Informacja ogólna, nie porada prawna. Stan na 2 października 2026 r. (rozporządzenie w brzmieniu po nowelizacji z Dz.U. 2025 poz. 1640). Przypisanie stanowiska do grupy i wykaz prac szczególnie niebezpiecznych należą do pracodawcy. W razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą BHP.
Co ile lat trzeba powtarzać szkolenie okresowe BHP?
Częstotliwość zależy od grupy stanowisk. Pracownicy na stanowiskach robotniczych szkolą się nie rzadziej niż raz na 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych nie rzadziej niż raz w roku (§ 15 ust. 1). Pozostałe grupy z § 14 ust. 2 szkolą się co najmniej raz na 5 lat, a pracownicy administracyjno-biurowi raz na 6 lat (§ 15 ust. 2). Terminy te są minimalną częstotliwością: szkolenie można zorganizować wcześniej, ale nie później.
To terminy maksymalne. Pracodawca ustala częstotliwość i czas trwania szkolenia po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, uwzględniając rodzaj i warunki pracy (§ 15 ust. 3). Szkolenia odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3 KP). Szkolenie okresowe BHP i badania lekarskie mają niezależne terminy, więc ich daty prowadzi się w osobnych kolumnach rejestru. Zestawienie wszystkich dokumentów z terminami znajdziesz w artykule ważność dokumentów pracownika budowlanego.
Kto należy do której grupy stanowisk?
Rozporządzenie wymienia sześć grup obowiązanych do szkolenia okresowego (§ 14 ust. 2): pracodawcy i inne osoby kierujące pracownikami (w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści), pracownicy na stanowiskach robotniczych, inżynieryjno-techniczni, służba BHP, administracyjno-biurowi oraz pozostali narażeni na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne albo odpowiedzialni za BHP. Do ostatniej grupy należą osoby, które nie są ani robotnikami, ani kierującymi, a ich praca wiąże się z takim narażeniem. Dla nich rozporządzenie przewiduje częstotliwość jak dla kierujących i inżynierów, czyli co najmniej raz na 5 lat.
Na budowie murarz, zbrojarz czy operator maszyny to stanowiska robotnicze. Kierownik budowy, kierownik robót i brygadzista kierują pracownikami, więc zwykle trafiają do grupy z § 14 ust. 2 pkt 1. Inżynier w biurze projektowym należy do grupy inżynieryjno-technicznej. O przypisaniu decyduje faktyczny zakres obowiązków, a przy wątpliwościach rozstrzyga specjalista BHP. W firmach podwykonawczych brygadzista pracuje fizycznie z zespołem, ale też kieruje ludźmi, więc mogą się nakładać okresy 3 lat i 5 lat. Wtedy bezpieczniej przyjąć okres krótszy albo zapytać specjalistę BHP.
Kiedy odbyć pierwsze szkolenie okresowe?
Osoby kierujące pracownikami odbywają pierwsze szkolenie okresowe w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach. Pozostałe grupy, w tym robotnicy, mają na to 12 miesięcy (§ 15 ust. 4). Termin liczy się od rozpoczęcia pracy na stanowisku, a nie od daty szkolenia wstępnego. Dla robotnika zatrudnionego 1 czerwca 2026 r. pierwsze szkolenie okresowe przypada więc najpóźniej na 1 czerwca 2027 r., a dla brygadzisty zatrudnionego tego samego dnia na 1 grudnia 2026 r.
Zwolnienie z pierwszego szkolenia jest możliwe w dwóch sytuacjach (§ 15 ust. 5): pracownik przedłoży aktualne zaświadczenie o odbyciu w tym okresie wymaganego szkolenia okresowego u innego pracodawcy albo odbył w tym okresie szkolenie wymagane dla innej grupy stanowisk, jeśli jego program obejmuje zakres wymagany na nowym stanowisku. Ukończenie w okresie z § 15 szkolenia zawodowego z programem szkolenia okresowego uznaje się za równoznaczne z jego odbyciem (§ 17).
Jak policzyć termin kolejnego szkolenia?
Rozporządzenie wskazuje okres, ale nie podaje daty „ważne do”. Zaświadczenie ze szkolenia zawiera daty szkolenia, nazwę i formę, a nie termin następnego. W praktyce termin kolejnego szkolenia liczy się od dnia ukończenia poprzedniego i przyjmuje się dzień o tej samej dacie po upływie okresu. Wiele firm pilnuje terminu z zapasem 30 do 60 dni, bo organizacja szkolenia grupy wymaga czasu.
Zaświadczenie podaje okres szkolenia od dnia do dnia. Do liczenia terminu przyjmuje się zwykle dzień zakończenia szkolenia, a nie datę wystawienia zaświadczenia. Termin ułatwia policzyć kalkulator ważności dokumentów, w którym zaznaczysz grupę stanowisk i datę szkolenia. Wynik warto zapisać w rejestrze razem z numerem zaświadczenia i nazwą organizatora, bo przy kontroli te dane pozwalają szybko odnaleźć dokument. Ten sam dokument potwierdza rodzaj szkolenia i grupę osób, dla której je przeznaczono.
Kto prowadzi szkolenie i jak wygląda zaświadczenie?
