# Plan podnoszenia ładunku żurawiem: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/plan-podnoszenia-ladunku-zurawiem
- Aktualizacja: 2026-10-31
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-28
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Plan podnoszenia ładunku żurawiem to dokument wewnętrzny wykonawcy do jednego podnoszenia, na przykład ciężkiego elementu albo podnoszenia kilkoma żurawiami. Przepisy nie wymagają planu pod tą nazwą. Rozporządzenie o żurawiach wieżowych i szybkomontujących wymaga instrukcji bezpieczeństwa prac transportowych (§ 5 ust. 1 pkt 1), a przy kilku żurawiach instrukcji dla określonego terenu (§ 17). Wzór planu uzupełnia te dokumenty o dane jednego podnoszenia: masę, udźwig, zawiesia, osoby, trasę i wiatr.

Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane ładunku (masa, środek ciężkości, punkty mocowania), żurawia (udźwig z diagramu, wysięg, odległości od konstrukcji i linii) i tabela zawiesi z nośnością, kątem i terminem badania. Druga to osoby (operator, sygnalista, hakowy z zaświadczeniami i orzeczeniami), trasa ładunku, strefa i warunki zewnętrzne z limitem wiatru. Trzecia to kilka żurawi lub kolizja, kontrola przed podniesieniem i podpisy. Plan nie zastępuje [instrukcji bezpieczeństwa prac transportowych (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bezpieczenstwa-prac-transportowych) ani [instrukcji pracy żurawi w warunkach kolizyjnych (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-pracy-zurawi-w-warunkach-kolizyjnych).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/plan-podnoszenia-ladunku-zurawiem.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/plan-podnoszenia-ladunku-zurawiem.pdf)

## Czy przepisy wymagają planu podnoszenia ładunku żurawiem?

Nie pod tą nazwą. W rozporządzeniu z 22 października 2018 r. o żurawiach wieżowych i szybkomontujących (Dz.U. 2018 poz. 2147) ani w rozporządzeniu w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych nie ma pojęcia plan podnoszenia. Pierwsze z nich dotyczy tylko żurawi wieżowych i szybkomontujących (§ 1 ust. 1). Dla żurawi samojezdnych i HDS nie obowiązuje wprost, więc jego zasady można przyjąć w planie jako wewnętrzny standard wykonawcy.

Rozporządzenie wymaga jednak dokumentów, które zawierają część danych planu. Pracodawca przed dopuszczeniem do pracy operatora, sygnalisty i hakowego udostępnia im instrukcję bezpieczeństwa prac transportowych i instrukcję ewakuacji z kabiny, przy czym sygnalista i hakowy nie dostają tej drugiej (§ 5 ust. 1 i 2). Instrukcja bezpieczeństwa prac transportowych to instrukcja z wytycznymi dotyczącymi organizacji prac transportowych w obszarze pracy żurawia, z uwzględnieniem warunków w miejscu transportu, zadań i obowiązków osób, charakterystyki przemieszczanych materiałów oraz koordynacji działań i bezpieczeństwa osób narażonych (§ 2 pkt 6). Przemieszczanie ładunku więcej niż jednym żurawiem wymaga osobnej instrukcji dla określonego terenu z kartą podpisów (§ 17), a praca w warunkach kolizyjnych instrukcji z § 16. Roboty przy użyciu dźwigów należą też do wykazu robót planu BIOZ (§ 6 pkt 1 lit. f rozporządzenia w sprawie informacji BIOZ i planu BIOZ). Zamawiający i normy techniczne mogą żądać planu podnoszenia, ale ich treści tu nie omawiamy.

