# Protokół kontroli wykopu (obudowa i skarpy): wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/protokol-kontroli-wykopu
- Aktualizacja: 2026-10-26
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-26
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Protokół kontroli wykopu dokumentuje sprawdzenie stanu obudowy lub skarp, którego wymaga każdorazowe rozpoczęcie robót w wykopie (§ 152 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych). Przy wykopach ze skarpami stan skarpy sprawdza się też po deszczu, mrozie lub dłuższej przerwie w pracy (§ 148 pkt 3). Wzór łączy te sprawdzenia z listą kontrolną zejść, balustrad, urobku i strefy koparki.

Wzór ma dwie strony A4. Pierwsza to dane wykopu (lokalizacja, wymiary, grunt, sposób zabezpieczenia ścian, sieci podziemne) i lista kontrolna z paragrafami do zaznaczenia przy sprawdzeniu. Druga to tabela kolejnych sprawdzeń z powodem (rozpoczęcie robót, deszcz, mróz, przerwa), wynikiem, decyzją i podpisem oraz uwagi przy zasypywaniu. Zasady pracy w wykopie dla ekipy zbiera [instrukcja BHP robót ziemnych i wykopów (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-ziemne-wykopy), a zagrożenia przy maszynie [ocena ryzyka zawodowego operatora koparki (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/ocena-ryzyka-zawodowego-operator-koparki).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/protokol-kontroli-wykopu.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/protokol-kontroli-wykopu.pdf)

## Kiedy trzeba sprawdzić wykop?

Każdorazowe rozpoczęcie robót w wykopie wymaga sprawdzenia stanu jego obudowy lub skarp (§ 152). Przy wykopach ze skarpami o bezpiecznym nachyleniu przepis dodaje sprawdzanie stanu skarpy po deszczu, mrozie lub po dłuższej przerwie w pracy (§ 148 pkt 3). Rozporządzenie nie podaje, ile dni to „dłuższa przerwa”, więc warto zapisać przyjętą zasadę w instrukcji bezpiecznego wykonywania robót.

Przepis nie wskazuje też osoby ani formy zapisu. Bezpośredni nadzór nad BHP na stanowiskach pracy sprawują kierownik robót i mistrz budowlany (§ 5), więc to zwykle oni albo osoba wyznaczona przez kierownika budowy podpisują kontrolę. Zimą zwróć uwagę na rodzaj obudowy: zabezpieczenie ażurowe stosuje się tylko w gruntach zwartych i nie wolno go stosować w okresie zimowym (§ 147 ust. 3). Pozostałe zasady pracy przy mrozie i śniegu zbiera [instrukcja BHP robót w okresie zimowym (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-roboty-w-okresie-zimowym).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-26.** § 5 i § 143–159 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, w ELI bez aktów zmieniających) sprawdzono w tekście z bazy ELI (odczyt 17 października 2026 r.). Rozporządzenie wymaga sprawdzenia obudowy lub skarp, ale nie podaje wzoru protokołu ani osoby sprawdzającej.

## Co sprawdzić w wykopie obudowanym i ze skarpami?

Lista kontrolna we wzorze idzie za paragrafami 144–159. Wykop o ścianach pionowych bez rozparcia lub podparcia jest dopuszczalny tylko do 1 m w gruntach zwartych i przy nieobciążonym terenie w pasie równym głębokości wykopu, a od 1 m do 2 m tylko, gdy pozwalają na to badania gruntu i dokumentacja geologiczno-inżynierska (§ 147 ust. 1 i 2). Przy skarpach teren na szerokości trzykrotnej głębokości wykopu ma spadki odprowadzające wodę od wykopu, a naruszony grunt skarpy się usuwa (§ 148 pkt 1 i 2). Wykop o ścianach pionowych bez rozparcia głębszy niż 1,5 m to robota, przy której budowa wymaga planu BIOZ (§ 6 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 23 czerwca 2003 r.), co wyjaśnia poradnik [kiedy wymagany jest plan BIOZ](https://atestero.pl/baza-wiedzy/informacja-bioz-i-plan-bioz-na-budowie).

