Wzory dokumentów
IBWR: instrukcja bezpiecznego wykonywania robót — wzór do pobrania (DOCX i PDF)
Przepisy nie podają wzoru ani spisu rozdziałów IBWR, więc układ jest praktyczny. Szkielet prowadzi przez dane wykonawcy i budowy, zakres i miejsce robót, dokumenty źródłowe, tabelę zagrożeń z kolumną na podstawę, maszyny, nadzór, postępowanie w razie zagrożenia i listę zapoznania z numerem wersji. Wartości liczbowe wpisujesz sam, z przepisu, projektu lub DTR.
W skrócie
IBWR, czyli instrukcja bezpiecznego wykonywania robót budowlanych, opisuje sposób zapobiegania zagrożeniom przy robotach i postępowania w razie ich wystąpienia. Wykonawca opracowuje ją przed rozpoczęciem robót i zaznajamia z nią pracowników (§ 2 rozporządzenia z 6 lutego 2003 r.). Wzór to szkielet do uzupełnienia dla jednego zakresu robót.
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 7 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 2 października 2026 r.
Kiedy potrzebny jest wzór IBWR?
Przed rozpoczęciem robót. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych wykonawca przed przystąpieniem do robót jest obowiązany opracować instrukcję bezpiecznego ich wykonywania i zaznajomić z nią pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót. Definicja z § 1 pkt 4 odwołuje treść instrukcji do zagrożeń z art. 21a ust. 2 Prawa budowlanego, dlatego istnieje spór, czy IBWR jest wymagana tylko przy robotach szczególnie niebezpiecznych. W praktyce generalni wykonawcy żądają jej od każdego podwykonawcy, często na podstawie umowy. Szczegóły i podstawy opisuje poradnik IBWR: instrukcja bezpiecznego wykonywania robót.
Stan prawny sprawdzony 2 października 2026 r.
Wzór jest pomocniczy i nie jest poradą prawną. Odwołania przejęto z poradnika o IBWR, w którym rozporządzenie z 6 lutego 2003 r. sprawdzono w tekście z ISAP, a Prawo budowlane w Dz.U. 2026 poz. 524, na 2 października 2026 r. Przepisy nie określają wzoru IBWR ani formy potwierdzenia zapoznania. Treść instrukcji dla konkretnych robót ustalają kierownik robót i specjalista BHP.
Co zawiera szkielet instrukcji?
Wzór ma osiem części: wykonawca i budowa, zakres i miejsce robót z listą robót z art. 21a ust. 2 Prawa budowlanego do zaznaczenia, dokumenty źródłowe (plan BIOZ, projekt, DTR maszyn, rozporządzenie, ocena ryzyka), tabela zagrożeń i sposobu zapobiegania z kolumną na podstawę, maszyny i środki ochrony, nadzór, postępowanie w razie zagrożenia oraz lista zapoznania pracowników. Bezpośredni nadzór nad bezpieczeństwem na stanowiskach sprawują kierownik robót i mistrz budowlany (§ 5 rozporządzenia), więc wzór ma na nich osobne pola. Instrukcja powinna być spójna z planem BIOZ, opisanym w artykule o informacji i planie BIOZ; plan kierownika budowy przygotujesz na wzorze planu BIOZ (DOCX, PDF). Przy opisie zagrożeń przydaje się ocena ryzyka zawodowego stanowisk, o której piszemy w tekście ocena ryzyka zawodowego na budowie.
Wzór zawiera też przykładowy fragment dla robót ziemnych, oparty wyłącznie na paragrafach rozporządzenia (§ 143, 144, 151, 152 i 159). Wartości projektowe, takie jak rodzaj obudowy czy nachylenie skarp, wpisujesz z dokumentacji budowy.
Jak wypełnić IBWR krok po kroku?
Jedna instrukcja dotyczy jednego zakresu robót jednej ekipy. Pisz ją językiem zrozumiałym dla wykonawców i odwołuj się do paragrafów przepisów, zamiast je przepisywać. Liczbę wpisuj tylko wtedy, gdy wskażesz jej źródło, bo błędna wartość w instrukcji jest gorsza niż jej brak. Poniżej kolejność czynności.
- Wpisz numer wersji, datę opracowania, wykonawcę, budowę, generalnego wykonawcę i kierownika budowy.
- Opisz rodzaj, zakres i miejsce robót oraz zaznacz roboty z art. 21a ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli występują.
- Zaznacz dokumenty, na których oparto instrukcję: plan BIOZ, projekt, DTR, rozporządzenie i ocenę ryzyka.
- W tabeli zagrożeń wpisz dla każdego etapu zagrożenie, sposób zapobiegania i podstawę (paragraf, projekt lub DTR).
- Uzupełnij maszyny z wymaganymi uprawnieniami operatorów, osoby nadzorujące i telefony kontaktowe.
- Opisz postępowanie w razie zagrożenia: wstrzymanie robót, wyprowadzenie osób, zawiadomienie kierownika robót i budowy.
