Uprawnienia na wiertnicę HDD (przewierty sterowane): klasa III i II

Jakie uprawnienia na wiertnicę HDD? Klasa według średnicy rury

Wiertnice dla technologii bezwykopowych są w grupie I załącznika nr 1 (lp. 17), a jednostką, która rozstrzyga o klasie, jest średnica rury w milimetrach. Klasa III obejmuje wiertnice do rury o średnicy 800 mm, klasa II wszystkie. Wpis wydaje Łukasiewicz-WIT po zdanym sprawdzianie (§ 23 i § 26). Przypis 5 wyłącza narzędzia ręczne.

Przy zamówieniu przewiertu sprawdź średnicę rury przewodowej albo osłonowej z projektu. Przewiert pod rurę 315 mm wykona operator z klasą III, a przewiert rurą stalową 1000 mm wymaga operatora z klasą II. Klasy I dla tych wiertnic załącznik nie przewiduje. Zasady pracy przy sieciach, żerdziach i komorach zbiera instrukcja BHP obsługi wiertnicy HDD (DOCX, PDF).

Wiertnica do kotwi i dawne wiertnice poziome

Wiertnice do kotwi to osobna pozycja grupy I (lp. 16) z wpisem „bez klasy”. Operator wiertnicy wykonującej kotwy gruntowe przy ścianie berlińskiej albo gwoździowaniu skarpy potrzebuje więc wpisu na wiertnice do kotwi, a wpis na wiertnice bezwykopowe go nie zastępuje. Przypis 5 również tu wyłącza narzędzia ręczne.

Do 31 marca 2017 r. wykaz mówił o wiertnicach poziomych z zasilaczem hydraulicznym. Wpisy na te wiertnice klasy III są równoważne z obecną klasą III na wiertnice dla technologii bezwykopowych, a klasy II z klasą II (§ 2 pkt 11 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.). Przy przewiertach blisko istniejących sieci instruktaż oprzyj na instrukcji BHP robót ziemnych i wykopów (DOCX, PDF), a operatorów koparek przy komorach startowych sprawdzisz według poradnika uprawnienia na koparkę.

Jak zdobyć uprawnienia na wiertnicę HDD: kurs i egzamin przed komisją WIT

Droga jest jedna dla wszystkich maszyn z załącznika nr 1: szkolenie w ośrodku, a potem sprawdzian przed komisją powołaną przez Sieć Badawczą Łukasiewicz, Warszawski Instytut Technologiczny (§ 23 w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 291). Szkolenie ma część teoretyczną (dokumentacja techniczna maszyn, BHP przy eksploatacji, technologia robót, użytkowanie i obsługa) i praktyczną, czyli naukę pracy maszyną w różnych warunkach terenowych i technologicznych (§ 24). Prowadzić je może ośrodek z salą wykładową, parkiem maszynowym z placem manewrowym, kadrą i wyposażeniem dydaktycznym, a spełnienie tych warunków potwierdza Instytut (§ 25 i § 26 ust. 3).

Po zdanym egzaminie operator dostaje świadectwo i wpis do książki operatora (§ 26 ust. 1). Zaświadczenie z samego kursu uprawnieniem nie jest i nie wystarcza do pracy na maszynie. Książka operatora ma dziś formę plastikowej karty: na rewersie jest numer uprawnień, data i nazwa maszyny, a na awersie zdanie, że dokument jest ważny łącznie z dokumentem tożsamości (załącznik nr 2 w brzmieniu z 2023 r.). Wnioski, terminy egzaminów i wykaz opłat publikuje Centrum Egzaminowania Operatorów WIT.

Wybierając kurs, sprawdź, czy ośrodek zgłasza kursantów na egzamin przed komisją WIT i jaką klasę obejmuje szkolenie. Klasa w świadectwie musi pasować do maszyny, na której operator będzie pracował, bo to ją sprawdza kierownik robót przy dopuszczeniu. Wszystkie maszyny z wykazu zestawia poradnik o uprawnieniach na maszyny budowlane.

Czy uprawnienia na wiertnicę HDD są bezterminowe?

Tak. Paragrafy 23-26 rozporządzenia opisują szkolenie, sprawdzian, świadectwo i wpis, ale nie podają okresu ważności, a Instytut nie wymaga odnawiania wpisu. Wpisy sprzed zmian przepisów zachowały moc: § 27 rozporządzenia z 2001 r., § 4 rozporządzenia z 29 lipca 2020 r. i § 3 rozporządzenia z 8 lutego 2023 r. Ważna jest więc także papierowa książeczka wydana, gdy egzaminy prowadził jeszcze Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Dawne wpisy na wiertnice poziome z zasilaczem hydraulicznym są równoważne z obecnymi wpisami na wiertnice dla technologii bezwykopowych: klasa III z klasą III, klasa II z klasą II (§ 2 pkt 11 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.).

Bezterminowe jest samo uprawnienie. Operator wiertnicy HDD potrzebuje aktualnego orzeczenia lekarskiego, bo bez niego pracodawca nie może dopuścić go do pracy (art. 229 § 4 KP), oraz szkolenia BHP: instruktażu stanowiskowego przed rozpoczęciem pracy i szkolenia okresowego. Te daty decydują, czy operator może dziś wsiąść do kabiny. W kalkulatorze ważności dokumentów książka operatora ma status dokumentu bez terminu, a orzeczenie i szkolenie liczą się od dat na dokumentach.

Książka operatora nie zastępuje prawa jazdy. Wzór karty zawiera informację, że do przemieszczania się po drogach publicznych potrzebne jest też prawo jazdy zgodne z przepisami o ruchu drogowym. Na zamkniętym placu budowy liczy się wpis WIT, a przy przejeździe drogą publiczną dochodzi prawo jazdy właściwej kategorii.

Co sprawdza generalny wykonawca u operatora wiertnicy HDD

Najpierw porównaj kartę albo książkę z dokumentem tożsamości i z maszyną: nazwisko, datę urodzenia, nazwę maszyny we wpisie i klasę. Wpis musi dotyczyć pozycji „Wiertnice dla technologii bezwykopowych” (gr. I lp. 17 załącznika nr 1), a klasa obejmować maszynę z placu. Gdy wpis jest nieczytelny albo budzi wątpliwości, pracodawca może złożyć do Łukasiewicz-WIT pisemny wniosek o udostępnienie danych operatora na formularzu z regulaminu Centrum Egzaminowania Operatorów.

Do tego dochodzą dokumenty pracownicze: orzeczenie lekarskie, szkolenie wstępne z instruktażem stanowiskowym na konkretnej maszynie i szkolenie okresowe BHP. Przy komorach startowych i odbiorczych instruktaż oprzesz na instrukcji BHP robót ziemnych i wykopów (DOCX, PDF). Daty operatorów kilku podwykonawców zbierzesz w jednym rejestrze szkoleń, badań i uprawnień (XLSX), a całą procedurę opisuje poradnik jak dopuścić pracownika podwykonawcy do pracy krok po kroku.

W Atestero dla rodzaju pracy „operator wiertnicy HDD” ustawisz książkę operatora jako wymaganie bez terminu, a orzeczenie i szkolenie BHP jako wymagania z datą. System pokaże zbliżający się termin badań, a o dopuszczeniu decyduje osoba wyznaczona przez wykonawcę, która ocenia też, czy klasa we wpisie pasuje do maszyny.