1. § 5 ust. 1 pkt 1: instrukcja bezpieczeństwa prac transportowych dla operatora, sygnalisty i hakowego
2. § 17: instrukcja przemieszczania ładunku kilkoma żurawiami z kartą podpisów
3. § 16: instrukcja pracy w warunkach kolizyjnych z pozwoleniem na pracę
4. § 14 ust. 2 pkt 6: wpis w książce dyżurów o przemieszczaniu ładunku więcej niż jednym żurawiem

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-28.** § 1–17, 20 i 21 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 22 października 2018 r. w sprawie BHP przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących (Dz.U. 2018 poz. 2147) sprawdzono w tekście z bazy ELI, odczyt 26 października 2026 r. (akt obowiązujący, status sprawdzony ponownie 28 października 2026 r., bez aktów zmieniających). Rozporządzenie dotyczy żurawi wieżowych i szybkomontujących (§ 1 ust. 1) i nie zawiera pojęcia plan podnoszenia. Z rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, odczyt w ELI 17 października 2026 r., status sprawdzony 28 października 2026 r.) użyto § 55, 75, 82, 89–93, 213, 221 i 222, z których § 213, 221 i 222 dotyczą wprost elementów prefabrykowanych. Z rozporządzenia w sprawie informacji BIOZ i planu BIOZ (Dz.U. 2003 nr 120 poz. 1126, odczyt w ELI 26 października 2026 r.) użyto § 6 pkt 1 lit. f. Żaden z tych aktów nie podaje wzoru planu podnoszenia. Treść wzoru jest przykładem do dostosowania do instrukcji żurawia i warunków budowy.

## Co ustalić przed podniesieniem: masa, udźwig, zawiesia i zasięg haka

Hakowy zapoznaje się z ładunkiem, określa jego masę, położenie środka ciężkości i punktów mocowania oraz stosuje odpowiedni element do zawieszania i mocowania (§ 9 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r.). Podnoszenie żurawiem przedmiotów o nieznanej masie jest zabronione (§ 90 pkt 5 rozporządzenia o robotach budowlanych). Niedopuszczalne jest podnoszenie ładunków o masie przekraczającej udźwig żurawia i obsługiwanie żurawia przy wyłączonych ogranicznikach obciążenia (§ 11 ust. 1 pkt 10 i 11 rozporządzenia z 2018 r.). Kabina żurawia ma diagram udźwigu (§ 20 pkt 3), dlatego plan ma pole na udźwig z diagramu przy największym wysięgu i na procent jego wykorzystania.

Dopuszczalne obciążenie zawiesi dwu- i wielocięgnowych zależy od kąta wierzchołkowego. Przy 45° wynosi 90%, przy 90° 70%, a przy 120° 50% obciążenia zawiesia w układzie pionowym, a kąt rozwarcia cięgien nie może być większy niż 120° (§ 82 ust. 2 i 3 rozporządzenia o robotach budowlanych). Na zawiesiu umieszcza się napis z dopuszczalnym obciążeniem i terminem ostatniego i następnego badania (§ 82 ust. 7). Dla zawiesi łańcuchowych używanych poniżej –20°C obciążenie obniża się o 50% (§ 82 ust. 6). Hak ma zamknięcie gardzieli, gdy zawiesie może się z niego wysunąć (§ 75 ust. 2). Roboczy zasięg haka jest większy co najmniej o 0,5 m od położenia środka masy montowanego elementu lub miejsca ułożenia ładunku (§ 93). Podnoszenie ładunku przy ukośnym ułożeniu liny jest zabronione (§ 90 pkt 7).

1. masa znana i wpisana do planu (§ 90 pkt 5)
2. ładunek z zawiesiami poniżej udźwigu z diagramu (§ 11 ust. 1 pkt 10)
3. kąt rozwarcia cięgien do 120°, nośność zawiesia 90%, 70% i 50% (§ 82)
4. zasięg haka większy o co najmniej 0,5 m (§ 93)