- Zapoznaj pracowników z instrukcją i zbierz podpisy na liście z datą i numerem wersji, a potem przekaż IBWR generalnemu wykonawcy.
Jakie błędy w IBWR zdarzają się najczęściej?
Najczęstszy problem to instrukcja ogólna, przepisana z poprzedniej budowy, bez zakresu robót i miejsca ich prowadzenia. Kolejne to wartości liczbowe bez oparcia w przepisie, projekcie lub DTR, brak numeru wersji i daty, lista zapoznania bez dat albo z podpisami zbiorczymi oraz instrukcja nieprzekazana generalnemu wykonawcy przed startem robót. Rozporządzenie nie określa formy potwierdzenia zapoznania, ale podpisana lista jest najprostszym dowodem spełnienia obowiązku. Po zmianie technologii lub zakresu robót instrukcję trzeba zaktualizować i ponownie zapoznać z nią pracowników. IBWR nie zastępuje szkolenia wstępnego ani instruktażu stanowiskowego, opisanych w artykule szkolenie wstępne i instruktaż stanowiskowy na budowie. Instruktaż stanowiskowy prowadzi się według programu pracodawcy, który porządkuje wzór programu instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF), a zapoznanie z zagrożeniami na budowie generalny wykonawca potwierdza na wzorze instruktażu wprowadzającego na budowę (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: IBWR: kto sporządza instrukcję bezpiecznego wykonywania robót i kiedy jest wymagana. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.
| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Wersja i data opracowania | Numer wersji i data; po zmianie technologii lub zakresu robót nowa wersja i ponowne zapoznanie. |
| 02 | Opracował i przyjął | Autor instrukcji (np. kierownik robót lub specjalista BHP) i osoba przyjmująca po stronie generalnego wykonawcy. |
| 03 | Wykonawca i budowa | Wykonawca robót jako pracodawca, budowa, generalny wykonawca, umowa i kierownik budowy. |
| 04 | Zakres i miejsce robót | Jeden zakres robót na instrukcję; obiekt, odcinek, kondygnacja lub strefa. |
| 05 | Roboty z art. 21a ust. 2 PB | Lista do zaznaczenia, m.in. ryzyko przysypania ziemią lub upadku z wysokości, praca pod ziemią. |
| 06 | Dokumenty źródłowe | Plan BIOZ, projekt, DTR maszyn, rozporządzenie o BHP przy robotach budowlanych, ocena ryzyka. |
| 07 | Zagrożenia i sposób zapobiegania | Tabela: etap, zagrożenie, zabezpieczenia i podstawa (paragraf, projekt lub DTR). |
| 08 | Maszyny i środki ochrony | Maszyna lub urządzenie, wymagane uprawnienia operatora, środki ochrony zbiorowej i indywidualnej. |
| 09 | Nadzór nad robotami | Kierownik robót, mistrz lub brygadzista, koordynator BHP na budowie, służba BHP wykonawcy. |
| 10 | Postępowanie w razie zagrożenia | Wstrzymanie robót, wyprowadzenie osób, zawiadomienia, osoby do pierwszej pomocy i ewakuacji. |
| 11 | Przykład dla robót ziemnych | Fragment oparty na § 143, 144, 151, 152 i 159 rozporządzenia; wartości projektowe do uzupełnienia. |
| 12 | Lista zapoznania pracowników | Imię i nazwisko, stanowisko, wersja IBWR, data i podpis. |
Pytania o dokument: IBWR: instrukcja bezpiecznego wykonywania robót
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne. W razie wątpliwości skonsultuj treść dokumentu z prawnikiem lub specjalistą BHP.
01Czy istnieje urzędowy wzór IBWR?
Nie. Rozporządzenie z 6 lutego 2003 r. nakłada obowiązek opracowania instrukcji (§ 2) i definiuje jej treść (§ 1 pkt 4), ale nie podaje wzoru ani spisu rozdziałów. Ten wzór jest szkieletem praktycznym, który trzeba wypełnić dla konkretnych robót.
02Kto opracowuje i podpisuje IBWR?
Obowiązek spoczywa na wykonawcy robót. Przepisy nie wskazują osoby podpisującej; zwykle instrukcję sporządza kierownik robót lub specjalista BHP firmy wykonującej roboty, a generalny wykonawca ją przyjmuje. Tryb przekazania warto opisać w umowie z podwykonawcą.
03Czy podpis pracownika na liście zapoznania jest obowiązkowy?
Rozporządzenie nie określa formy potwierdzenia zapoznania, więc podpis nie wynika wprost z przepisu. Podpisana lista z datą i numerem wersji jest jednak powszechną praktyką i najprostszym dowodem spełnienia obowiązku, np. podczas kontroli.
04Czy IBWR to to samo co plan BIOZ?
Nie. Plan BIOZ sporządza kierownik budowy dla całej budowy (art. 21a ust. 1 Prawa budowlanego), a IBWR opracowuje wykonawca robót dla swojego zakresu. W praktyce IBWR uszczegóławia sposób bezpiecznego wykonywania robót opisanych w planie.