Szkolenie BHP dla pracodawcy i kierownika budowy: jakie, co ile lat i kto je prowadzi

Czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP?

Tak. Pracodawca odbywa szkolenie w dziedzinie BHP w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków i okresowo je powtarza (art. 237³ § 2¹ KP). Rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP wymienia osoby będące pracodawcami i inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierowników, mistrzów i brygadzistów, jako pierwszą grupę obowiązaną do szkolenia okresowego (§ 14 ust. 2 pkt 1).

Pracodawcą jest jednostka organizacyjna albo osoba fizyczna, jeżeli zatrudnia pracowników (art. 3 KP). Właściciel jednoosobowej firmy bez pracowników nie ma więc tego obowiązku jako pracodawca, a jego szkolenie na budowie wynika zwykle z umowy, co opisuje poradnik o badaniach i szkoleniu BHP zleceniobiorcy i B2B na budowie. Kadra zatrudniona na umowę o pracę, jak kierownik robót czy brygadzista, przechodzi szkolenie wstępne jak każdy nowy pracownik. Ramowy program instruktażu ogólnego zaleca, by dla osób, które po raz pierwszy kierują pracownikami, został on poszerzony o ich obowiązki i odpowiedzialność w zakresie BHP (załącznik nr 1 cz. I).

Co ile lat szkolenie BHP dla pracodawcy i osób kierujących pracownikami?

Pierwsze szkolenie okresowe pracodawca i inne osoby kierujące pracownikami odbywają w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tym stanowisku (§ 15 ust. 4), a kolejne nie rzadziej niż raz na 5 lat (§ 15 ust. 2). To krótszy termin pierwszego szkolenia niż dla robotników, pracowników inżynieryjno-technicznych czy biurowych, którzy mają na nie 12 miesięcy.

Szkolenie prowadzi się w formie kursu (co najmniej 15 godzin lekcyjnych), seminarium (co najmniej 5 godzin) albo samokształcenia kierowanego (§ 1a i § 15 ust. 2). Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami przewiduje łącznie co najmniej 16 godzin lekcyjnych po 45 minut (załącznik nr 1 cz. IV). Zaświadczenie nie ma pola „ważne do”, więc w praktyce termin kolejnego szkolenia liczy się od dnia ukończenia poprzedniego. Datę można policzyć w kalkulatorze ważności dokumentów, a terminy wszystkich grup zestawia poradnik szkolenie BHP co ile lat.

Kto może przeprowadzić szkolenie BHP dla pracodawcy?

Szkolenie osób będących pracodawcami prowadzą wyłącznie jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie BHP (§ 4 ust. 2). Są to między innymi placówki kształcenia ustawicznego, szkoły ponadpodstawowe, uczelnie, stowarzyszenia o celu statutowym związanym z BHP i przedsiębiorcy prowadzący działalność oświatową (§ 1a pkt 2). Pracodawca nie może więc przeszkolić sam siebie.

Pozostałe osoby kierujące pracownikami, jak brygadziści czy kierownicy robót, może szkolić pracodawca albo, na jego zlecenie, jednostka szkoleniowa (§ 4 ust. 1). Szkolenie okresowe kończy się egzaminem przed komisją powołaną przez organizatora, a potwierdzeniem jest zaświadczenie według załącznika nr 3; u pracownika jego odpis trafia do akt osobowych (§ 16). Układ dokumentu pokazuje wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia BHP (DOCX, PDF).

Kiedy właściciel firmy może sam wykonywać zadania służby BHP?

Pracodawca, który ukończył szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby BHP, może je wykonywać sam, jeśli zatrudnia do 10 pracowników albo do 50 pracowników, gdy jego działalność należy do grupy z kategorią ryzyka nie wyższą niż trzecia (art. 237¹¹ § 1 KP). W pozostałych firmach do 100 pracowników zadania te powierza się pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy albo, przy braku kompetentnych pracowników, specjaliście spoza zakładu (art. 237¹¹ § 1 i 2).