## Operator, sygnalista, hakowy i strefa pod ładunkiem

Operatorem żurawia może być osoba, która ukończyła 18 lat i ma ważne zaświadczenie kwalifikacyjne oraz aktualne orzeczenie lekarskie. Sygnalistą albo hakowym może być osoba, która ukończyła 18 lat i ma orzeczenie lekarskie dla tego stanowiska (§ 3 i 4). Jedna osoba nie wykonuje jednocześnie czynności operatora, sygnalisty i hakowego (§ 6). Operator i sygnalista porozumiewają się przez urządzenie komunikacyjne, a przy jego awarii sygnałami ręcznymi, nie dłużej niż do zakończenia rozpoczętej czynności (§ 7). Sygnalista określa drogę ładunku, obserwuje go i wydaje polecenia, a w sytuacji niebezpiecznej wstrzymuje prace transportowe i ostrzega (§ 8). Sygnalista i hakowy mają elementy odzieży lub wyposażenia widoczne z kabiny, które ich odróżniają (§ 10). Role opisuje [instrukcja BHP hakowego i zawieszania ładunków (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-hakowy-zawieszanie-ladunkow) oraz poradnik [hakowy i sygnalista: jakie uprawnienia](https://atestero.pl/baza-wiedzy/hakowy-sygnalista-uprawnienia).

Przy mechanicznym załadunku i rozładunku ładunek nie przechodzi nad ludźmi ani nad kabiną kierowcy (§ 92 rozporządzenia o robotach budowlanych), a w poziomie przenosi się go na wysokości co najmniej 1 m nad przedmiotami na trasie (§ 91). Niedopuszczalne jest przenoszenie ładunków spoza terenu pracy żurawia i w odwrotnym kierunku, gdy miejsce poza tym terenem jest nieoznaczone i niezabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych (§ 11 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z 2018 r.). Gdy nie można opuścić ładunku, miejsce bezpośrednio pod nim się odgradza (§ 12 ust. 2). Odległość skrajni żurawia od konstrukcji obiektu i składowanych stosów wynosi co najmniej 0,75 m (§ 89). Przy pracy żurawia w pobliżu linii napowietrznych odległości z § 55 ust. 1 mierzy się do najdalej wysuniętego punktu urządzenia wraz z ładunkiem (§ 55 ust. 2).

## Wiatr, kilka żurawi i kontrola przed podniesieniem

Przy transporcie ładunków wielkowymiarowych obsługiwanie żurawia jest niedopuszczalne przy prędkości wiatru w porywach powyżej 10 m/s. Przy innych pracach granicą jest 15 m/s w porywach, chyba że producent określił w instrukcji żurawia inne wartości (§ 11 ust. 1 pkt 7 i 8). Rozporządzenie nie definiuje ładunku wielkowymiarowego, więc pracodawca wpisuje w planie, czy dany ładunek tak traktuje. Zakazane jest też obsługiwanie żurawia podczas wyładowań atmosferycznych oraz w warunkach ograniczających widoczność i o zmroku bez dostatecznego oświetlenia (pkt 5 i 6). Po wstrzymaniu pracy z powodu wiatru żuraw ustawia się w pozycji wolnowiatrowej albo zakotwicza (§ 11 ust. 3). W kabinie jest urządzenie do odczytu prędkości wiatru na wysokości wysięgnika (§ 20 pkt 5), a odczyt sprzed podnoszenia wpisuje się do planu.

