# Wyznaczenie hakowego i sygnalisty przy żurawiu: wzór Word i PDF

- Adres: https://atestero.pl/wzory/wyznaczenie-sygnalisty-i-hakowego
- Aktualizacja: 2026-10-31
- Stan prawny sprawdzony: 2026-10-27
- Pobieranie: bezpłatnie, bez rejestracji

## W skrócie

Wyznaczenie hakowego i sygnalisty to pismo pracodawcy, które wskazuje imiennie osoby do zawieszania ładunków i przekazywania sygnałów operatorowi żurawia. Rozporządzenie z 22 października 2018 r. nie wymaga takiego pisma. Wymaga od sygnalisty i hakowego ukończenia 18 lat i orzeczenia lekarskiego (§ 4), zapoznania ich z instrukcjami przed dopuszczeniem do pracy (§ 5) i tego, żeby jedna osoba nie łączyła jednocześnie ról operatora, sygnalisty i hakowego (§ 6).

Wzór ma dwie strony A4. Pierwsza to dane pracodawcy, budowy i żurawia, tabela wyznaczonych osób z kontrolą wieku, orzeczenia lekarskiego, zaświadczenia operatora i szkolenia BHP oraz lista instrukcji, z którymi pracodawca zapoznaje wyznaczonych (§ 5). Druga to zakres czynności sygnalisty i hakowego, łączność i oznaczenie, odmowa wykonania polecenia i zastępstwa, z podpisami pracodawcy i osoby kierującej pracownikami. Wymagania wobec obu ról omawia poradnik [hakowy i sygnalista: uprawnienia](https://atestero.pl/baza-wiedzy/hakowy-sygnalista-uprawnienia), a samo zawieszanie ładunków [instrukcja BHP hakowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-hakowy-zawieszanie-ladunkow).

## Pliki do pobrania

- [Pobierz DOCX (do edycji)](https://atestero.pl/wzory/wyznaczenie-sygnalisty-i-hakowego.docx)
- [Pobierz PDF (do wydruku)](https://atestero.pl/wzory/wyznaczenie-sygnalisty-i-hakowego.pdf)

## Czy wyznaczenie hakowego i sygnalisty musi być na piśmie?

Rozporządzenie o BHP przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących nie przewiduje pisemnego wyznaczenia hakowego ani sygnalisty. Opisuje te role (§ 2 pkt 3 i 4), ustala wymagania wobec osób, które je pełnią (§ 4), każe pracodawcy udostępnić im instrukcje i zapoznać ich z nimi przed dopuszczeniem do pracy (§ 5 ust. 1) i zakazuje łączenia ról (§ 6). Pismo z tego wzoru zbiera te elementy w jednym dokumencie dla budowy, żurawia i zmiany. Przy kontroli albo przed montażem na placu generalnego wykonawcy pokazuje, że pracodawca sprawdził wymagania.

Rozporządzenie dotyczy żurawi wieżowych i szybkomontujących (§ 1 ust. 1 i § 2 pkt 1). Do HDS albo żurawia samojezdnego jego przepisów nie stosuje się wprost. Wzór możesz tam wykorzystać jako pismo pracodawcy, a wymagania wpisać z instrukcji producenta i oceny ryzyka oraz z [instrukcji BHP żurawia samojezdnego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zuraw-samojezdny).

> **Stan prawny sprawdzony 2026-10-27.** Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 22 października 2018 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących (Dz.U. 2018 poz. 2147), § 1–11 i § 15–17, sprawdzono w tekście z bazy ELI (odczyt 26 października 2026 r.); status aktu (obowiązujący, bez aktów zmieniających) sprawdzono 27 października 2026 r. Art. 210, 237³ i 237⁴ Kodeksu pracy w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245 (odczyt 17 października 2026 r.) oraz § 22–24 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP (t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650, odczyt 26 października 2026 r.; zmiana Dz.U. 2026 poz. 927 dodaje tylko § 30a). Przepisy nie przewidują pisemnego wyznaczenia ani wzoru pisma, więc wzór jest dokumentem pracodawcy.