1. zejście przy wykopie głębszym niż 1 m, zejścia nie dalej niż co 20 m (§ 151 ust. 1 i 2)
2. w miejscach dostępnych dla osób postronnych balustrady z poręczą na 1,1 m, co najmniej 1 m od krawędzi, na noc czerwone światło (§ 145)
3. urobek co najmniej 0,6 m od krawędzi wykopu obudowanego (gdy obudowę dobrano z tym obciążeniem), poza klinem odłamu przy nieobudowanym (§ 154)
4. brak nawisów gruntu (§ 157), elementy obudowy użyte zgodnie z przeznaczeniem (§ 147 ust. 4)
5. koparka co najmniej 0,6 m poza granicą klina odłamu, strefa niebezpieczna oznakowana (§ 158)
6. nikt nie stoi między ścianą wykopu a koparką, także w czasie postoju (§ 159)

## Sieci podziemne i nachylenie skarp z dokumentacji

Roboty ziemne prowadzi się na podstawie projektu z położeniem instalacji podziemnych (§ 143). Przy sieciach elektroenergetycznych, gazowych, telekomunikacyjnych, ciepłowniczych, wodociągowych i kanalizacyjnych bezpieczną odległość i sposób robót ustala kierownik budowy w porozumieniu z zarządcą sieci, a w pobliżu instalacji kopie się ręcznie (§ 144). Wzór ma pole na te ustalenia.

Bezpieczne nachylenie skarp określa dokumentacja projektowa, gdy grunt jest nawodniony, teren przy skarpie ma być obciążony, grunt to iły skłonne do pęcznienia, teren jest osuwiskowy albo wykop ma więcej niż 4 m (§ 149). Pozostałe pozycje obchodu budowy zbiera poradnik [lista kontrolna BHP na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/lista-kontrolna-bhp-na-budowie).

## Co zrobić, gdy kontrola wykaże zagrożenie?

Wpisz usterkę i decyzję: roboty dopuszczone, dopuszczone po usunięciu usterki albo wstrzymane. Osuniętą lub rozmytą skarpę naprawia się przez usunięcie naruszonego gruntu z zachowaniem bezpiecznego nachylenia w każdym punkcie (§ 148 pkt 2). Gdy teren przy wykopie nie może być ogrodzony, wykonawca zapewnia stały dozór (§ 146).

Przy zasypywaniu obudowę demontuje się od dna i usuwa stopniowo w miarę zasypywania. Jednoetapowo wolno ją usunąć z wykopu do 0,5 m w gruntach spoistych i do 0,3 m w pozostałych (§ 156). Nadzór i instruktaż przy pracach o podwyższonym ryzyku opisuje poradnik [prace szczególnie niebezpieczne na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/prace-szczegolnie-niebezpieczne-na-budowie).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Wykop | Budowa, lokalizacja (oś, odcinek), długość, szerokość, głębokość, przeznaczenie. |
| Grunt i zabezpieczenie ścian | Rodzaj gruntu, woda, skarpy (nachylenie) albo obudowa: typ, producent, ażurowa lub pełna. |
| Sieci podziemne | Rodzaj sieci, bezpieczna odległość i sposób robót ustalone z zarządcą (§ 144). |
| Lista kontrolna | Obudowa lub skarpy, woda, nawisy, zejścia, balustrady, urobek, koparka i strefa (§ 145–159). |
| Powód sprawdzenia | Rozpoczęcie robót (§ 152), deszcz, mróz, dłuższa przerwa (§ 148 pkt 3), inne. |
| Wynik i decyzja | Bez uwag, usterki do usunięcia, roboty wstrzymane. |
| Sprawdzający | Imię, nazwisko, funkcja (kierownik robót, mistrz), data, godzina, podpis. |

## Najczęstsze pytania

### Kto sprawdza wykop przed rozpoczęciem robót?

Rozporządzenie wymaga sprawdzenia stanu obudowy lub skarp przy każdym rozpoczęciu robót w wykopie (§ 152), ale nie wskazuje osoby. Bezpośredni nadzór nad BHP na stanowiskach sprawują kierownik robót i mistrz budowlany (§ 5), dlatego zwykle robi to jeden z nich.

### Kiedy sprawdzać skarpy wykopu?

Przed każdym rozpoczęciem robót w wykopie (§ 152) oraz po deszczu, mrozie lub po dłuższej przerwie w pracy (§ 148 pkt 3 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).

### Czy obudowę ażurową wykopu można stosować zimą?

Nie. Zabezpieczenie ażurowe ścian wykopu stosuje się tylko w gruntach zwartych, a w okresie zimowym jest zabronione (§ 147 ust. 3).

## Źródła

- [Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/401/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Lista kontrolna BHP na budowie: co sprawdzić przed startem robót i na obchodach](https://atestero.pl/baza-wiedzy/lista-kontrolna-bhp-na-budowie)
- [Prace szczególnie niebezpieczne na budowie: wykaz, nadzór, szkolenia i pozwolenia](https://atestero.pl/baza-wiedzy/prace-szczegolnie-niebezpieczne-na-budowie)
- [Uprawnienia na koparkę: klasy I i III, minikoparka, ważność i jak sprawdzić operatora](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-koparke)

Źródło: Atestero, „Protokół kontroli wykopu (obudowa i skarpy): wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/protokol-kontroli-wykopu (aktualizacja 2026-10-26).