Uprawnienia na przecinarkę do asfaltu i betonu: spalinowa, klasa III

Jakie uprawnienia na przecinarkę do asfaltu? Klasa III

Przecinarki do nawierzchni dróg o napędzie spalinowym są w grupie II załącznika nr 1 (lp. 6) z wpisem „wszystkie” w kolumnie klasy III. Operator każdej takiej przecinarki, prowadzonej ręcznie czy samojezdnej, potrzebuje wpisu na przecinarki w klasie III. Wydaje go Łukasiewicz-WIT po zdanym sprawdzianie (§ 23 i § 26).

Nazwa pozycji zawiera dwa warunki: przeznaczenie do nawierzchni dróg i napęd spalinowy. Przecinarka jezdniowa z silnikiem benzynowym lub wysokoprężnym spełnia oba. Przecinarka o napędzie elektrycznym nie jest w wykazie, więc wpis WIT do niej nie jest wymagany; obowiązuje instrukcja obsługi, instruktaż stanowiskowy i wymagania dla elektronarzędzi.

Ręczna piła spalinowa do betonu i dawne wpisy

Ręczna piła spalinowa z tarczą do betonu, używana do cięcia krawężników, kostki czy ścian, nie jest przecinarką do nawierzchni dróg, jeśli producent opisuje ją jako narzędzie ręczne do cięcia materiałów budowlanych. Gdy ta sama piła ma tnąć jezdnię na długości, ustal przeznaczenie z dokumentacji producenta, a przy wątpliwości zapytaj pisemnie Centrum Egzaminowania Operatorów WIT. Odpowiedź dołącz do dokumentacji maszyny.

Dawny wpis „przecinarki do nawierzchni dróg, klasa III” sprzed 1 kwietnia 2017 r. jest równoważny z obecnym wpisem na przecinarki o napędzie spalinowym klasy III (§ 2 pkt 16 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.). Inne maszyny przy remoncie jezdni, jak frezarka samojezdna czy walec drogowy, mają w wykazie własne klasy. Przy cięciu na sucho instruktaż powinien objąć pył i hałas z oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Zasady samego cięcia jezdni zbiera instrukcja BHP przecinarki do asfaltu i betonu (DOCX, PDF).

Jak zdobyć uprawnienia na przecinarkę do asfaltu: kurs i egzamin przed komisją WIT

Droga jest jedna dla wszystkich maszyn z załącznika nr 1: szkolenie w ośrodku, a potem sprawdzian przed komisją powołaną przez Sieć Badawczą Łukasiewicz, Warszawski Instytut Technologiczny (§ 23 w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 291). Szkolenie ma część teoretyczną (dokumentacja techniczna maszyn, BHP przy eksploatacji, technologia robót, użytkowanie i obsługa) i praktyczną, czyli naukę pracy maszyną w różnych warunkach terenowych i technologicznych (§ 24). Prowadzić je może ośrodek z salą wykładową, parkiem maszynowym z placem manewrowym, kadrą i wyposażeniem dydaktycznym, a spełnienie tych warunków potwierdza Instytut (§ 25 i § 26 ust. 3).

Po zdanym egzaminie operator dostaje świadectwo i wpis do książki operatora (§ 26 ust. 1). Zaświadczenie z samego kursu uprawnieniem nie jest i nie wystarcza do pracy na maszynie. Książka operatora ma dziś formę plastikowej karty: na rewersie jest numer uprawnień, data i nazwa maszyny, a na awersie zdanie, że dokument jest ważny łącznie z dokumentem tożsamości (załącznik nr 2 w brzmieniu z 2023 r.). Wnioski, terminy egzaminów i wykaz opłat publikuje Centrum Egzaminowania Operatorów WIT.

Wybierając kurs, sprawdź, czy ośrodek zgłasza kursantów na egzamin przed komisją WIT i jaką klasę obejmuje szkolenie. Klasa w świadectwie musi pasować do maszyny, na której operator będzie pracował, bo to ją sprawdza kierownik robót przy dopuszczeniu. Wszystkie maszyny z wykazu zestawia poradnik o uprawnieniach na maszyny budowlane.

Czy uprawnienia na przecinarkę do asfaltu są bezterminowe?

Tak. Paragrafy 23-26 rozporządzenia opisują szkolenie, sprawdzian, świadectwo i wpis, ale nie podają okresu ważności, a Instytut nie wymaga odnawiania wpisu. Wpisy sprzed zmian przepisów zachowały moc: § 27 rozporządzenia z 2001 r., § 4 rozporządzenia z 29 lipca 2020 r. i § 3 rozporządzenia z 8 lutego 2023 r. Ważna jest więc także papierowa książeczka wydana, gdy egzaminy prowadził jeszcze Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Dawny wpis na przecinarki do nawierzchni dróg klasy III jest równoważny z obecnym wpisem na przecinarki o napędzie spalinowym klasy III (§ 2 pkt 16 rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.).

Bezterminowe jest samo uprawnienie. Operator przecinarki do asfaltu potrzebuje aktualnego orzeczenia lekarskiego, bo bez niego pracodawca nie może dopuścić go do pracy (art. 229 § 4 KP), oraz szkolenia BHP: instruktażu stanowiskowego przed rozpoczęciem pracy i szkolenia okresowego. Te daty decydują, czy operator może dziś wsiąść do kabiny. W kalkulatorze ważności dokumentów książka operatora ma status dokumentu bez terminu, a orzeczenie i szkolenie liczą się od dat na dokumentach.

Książka operatora nie zastępuje prawa jazdy. Wzór karty zawiera informację, że do przemieszczania się po drogach publicznych potrzebne jest też prawo jazdy zgodne z przepisami o ruchu drogowym. Na zamkniętym placu budowy liczy się wpis WIT, a przy przejeździe drogą publiczną dochodzi prawo jazdy właściwej kategorii.

Co sprawdza generalny wykonawca u operatora przecinarki do asfaltu

Najpierw porównaj kartę albo książkę z dokumentem tożsamości i z maszyną: nazwisko, datę urodzenia, nazwę maszyny we wpisie i klasę. Wpis musi dotyczyć pozycji „Przecinarki do nawierzchni dróg o napędzie spalinowym” (gr. II lp. 6 załącznika nr 1), a klasa obejmować maszynę z placu. Gdy wpis jest nieczytelny albo budzi wątpliwości, pracodawca może złożyć do Łukasiewicz-WIT pisemny wniosek o udostępnienie danych operatora na formularzu z regulaminu Centrum Egzaminowania Operatorów.

Do tego dochodzą dokumenty pracownicze: orzeczenie lekarskie, szkolenie wstępne z instruktażem stanowiskowym na konkretnej maszynie i szkolenie okresowe BHP. Pył i hałas przy cięciu warto ująć w ocenie ryzyka zawodowego (DOCX, PDF) i omówić na instruktażu. Daty operatorów kilku podwykonawców zbierzesz w jednym rejestrze szkoleń, badań i uprawnień (XLSX), a całą procedurę opisuje poradnik jak dopuścić pracownika podwykonawcy do pracy krok po kroku.

W Atestero dla rodzaju pracy „operator przecinarki do asfaltu” ustawisz książkę operatora jako wymaganie bez terminu, a orzeczenie i szkolenie BHP jako wymagania z datą. System pokaże zbliżający się termin badań, a o dopuszczeniu decyduje osoba wyznaczona przez wykonawcę, która ocenia też, czy klasa we wpisie pasuje do maszyny.