąceniu; umowa może wyłączyć albo ograniczyć potrącenie.

## Jak wypełnić oświadczenie o potrąceniu?

W tabeli swojej wierzytelności każdy tytuł w osobnym wierszu: kara z paragrafem umowy i numerem noty, koszty wykonania zastępczego z fakturą innej firmy. W tabeli wierzytelności adresata wpisz faktury z datą wystawienia, terminem płatności i kwotą. Kwota potrącenia to niższa z sum, a saldo pokazuje, kto komu i ile jeszcze płaci. Po odbiorze końcowym wszystkie potrącenia, kaucję i saldo zestawisz na [wzorze protokołu rozliczenia końcowego robót (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/protokol-rozliczenia-koncowego-robot). Samo powierzenie robót innej firmie zapowiada wcześniej [zawiadomienie o wykonaniu zastępczym](https://atestero.pl/wzory/zawiadomienie-o-wykonaniu-zastepczym).

Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe (art. 499 KC), czyli zwykle od dnia, w którym wymagalna stała się druga, później wymagalna wierzytelność. Wpisz tę datę, bo od niej przestają biec odsetki od umorzonych kwot. Nie można potrącić m.in. wierzytelności z czynów niedozwolonych (art. 505 KC). Gdy wykonawca przelał wierzytelność z faktury na inną osobę, dłużnik może potrącić z niej swoją wierzytelność wobec zbywcy na zasadach art. 513 § 2 KC; zawiadomienie o przelewie jest na drugiej stronie [wzoru umowy cesji wierzytelności z umowy o roboty (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/umowa-cesji-wierzytelnosci-z-umowy-o-roboty).

## Potrącenie a spór o karę

Wykonawca, który uważa karę za nienależną, odpowiada na oświadczenie pismem z argumentami i wzywa do zapłaty pełnej faktury na [wzorze wezwania do zapłaty za roboty budowlane (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/wezwanie-do-zaplaty-za-roboty-budowlane). Kara nie należy się, gdy opóźnienie wynika z okoliczności, za które wykonawca nie odpowiada, a gdy zobowiązanie wykonano w znacznej części albo kara jest rażąco wygórowana, dłużnik może żądać jej zmniejszenia (art. 484 § 2 KC).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Data i znak pisma | Data złożenia oświadczenia i numer pisma. |
| Strony i umowa | Składający oświadczenie, adresat, umowa, inwestycja. |
| Wierzytelność składającego | Tytuł, podstawa (§ umowy, nota), termin zapłaty, kwota. |
| Wierzytelność adresata | Faktury: numer, data wystawienia, termin płatności, kwota. |
| Oświadczenie i saldo | Kwota potrącenia, data możliwości potrącenia, pozostałe kwoty w obie strony, rachunek i termin. |
| Załączniki | Nota obciążeniowa z dowodem doręczenia, wezwanie, kopia faktury. |
| Odbiór | Potwierdzenie odbioru albo dowód nadania. |

## Najczęstsze pytania

### Czy można potrącić karę umowną bez noty obciążeniowej?

Potrącić można tylko wierzytelność wymagalną (art. 498 § 1 KC). Kara umowna bez terminu w umowie staje się wymagalna po wezwaniu do zapłaty (art. 455 KC), dlatego najpierw wyślij notę albo wezwanie z terminem.

### Od kiedy działa potrącenie?

Od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe, a nie od dnia oświadczenia (art. 499 KC). W praktyce to dzień, w którym obie wierzytelności były już wymagalne.

### Czy potrącenie wymaga zgody drugiej strony?

Nie. Potrącenia dokonuje się jednostronnym oświadczeniem złożonym drugiej stronie (art. 499 KC), o ile spełnione są warunki z art. 498 § 1 KC i umowa nie wyłącza potrącenia.

### Czy wykonawca może potrącić swoją fakturę z karą umowną zamawiającego?

Tak, jeśli faktura jest wymagalna, a kara też. Wtedy to wykonawca składa oświadczenie, w pierwszej tabeli wpisuje swoje faktury, w drugiej naliczone kary.

## Źródła

- [Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/795/ogl)
- [Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/795/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Generalny wykonawca nie płaci podwykonawcy: co zrobić krok po kroku](https://atestero.pl/baza-wiedzy/generalny-wykonawca-nie-placi-podwykonawcy-co-zrobic)
- [Roboty dodatkowe i zamienne: jak je zlecić, udokumentować i rozliczyć](https://atestero.pl/baza-wiedzy/roboty-dodatkowe-i-zamienne-rozliczenie)
- [Umowa podwykonawcza na roboty budowlane: co powinna zawierać](https://atestero.pl/baza-wiedzy/umowa-podwykonawcza-co-powinna-zawierac)

Źródło: Atestero, „Oświadczenie o potrąceniu wierzytelności w umowie o roboty budowlane: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-potraceniu (aktualizacja 2026-10-21).