## Kto może być hakowym i sygnalistą i co sprawdzić przed wyznaczeniem?

Sygnalistą albo hakowym może być osoba, która ukończyła 18 lat i ma orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy odpowiednio na tych stanowiskach, wydane przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną (§ 4). Od operatora żurawia rozporządzenie wymaga dodatkowo ważnego zaświadczenia kwalifikacyjnego do obsługi żurawia (§ 3 pkt 1). Dla sygnalisty i hakowego takiego zaświadczenia nie wymaga, więc zaświadczenie z kursu ośrodka szkoleniowego jest dodatkiem do wymagań z rozporządzenia. Termin orzeczenia sprawdzisz według poradnika o [ważności badań lekarskich pracownika](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-badan-lekarskich-pracownika).

Przed dopuszczeniem do pracy pracodawca udostępnia sygnaliście i hakowemu do stałego korzystania informacje i instrukcje BHP oraz instrukcję bezpieczeństwa prac transportowych i zapoznaje ich z treścią tych dokumentów (§ 5 ust. 1 pkt 1). Instrukcja ewakuacji z kabiny żurawia dotyczy operatora (§ 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 2). Do tego dochodzi szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy (art. 237³ § 2 KP) i potwierdzenie przez pracownika zapoznania się z zasadami BHP w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3). Szkolenie wstępne opisuje poradnik [szkolenie wstępne i instruktaż stanowiskowy na budowie](https://atestero.pl/baza-wiedzy/szkolenie-wstepne-i-instruktaz-stanowiskowy-na-budowie).

1. ukończone 18 lat (§ 4)
2. orzeczenie lekarskie dla stanowiska sygnalisty albo hakowego (§ 4)
3. zapoznanie z instrukcją bezpieczeństwa prac transportowych (§ 5 ust. 1 pkt 1)
4. szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy (art. 237³ § 2 KP)
5. podpis na karcie podpisów przy koszu z osobami, pracy w strefie kolizyjnej i pracy kilku żurawi (§ 15 ust. 3, § 16 ust. 4, § 17 ust. 3)

## Role, łączność i oznaczenie: co wpisać do pisma

Sygnalista określa drogę przemieszczanego ładunku, obserwuje go w czasie transportu i wydaje polecenia, a w sytuacji niebezpiecznej wstrzymuje prace transportowe i ostrzega przed zagrożeniem (§ 8). Hakowy zapoznaje się z ładunkiem, określa jego masę, położenie środka ciężkości i punktów mocowania i stosuje odpowiedni element do zawieszania (§ 9 ust. 1). Przytrzymywanie zaczepionego ładunku w czasie ruchu jest dopuszczalne tylko ze środkami, które pozwalają nadać mu kierunek (§ 9 ust. 2). Jedna osoba nie wykonuje jednocześnie czynności operatora, sygnalisty lub hakowego (§ 6).

Sygnalista i operator w trakcie pracy żurawia komunikują się za pomocą urządzenia komunikacyjnego (§ 7 ust. 1). Przy jego awarii sygnalista używa sygnałów ręcznych z § 22 załącznika nr 1 do ogólnych przepisów BHP, nie dłużej niż do zakończenia rozpoczętej czynności (§ 7 ust. 2). Sygnalista i hakowy mają elementy odzieży lub wyposażenia widoczne z kabiny żurawia, które odróżniają ich od pozostałych pracowników (§ 10). Wzór ma pola na typ łączności i kolor oznaczenia obu ról. Obowiązki operatora opisuje [instrukcja BHP żurawia wieżowego (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/instrukcja-bhp-zuraw-wiezowy).

Operator, sygnalista i hakowy powstrzymują się od wykonania polecenia, które jest niedopuszczalne według § 11 ust. 1 albo zabronione w instrukcji żurawia, i powiadamiają o przyczynach pracodawcę, osobę kierującą pracownikami na terenie pracy żurawia lub osobę do tego wyznaczoną (§ 11 ust. 2). Pole na tę osobę jest w części 1 wzoru. Gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie, pracownik ma też prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając przełożonego (art. 210 § 1 KP).

## Przykład wypełnienia na jedną zmianę

Budowa: budynek wielorodzinny, żuraw wieżowy z numerem fabrycznym i decyzją zezwalającą na eksploatację. W tabeli wpisujesz trzy osoby: operatora (O) z zaświadczeniem kwalifikacyjnym i orzeczeniem lekarskim, sygnalistę (S) i hakowego (H) z orzeczeniami i datą szkolenia BHP. Wyznaczeni podpisują tabelę, a w części 3 zaznaczasz instrukcje, z którymi ich zapoznano. Gdy na zmianie pracuje kilku hakowych, każdego wpisz osobno.

