# Upomnienie za naruszenie przepisów BHP lub nagana: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/upomnienie-lub-nagana-za-naruszenie-przepisow-bhp
- Aktualizacja: 2026-11-03
- Stan prawny sprawdzony: 2026-11-03
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Upomnienie za naruszenie przepisów BHP to kara porządkowa, którą pracodawca może zastosować wobec pracownika. Ten sam przepis przewiduje naganę i, za naruszenie BHP, karę pieniężną (art. 108 § 1 i 2 KP). Karę stosuje się po wysłuchaniu pracownika, nie później niż 2 tygodnie od powzięcia wiadomości o naruszeniu i 3 miesiące od jego popełnienia (art. 109). Zawiadomienie ma pouczenie o sprzeciwie w 7 dni.

Wzór ma dwie strony A4. Pierwsza to protokół wysłuchania: dane pracownika, opis naruszenia z datami, kontrola terminów z art. 109 § 1 KP i zapis wyjaśnień pracownika. Druga to zawiadomienie o ukaraniu: wybór kary, rodzaj i data naruszenia, okoliczności z art. 111 KP, pouczenie o sprzeciwie, potwierdzenie odbioru i adnotacja o odpisie w części D akt osobowych. Gdy pracownik nie zgadza się z karą, składa [sprzeciw od kary porządkowej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/sprzeciw-pracownika-od-kary-porzadkowej).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/upomnienie-lub-nagana-za-naruszenie-przepisow-bhp.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/upomnienie-lub-nagana-za-naruszenie-przepisow-bhp.pdf)

## Kiedy pracodawca może ukarać pracownika za naruszenie BHP?

Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy pracodawca może stosować karę upomnienia i karę nagany (art. 108 § 1 KP). Za nieprzestrzeganie przepisów BHP lub przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia oraz stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, a także spożywanie ich w czasie pracy, pracodawca może stosować również karę pieniężną (§ 2). Przepis mówi „może”, więc to pracodawca wybiera, czy i jaką karę zastosować.

Przestrzeganie przepisów i zasad BHP jest podstawowym obowiązkiem pracownika (art. 211 KP). Należą do niego między innymi udział w szkoleniu i instruktażu (pkt 1), wykonywanie pracy zgodnie z przepisami i stosowanie się do poleceń przełożonych w tym zakresie (pkt 2), używanie środków ochrony zbiorowej i przydzielonych środków ochrony indywidualnej zgodnie z przeznaczeniem (pkt 4), poddawanie się badaniom lekarskim (pkt 5) i niezwłoczne zawiadomienie przełożonego o wypadku albo zagrożeniu (pkt 6). W polu „naruszony przepis” wpisujesz punkt art. 211 KP albo zapis instrukcji BHP stanowiska. Że pracownik znał instrukcję, pokazuje [oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/oswiadczenie-o-zapoznaniu-z-instrukcja-bhp).

Karę stosuje pracodawca wobec swojego pracownika. Gdy naruszenie popełnił pracownik podwykonawcy, jego pracodawcą jest podwykonawca, a generalny wykonawca korzysta z narzędzi umowy, które opisuje [taryfikator kar BHP dla podwykonawców (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/taryfikator-kar-bhp-dla-podwykonawcow). Zasady porządku w pracy, do których odnosi się art. 108 § 1 KP, zapisuje regulamin pracy (art. 104 § 1), a wzór ma [regulamin pracy firmy budowlanej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/regulamin-pracy-firmy-budowlanej).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-11-03.** Art. 87 § 1, art. 104 § 1, art. 108–113, art. 211 i art. 300 Kodeksu pracy oraz art. 112 Kodeksu cywilnego sprawdzono w tekstach jednolitych Dz.U. 2026 poz. 1245 i poz. 795 (baza ELI, odczyt 17 października 2026 r.). W ELI 3 listopada 2026 r. po tekście jednolitym Kodeksu pracy zmienia go tylko ustawa Dz.U. 2026 poz. 1046 (w życie 5 listopada 2026 r.), która nie dotyczy tych przepisów. § 3 pkt 4 i § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 474 (odczyt 26 października 2026 r.; ELI 3 listopada 2026 r.: obowiązujące, bez zmian po tekście jednolitym). Kodeks pracy nie podaje wzoru zawiadomienia o ukaraniu ani protokołu wysłuchania.

## Terminy: 2 tygodnie i 3 miesiące

Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia (art. 109 § 1 KP). Obowiązują oba terminy, więc liczy się ten, który skończy się wcześniej. Jeżeli pracownik z powodu nieobecności w zakładzie pracy nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy (§ 3). Przepis o zawieszeniu dotyczy tylko terminu dwutygodniowego.

Termin w tygodniach lub miesiącach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu (art. 112 KC, stosowany odpowiednio na podstawie art. 300 KP). Przykład: pracownik pracował na rusztowaniu bez zapiętych szelek 5 października 2026 r. (poniedziałek), a pracodawca dowiedział się o tym 12 października 2026 r. (poniedziałek). Dwa tygodnie od powzięcia wiadomości kończą się 26 października 2026 r., a 3 miesiące od naruszenia 5 stycznia 2027 r. Karę trzeba więc zastosować do 26 października, po wysłuchaniu pracownika. Pole z końcem obu terminów jest na pierwszej stronie wzoru.

## Wysłuchanie, wybór kary i zawiadomienie

Karę można zastosować tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika (art. 109 § 2 KP). Pierwsza strona wzoru zapisuje datę, osoby obecne i wyjaśnienia pracownika oraz to, czy pracownik złożył je na piśmie, czy po wezwaniu ich nie złożył. Przy wyborze kary bierze się pod uwagę w szczególności rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy (art. 111). Te okoliczności wpisujesz w osobne pole zawiadomienia.

O zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie. Zawiadomienie wskazuje rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się tego naruszenia oraz informuje o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia, a odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych (art. 110 KP). W aktach odpis trafia do części D, a każda kara ma wydzieloną część D1 i kolejne (§ 3 pkt 4 i § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej), co widać w [spisie dokumentów w aktach osobowych (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/spis-dokumentow-akt-osobowych).

## Kara pieniężna za naruszenie BHP: limity

Za naruszenie przepisów BHP Kodeks pozwala na karę pieniężną (art. 108 § 2 KP), dlatego wzór ma taki wariant. Kara pieniężna za jedno przekroczenie nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty po dokonaniu potrąceń z art. 87 § 1 pkt 1–3 (§ 3). Kary pieniężne są wśród należności, które potrąca się z wynagrodzenia (art. 87 § 1 pkt 4). Wpływy z nich przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 108 § 4).

## Sprzeciw pracownika i zatarcie kary

Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw (art. 112 § 1 KP). Pracodawca decyduje po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, a nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem. Po odrzuceniu pracownik ma 14 dni na wystąpienie do sądu pracy o uchylenie kary (§ 2). Wzór pisma pracownika i decyzji pracodawcy to [sprzeciw od kary porządkowej (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/sprzeciw-pracownika-od-kary-porzadkowej).

Karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa z akt osobowych po roku nienagannej pracy. Pracodawca może uznać karę za niebyłą wcześniej, z własnej inicjatywy albo na wniosek zakładowej organizacji związkowej (art. 113 § 1 KP). Upomnienie i nagana nie kończą stosunku pracy. Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia ma osobne wymogi formalne, które zbiera [wzór rozwiązania umowy bez wypowiedzenia za naruszenie BHP (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/rozwiazanie-umowy-bez-wypowiedzenia-za-naruszenie-bhp).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Pracodawca i pracownik | Nazwa i adres pracodawcy, imię i nazwisko pracownika, stanowisko, budowa. |
| Naruszenie | Data, godzina i miejsce, opis zachowania, świadkowie; naruszony przepis (art. 211 KP, punkt instrukcji BHP, regulaminu pracy). |
| Terminy | Data powzięcia wiadomości, koniec 2 tygodni i 3 miesięcy od naruszenia (art. 109 § 1 KP). |
| Wysłuchanie pracownika | Data, godzina, osoby obecne, wyjaśnienia albo adnotacja o braku wyjaśnień po wezwaniu (art. 109 § 2–3 KP). |
| Rodzaj kary | Upomnienie, nagana albo kara pieniężna z kwotą i limitami z art. 108 § 3 KP. |
| Okoliczności wyboru kary | Rodzaj naruszenia, stopień winy, dotychczasowy stosunek do pracy (art. 111 KP). |
| Zawiadomienie i pouczenie | Rodzaj i data naruszenia, prawo sprzeciwu i termin 7 dni (art. 110, art. 112 KP). |
| Odbiór i akta osobowe | Data zawiadomienia, podpis pracownika, odpis w części D akt, adnotacja o zatarciu po roku (art. 113 KP). |

## Najczęstsze pytania

### Ile czasu ma pracodawca na ukaranie pracownika upomnieniem lub naganą?

Karę można zastosować do 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i do 3 miesięcy od jego popełnienia (art. 109 § 1 KP). Obowiązują oba terminy. Gdy pracownik jest nieobecny i nie można go wysłuchać, dwutygodniowy termin nie biegnie do dnia jego powrotu do pracy (§ 3).

### Czy przed upomnieniem trzeba wysłuchać pracownika?

Tak. Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika (art. 109 § 2 KP). Pierwsza strona wzoru zapisuje wysłuchanie: datę, osoby obecne i wyjaśnienia pracownika albo adnotację, że po wezwaniu ich nie złożył.

### Czy upomnienie lub nagana muszą być na piśmie?

O zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia i jego datę oraz informując o prawie sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych (art. 110 KP).

### Po jakim czasie upomnienie lub nagana znika z akt osobowych?

Po roku nienagannej pracy karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa się z akt osobowych (art. 113 § 1 KP). Pracodawca może uznać karę za niebyłą wcześniej, z własnej inicjatywy albo na wniosek zakładowej organizacji związkowej.

## Źródła

- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1245/text.pdf)
- [Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795, art. 111–112 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/795/ogl)
- [Rozporządzenie MRPiPS z 10 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 474 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/474/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie dokumentacji pracowniczej, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 474 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/474/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Kontrola PIP na budowie: kiedy przychodzi, co sprawdza i co może zrobić inspektor](https://atestero.pl/baza-wiedzy/kontrola-pip-na-budowie-co-sprawdza-inspektor)
- [Szkolenie BHP co ile lat? Szkolenie okresowe co 1, 3, 5 lub 6 lat według stanowiska](https://atestero.pl/baza-wiedzy/szkolenie-bhp-co-ile-lat)
- [Mobbing: nowe przepisy od 5 listopada 2026 r. Nowa definicja i obowiązki pracodawcy](https://atestero.pl/baza-wiedzy/mobbing-nowe-przepisy-od-5-listopada-2026)

Źródło: Atestero, „Upomnienie za naruszenie przepisów BHP lub nagana: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/upomnienie-lub-nagana-za-naruszenie-przepisow-bhp (aktualizacja 2026-11-03).