Szkolenie organizuje i prowadzi pracodawca albo, na jego zlecenie, jednostka prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP. Szkolenie pracodawców, służby BHP i instruktorów prowadzą wyłącznie takie jednostki (§ 4). Robotnicy szkolą się w formie instruktażu, a program ramowy zakłada minimum 8 godzin lekcyjnych po 45 minut. Pozostałe grupy szkolą się w formie kursu (min. 15 godzin lekcyjnych), seminarium (min. 5 godzin) albo samokształcenia kierowanego (§ 15 ust. 2 i § 1a).
Szkolenie okresowe kończy się egzaminem przed komisją powołaną przez organizatora (§ 16). Potwierdzeniem jest zaświadczenie według wzoru z załącznika nr 3, a jego odpis przechowuje się w aktach osobowych. Na zaświadczeniu są: imię i nazwisko, rodzaj szkolenia i grupa osób, forma, organizator, daty szkolenia, numer w rejestrze oraz tematyka z liczbą godzin. Do kontroli na budowie wystarcza kopia z datą ukończenia i nazwą szkolenia.
Czy pracownicy biurowi też muszą się szkolić?
Pracownicy administracyjno-biurowi szkolą się co 6 lat, ale Kodeks pracy przewiduje wyjątek. Szkolenie okresowe nie jest wymagane, gdy rodzaj przeważającej działalności pracodawcy należy do grupy z niewyższą niż trzecia kategoria ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu wypadkowym, chyba że wynika to z oceny ryzyka zawodowego (art. 237³ § 2²). Zwolnienie nie dotyczy pracowników na stanowiskach robotniczych ani kierujących, którzy szkolą się według zasad ogólnych.
Gdy kategoria ryzyka działalności jest wyższa niż trzecia albo ocena ryzyka wskazuje na potrzebę szkolenia, pracodawca ma 6 miesięcy na jego przeprowadzenie (art. 237³ § 2³ i 2⁴). Firma budowlana powinna więc sprawdzić kategorię ryzyka swojej działalności i nie zakładać z góry zwolnienia. Kategoria wynika z rodzaju przeważającej działalności pracodawcy w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej, czyli z jego kodu PKD.
Co sprawdzić u podwykonawcy przed wejściem na budowę?
Każdy pracodawca szkoli własnych pracowników, więc generalny wykonawca sprawdza dokumenty, a nie prowadzi okresowych szkoleń za podwykonawcę. Dla każdej osoby warto potwierdzić: grupę stanowisk, datę ostatniego szkolenia okresowego, nazwę organizatora i numer zaświadczenia. Z tej daty i okresu z § 15 wynika termin następnego szkolenia. Pełnego programu szkolenia generalny wykonawca zwykle nie potrzebuje, bo decyzja zależy od daty i grupy stanowisk.
Przy pracach szczególnie niebezpiecznych rocznego terminu pilnuje się osobno. Wykaz takich prac ustala i aktualizuje pracodawca (§ 80 ust. 2 rozporządzenia o ogólnych przepisach BHP). Rozdział 6 tego rozporządzenia, do którego odsyła § 80 ust. 1, obejmuje między innymi prace na wysokości (§ 105 i następne), więc stanowiska z taką pracą zwykle trafiają do wykazu. Rejestr z terminami rocznymi i trzyletnimi pozwala zobaczyć z wyprzedzeniem, którą część ekipy trzeba skierować na szkolenie przed kolejnym etapem robót. Zasady szkolenia wstępnego opisano w poradniku o instruktażu ogólnym i stanowiskowym, a krok po kroku proces dopuszczenia w artykule jak dopuścić pracownika podwykonawcy do pracy.
Częstotliwość szkolenia okresowego BHP według grup stanowisk
| Grupa stanowisk | Częstotliwość | Pierwsze szkolenie okresowe |
|---|---|---|
| Pracownicy na stanowiskach robotniczych | Nie rzadziej niż raz na 3 lata | Do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| Stanowiska z pracami szczególnie niebezpiecznymi | Nie rzadziej niż raz w roku | Do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami (kierownik, mistrz, brygadzista) | Nie rzadziej niż raz na 5 lat | Do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| Pracownicy inżynieryjno-techniczni | Nie rzadziej niż raz na 5 lat | Do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| Pracownicy służby BHP | Nie rzadziej niż raz na 5 lat | Do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| Pracownicy administracyjno-biurowi | Nie rzadziej niż raz na 6 lat | Do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| Inni narażeni na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne albo odpowiedzialni za BHP (§ 14 ust. 2 pkt 6) | Nie rzadziej niż raz na 5 lat | Do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
Podstawa: § 14 i § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27.07.2004 (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327).
Przykład: liczenie terminów po szkoleniu z 15 marca 2024 r.
Ten sam dzień szkolenia daje różne terminy kolejnego szkolenia w zależności od grupy stanowisk. Pierwsze szkolenie okresowe liczy się od rozpoczęcia pracy.
- Robotnik: szkolenie 15.03.2024, kolejne najpóźniej 15.03.2027 (3 lata)
- Robotnik przy pracach szczególnie niebezpiecznych: kolejne najpóźniej 15.03.2025 (1 rok)
- Kierownik budowy: kolejne najpóźniej 15.03.2029 (5 lat)
- Pracownik biurowy: kolejne najpóźniej 15.03.2030 (6 lat)
- Robotnik zatrudniony 1.06.2026: pierwsze szkolenie okresowe do 1.06.2027; kierownik zatrudniony tego dnia: do 1.12.2026