Zastępców zapisz imiennie w polu zastępstw, bo zastępca też powinien spełniać wymagania z § 4 i § 5. Stan zawiesi, którymi pracuje hakowy, zapisuje [karta przeglądu zawiesi (DOCX, PDF)](https://atestero.pl/wzory/karta-przegladu-zawiesi).

## Co zawiera dokument

| Pole | Co wpisać |
| --- | --- |
| Pracodawca, budowa i żuraw | Firma, budowa, zmiana, typ i numer żurawia, decyzja zezwalająca na eksploatację, osoba kierująca pracownikami na terenie pracy żurawia. |
| Wyznaczone osoby | Rola (operator, sygnalista, hakowy), imię i nazwisko, data urodzenia (§ 3 i 4). |
| Orzeczenie lekarskie i zaświadczenie | Numer i termin orzeczenia dla stanowiska; zaświadczenie kwalifikacyjne tylko operatora (§ 3 i 4). |
| Zapoznanie z instrukcjami | Instrukcja bezpieczeństwa prac transportowych, instrukcja ewakuacji z kabiny (operator), karty podpisów (§ 5, § 15–17). |
| Łączność i oznaczenie | Urządzenie komunikacyjne, sposób przy awarii, elementy odzieży sygnalisty i hakowego (§ 7 i 10). |
| Odmowa wykonania polecenia | Osoba, której zgłasza się przyczyny powstrzymania się od czynności (§ 11 ust. 2). |
| Zastępstwa i podpisy | Zastępcy na zmianach, podpis pracodawcy i osoby kierującej pracownikami na terenie żurawia. |

## Najczęstsze pytania

### Czy wyznaczenie hakowego i sygnalisty musi być na piśmie?

Rozporządzenie z 22 października 2018 r. tego nie wymaga. Wymaga, żeby sygnalista i hakowy mieli ukończone 18 lat i orzeczenie lekarskie (§ 4), żeby pracodawca udostępnił im instrukcje i zapoznał ich z nimi przed dopuszczeniem do pracy (§ 5 ust. 1) i żeby jedna osoba nie wykonywała jednocześnie czynności operatora, sygnalisty lub hakowego (§ 6). Pisemne wyznaczenie pokazuje, że pracodawca to sprawdził.

### Czy jedna osoba może być jednocześnie sygnalistą i hakowym?

Rozporządzenie zabrania wykonywania przez jedną osobę jednocześnie czynności operatora żurawia, sygnalisty lub hakowego (§ 6). W piśmie wpisz więc osobne osoby na każdą rolę na danej zmianie. Przepis dotyczy żurawi wieżowych i szybkomontujących (§ 1 ust. 1).

### Czy sygnalista albo hakowy może odmówić wykonania polecenia?

Powstrzymuje się od wykonania polecenia, które jest niedopuszczalne według § 11 ust. 1 albo zabronione w instrukcji żurawia. O przyczynach powiadamia pracodawcę, osobę kierującą pracownikami na terenie pracy żurawia lub osobę do tego wyznaczoną (§ 11 ust. 2).

## Źródła

- [Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących, Dz.U. 2018 poz. 2147 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/2147/text.pdf)
- [Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (ELI)](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl)
- [Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.pdf)

## Poradniki do tego wzoru

- [Hakowy i sygnalista na budowie: czy potrzebne są uprawnienia UDT i co mówią przepisy](https://atestero.pl/baza-wiedzy/hakowy-sygnalista-uprawnienia)
- [Uprawnienia na żurawie: wieżowy, samojezdny, przewoźny. Rodzaje UDT, ważność i zakres](https://atestero.pl/baza-wiedzy/uprawnienia-na-zurawie)
- [Ważność badań lekarskich pracownika: data następnego badania okresowego i co ile lat](https://atestero.pl/baza-wiedzy/waznosc-badan-lekarskich-pracownika)
- [Szkolenie wstępne i instruktaż stanowiskowy na budowie: kto, kiedy, jak](https://atestero.pl/baza-wiedzy/szkolenie-wstepne-i-instruktaz-stanowiskowy-na-budowie)

Źródło: Atestero, „Wyznaczenie hakowego i sygnalisty przy żurawiu: wzór Word i PDF”, https://atestero.pl/wzory/wyznaczenie-sygnalisty-i-hakowego (aktualizacja 2026-10-31).