Uprawnienia na frezarkę do asfaltu: klasa I, frezarki samojezdne

Jakie uprawnienia na frezarkę do asfaltu? Klasa I

Frezarki do nawierzchni dróg samojezdne są w grupie II załącznika nr 1 (lp. 5) z wpisem „wszystkie” w kolumnie klasy I. Do każdej samojezdnej frezarki, od małej frezarki z bębnem 50 cm po dużą frezarkę na gąsienicach, operator potrzebuje więc wpisu na frezarki w klasie I. Wydaje go Łukasiewicz-WIT po zdanym sprawdzianie (§ 23 i § 26).

Obecna nazwa pozycji zawiera słowo „samojezdne”. Pozycja nie obejmuje więc frezarki montowanej jako osprzęt na koparce, ładowarce albo wielozadaniowym nośniku osprzętów. Operator takiego zestawu obsługuje maszynę bazową, więc potrzebuje wpisu na nią, i musi znać instrukcję producenta osprzętu. Przy wątpliwości co do klasyfikacji zapytaj pisemnie Centrum Egzaminowania Operatorów WIT. Zasady pracy przy bębnie, przenośniku i w pasie ruchu zbiera instrukcja BHP obsługi frezarki do asfaltu (DOCX, PDF).

Dawne klasy frezarek i inne maszyny przy remoncie nawierzchni

Do 31 marca 2017 r. frezarki miały trzy klasy. Rozporządzenie z 11 stycznia 2017 r. zrównało wszystkie: świadectwa i wpisy na frezarki do nawierzchni dróg klasy III, II i I są równoważne z obecnym wpisem na frezarki samojezdne klasy I (§ 2 pkt 15). Operator z wpisem klasy III z 2014 r. może więc obsługiwać każdą samojezdną frezarkę.

Przy remoncie nawierzchni pracują też inne maszyny z wykazu, każda z własnym wpisem: układarka asfaltu (klasa II), walce drogowe (klasa II), remontery nawierzchni (klasa III), repavery i remixery (bez klasy) oraz przecinarki do nawierzchni o napędzie spalinowym (klasa III). Na jednej zmianie warto mieć listę, kto obsługuje którą maszynę. Instruktaż przy cięciu nawierzchni oprzesz na instrukcji BHP przecinarki do asfaltu (DOCX, PDF). Instruktaż brygady przy rozkładaniu mieszanki oprzesz na instrukcji BHP układarki asfaltu (DOCX, PDF).

Jak zdobyć uprawnienia na frezarkę do asfaltu: kurs i egzamin przed komisją WIT

Droga jest jedna dla wszystkich maszyn z załącznika nr 1: szkolenie w ośrodku, a potem sprawdzian przed komisją powołaną przez Sieć Badawczą Łukasiewicz, Warszawski Instytut Technologiczny (§ 23 w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 291). Szkolenie ma część teoretyczną (dokumentacja techniczna maszyn, BHP przy eksploatacji, technologia robót, użytkowanie i obsługa) i praktyczną, czyli naukę pracy maszyną w różnych warunkach terenowych i technologicznych (§ 24). Prowadzić je może ośrodek z salą wykładową, parkiem maszynowym z placem manewrowym, kadrą i wyposażeniem dydaktycznym, a spełnienie tych warunków potwierdza Instytut (§ 25 i § 26 ust. 3).

Po zdanym egzaminie operator dostaje świadectwo i wpis do książki operatora (§ 26 ust. 1). Zaświadczenie z samego kursu uprawnieniem nie jest i nie wystarcza do pracy na maszynie. Książka operatora ma dziś formę plastikowej karty: na rewersie jest numer uprawnień, data i nazwa maszyny, a na awersie zdanie, że dokument jest ważny łącznie z dokumentem tożsamości (załącznik nr 2 w brzmieniu z 2023 r.). Wnioski, terminy egzaminów i wykaz opłat publikuje Centrum Egzaminowania Operatorów WIT.