Gdy ładunek przemieszcza więcej niż jeden żuraw, potrzebna jest instrukcja dla określonego terenu, a operator, sygnalista i hakowy podpisują jej kartę przed podnoszeniem (§ 17). Przy pracy w warunkach kolizyjnych obowiązuje instrukcja z § 16, w tym pozwolenie na pracę żurawia podpisywane przez osobę wyznaczoną (§ 16 ust. 1 pkt 8). Operator wpisuje przemieszczenie ładunku więcej niż jednym żurawiem do książki dyżurów (§ 14 ust. 2 pkt 6). Przy podnoszeniu elementu prefabrykowanego rozporządzenie o robotach budowlanych wymaga sprawdzenia dynamometrem masy elementu zawieszonego na haku (§ 213 ust. 1), użycia lin kierunkowych i kontroli zawieszenia po podniesieniu na wysokość 0,5 m (§ 221 ust. 1 pkt 4 i 5), a sygnał do podnoszenia daje się po usunięciu osób ze strefy niebezpiecznej (§ 222). Wzór stosuje tę kolejność także do innych ciężkich ładunków. Pozostałe dokumenty żurawia to [lista kontrolna żurawia przed rozpoczęciem pracy (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/lista-kontrolna-zurawia-przed-rozpoczeciem-pracy) i [książka dyżurów żurawia (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ksiazka-dyzurow-zurawia).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Nagłówek i osoby zatwierdzające | Numer planu, data i godzina, budowa, opracował, zatwierdził, osoba kierująca pracownikami na terenie pracy żurawia. |
| Ładunek | Nazwa, masa i jej źródło (dokument, ważenie, obliczenie), wymiary, środek ciężkości, punkty mocowania (§ 9 ust. 1). |
| Żuraw i udźwig | Typ, numer UDT, wysięgi, udźwig z diagramu, udział masy w udźwigu, odległości od konstrukcji i linii. |
| Zawiesia i osprzęt | Tabela: nośność robocza, kąt rozwarcia cięgien, numer i termin badania, stan (§ 82). |
| Osoby i łączność | Operator, sygnalista, hakowy: zaświadczenie, orzeczenie lekarskie, kanał łączności, podpis (§ 3–7, 10). |
| Trasa i strefa | Opis trasy, wysokość nad przeszkodami, strefa pod ładunkiem, miejsce poboru i odłożenia (§ 91, 92; § 11 ust. 1 pkt 9). |
| Wiatr i warunki | Odczyt wiatru w porywach, limit dla tego podnoszenia, widoczność, wyładowania, ograniczniki obciążenia (§ 11 ust. 1). |
| Kilka żurawi, kontrola i podpisy | Numery instrukcji z § 16 i § 17, próba na 0,5 m, zmiany planu, lista podpisów osób uczestniczących. |

## Najczęstsze pytania

### Czy plan podnoszenia jest wymagany przepisami?

Nie pod tą nazwą. Rozporządzenie z 22 października 2018 r. o żurawiach wieżowych i szybkomontujących wymaga instrukcji bezpieczeństwa prac transportowych (§ 5 ust. 1 pkt 1), instrukcji przemieszczania ładunku kilkoma żurawiami (§ 17) i instrukcji pracy w warunkach kolizyjnych (§ 16). Plan podnoszenia wykonawca może przyjąć jako dokument wewnętrzny, a umowa lub zamawiający mogą go wymagać.

### Przy jakim wietrze nie wolno podnosić ładunku żurawiem wieżowym?

Przy transporcie ładunków wielkowymiarowych obsługiwanie żurawia jest niedopuszczalne przy porywach powyżej 10 m/s, a przy innych pracach powyżej 15 m/s, chyba że producent określił w instrukcji żurawia inne wartości (§ 11 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia z 22 października 2018 r.).

### Kto podpisuje plan podnoszenia ładunku?

Przepisy nie wskazują podpisów pod planem, bo planu nie wymagają. Wzór ma pola dla opracowującego, osoby kierującej pracownikami na terenie pracy żurawia i osób obsługi. Gdy ładunek przemieszcza kilka żurawi, operator, sygnalista i hakowy podpisują kartę podpisów instrukcji z § 17 (ust. 3).

## Źródła

- [Rozporządzenie w sprawie BHP przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących, Dz.U. 2018 poz. 2147 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/2147/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu BIOZ, Dz.U. 2003 nr 120 poz. 1126 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1126/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Uprawnienia na żurawie: wieżowy, samojezdny, przewoźny. Rodzaje UDT, ważność i zakres](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-zurawie)
- [Hakowy i sygnalista na budowie: czy potrzebne są uprawnienia UDT i co mówią przepisy](https://atestero.pl/baza-wiedzy/hakowy-sygnalista-uprawnienia)
- [Badania UDT żurawi, podestów i wózków: terminy badań i przeglądów konserwacyjnych](https://atestero.pl/baza-wiedzy/badania-udt-terminy-zurawie-podesty-wozki)

Źródło: Atestero, „Plan podnoszenia ładunku żurawiem: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/plan-podnoszenia-ladunku-zurawiem (aktualizacja 2026-10-31).