Przed podjęciem tych zadań pracodawca odbywa szkolenie w formie kursu lub seminarium według programu z części III załącznika nr 1, który przewiduje co najmniej 64 godziny lekcyjne, w tym 6 godzin ćwiczeń (§ 13 ust. 1). Zwolniony jest pracodawca spełniający wymagania kwalifikacyjne dla służby BHP (§ 13 ust. 2). Kategoria ryzyka wynika z przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i jest przypisana do grupy działalności, więc firma zatrudniająca od 11 do 50 osób powinna ją sprawdzić przed decyzją.

Czy pracodawca może sam przeprowadzić instruktaż ogólny i stanowiskowy?

Instruktaż ogólny może prowadzić pracodawca, który sam wykonuje zadania służby BHP, a także wyznaczony pracownik z odpowiednią wiedzą i aktualnym zaświadczeniem o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP (§ 10 ust. 2). Instruktaż stanowiskowy prowadzi pracodawca albo wyznaczona osoba kierująca pracownikami, jeśli mają kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i przeszkolenie w metodach prowadzenia instruktażu stanowiskowego (§ 11 ust. 5).

W małej firmie podwykonawczej oznacza to zwykle dwa dokumenty po stronie właściciela lub brygadzisty: zaświadczenie z wymaganego szkolenia okresowego i potwierdzenie przeszkolenia w metodach instruktażu. Program instruktażu stanowiskowego opracowuje pracodawca na podstawie programu ramowego (§ 7), a punktem wyjścia może być wzór programu instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Przebieg instruktaży i ich dokumentowanie opisuje poradnik o szkoleniu wstępnym i instruktażu stanowiskowym na budowie.

Jakie szkolenie BHP musi mieć kierownik budowy?

Kierownik budowy zatrudniony na umowę o pracę należy do osób kierujących pracownikami, więc odbywa szkolenie wstępne, a potem okresowe: pierwsze w ciągu 6 miesięcy, kolejne co najmniej raz na 5 lat (§ 14 ust. 2 pkt 1 i § 15). Przepisy BHP nie przewidują osobnego „szkolenia kierownika budowy”. Uprawnienia budowlane do kierowania budową to odrębny wymóg Prawa budowlanego i nie zastępują szkolenia BHP.

Obowiązki kierownika budowy w zakresie BHP wynikają z Prawa budowlanego. Należą do nich zorganizowanie budowy i kierowanie nią zgodnie z przepisami BHP, koordynowanie realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom, koordynowanie przestrzegania zasad z planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz niedopuszczanie na budowę osób nieupoważnionych (art. 22 pkt 3–3d Prawa budowlanego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 524). Jeśli budowa wymaga planu BIOZ, kierownik sporządza go lub zapewnia jego sporządzenie przed rozpoczęciem budowy (art. 21a ust. 1 i 1a).

Gdy kierownik budowy działa na podstawie umowy cywilnoprawnej lub prowadzi własną działalność, rozporządzenie szkoleniowe nie obejmuje go jako pracownika. Zakres szkoleń ustala wtedy umowa, a podmiot organizujący pracę zapewnia bezpieczne warunki (art. 304 KP). Rolę koordynatora opisuje poradnik o koordynatorze BHP na budowie, a sprawdzanie uprawnień artykuł jak sprawdzić uprawnienia budowlane.

Co sprawdza generalny wykonawca u kadry podwykonawcy?

Generalny wykonawca sprawdza zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okresowego dla pracodawców i osób kierujących pracownikami: imię i nazwisko, pełną nazwę szkolenia z grupą osób, organizatora, daty szkolenia i numer według rejestru. Z daty ukończenia i okresu 5 lat wynika termin kolejnego szkolenia. Przy nowej osobie na stanowisku kierowniczym liczy się też termin 6 miesięcy na pierwsze szkolenie.

Brygadzista często pracuje fizycznie razem z ekipą i jednocześnie nią kieruje. Przypisanie do grupy zależy od faktycznego zakresu obowiązków (§ 14 ust. 2): jeśli brygadzista kieruje pracownikami, obowiązuje go szkolenie dla osób kierujących z pierwszym terminem 6 miesięcy. W Atestero wymaganie „szkolenie okresowe BHP dla osób kierujących” można przypisać do rodzaju pracy i widzieć termin przy każdej osobie, ale ocenę zaświadczenia wykonuje uprawniona osoba. Całą kontrolę firm opisuje artykuł o obowiązkach generalnego wykonawcy w zakresie BHP podwykonawców.