Wybierając kurs, sprawdź, czy ośrodek zgłasza kursantów na egzamin przed komisją WIT i jaką klasę obejmuje szkolenie. Klasa w świadectwie musi pasować do maszyny, na której operator będzie pracował, bo to ją sprawdza kierownik robót przy dopuszczeniu. Wszystkie maszyny z wykazu zestawia poradnik o uprawnieniach na maszyny budowlane.

Czy uprawnienia na frezarkę do asfaltu są bezterminowe?

Tak. Paragrafy 23-26 rozporządzenia opisują szkolenie, sprawdzian, świadectwo i wpis, ale nie podają okresu ważności, a Instytut nie wymaga odnawiania wpisu. Wpisy sprzed zmian przepisów zachowały moc: § 27 rozporządzenia z 2001 r., § 4 rozporządzenia z 29 lipca 2020 r. i § 3 rozporządzenia z 8 lutego 2023 r. Ważna jest więc także papierowa książeczka wydana, gdy egzaminy prowadził jeszcze Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Dawne wpisy na frezarki do nawierzchni dróg klasy III, II i I są równoważne z obecną klasą I na frezarki samojezdne (§ 2 pkt 15 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.).

Bezterminowe jest samo uprawnienie. Operator frezarki do asfaltu potrzebuje aktualnego orzeczenia lekarskiego, bo bez niego pracodawca nie może dopuścić go do pracy (art. 229 § 4 KP), oraz szkolenia BHP: instruktażu stanowiskowego przed rozpoczęciem pracy i szkolenia okresowego. Te daty decydują, czy operator może dziś wsiąść do kabiny. W kalkulatorze ważności dokumentów książka operatora ma status dokumentu bez terminu, a orzeczenie i szkolenie liczą się od dat na dokumentach.

Książka operatora nie zastępuje prawa jazdy. Wzór karty zawiera informację, że do przemieszczania się po drogach publicznych potrzebne jest też prawo jazdy zgodne z przepisami o ruchu drogowym. Na zamkniętym placu budowy liczy się wpis WIT, a przy przejeździe drogą publiczną dochodzi prawo jazdy właściwej kategorii.

Co sprawdza generalny wykonawca u operatora frezarki do asfaltu

Najpierw porównaj kartę albo książkę z dokumentem tożsamości i z maszyną: nazwisko, datę urodzenia, nazwę maszyny we wpisie i klasę. Wpis musi dotyczyć pozycji „Frezarki do nawierzchni dróg samojezdne” (gr. II lp. 5 załącznika nr 1), a klasa obejmować maszynę z placu. Gdy wpis jest nieczytelny albo budzi wątpliwości, pracodawca może złożyć do Łukasiewicz-WIT pisemny wniosek o udostępnienie danych operatora na formularzu z regulaminu Centrum Egzaminowania Operatorów.

Do tego dochodzą dokumenty pracownicze: orzeczenie lekarskie, szkolenie wstępne z instruktażem stanowiskowym na konkretnej maszynie i szkolenie okresowe BHP. Przy pracy w pasie ruchu instruktaż uzupełnij o ocenę ryzyka zawodowego (DOCX, PDF) dla stanowiska operatora. Daty operatorów kilku podwykonawców zbierzesz w jednym rejestrze szkoleń, badań i uprawnień (XLSX), a całą procedurę opisuje poradnik jak dopuścić pracownika podwykonawcy do pracy krok po kroku.

W Atestero dla rodzaju pracy „operator frezarki do asfaltu” ustawisz książkę operatora jako wymaganie bez terminu, a orzeczenie i szkolenie BHP jako wymagania z datą. System pokaże zbliżający się termin badań, a o dopuszczeniu decyduje osoba wyznaczona przez wykonawcę, która ocenia też, czy klasa we wpisie pasuje do maszyny.