Uprawnienia na wytwórnię mas bitumicznych: klasa I i dawne klasy

Jakie uprawnienia na wytwórnię mas bitumicznych? Klasa I dla zespołu maszyn

Zespoły maszyn do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych są w grupie II załącznika nr 1 (maszyny do robót drogowych), na pozycji 1. Wykaz nie podaje jednostki charakteryzującej maszynę, więc nie ustala limitu mocy ani wydajności, a wpis „wszystkie” stoi w kolumnie klasy I. Każdy operator takiego zespołu potrzebuje wpisu w klasie I. Wydaje go Łukasiewicz-WIT po kursie i sprawdzianie przed komisją (§ 23 w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 291 i § 26 ust. 1). Rozporządzenie nie rozróżnia wytwórni stacjonarnych i mobilnych.

Słów „wytwórnia”, „otaczarnia” i „masa asfaltowa” wykaz nie używa. W książce operatora stoi nazwa z wykazu, więc przy sprawdzaniu karty szukaj sformułowania o zespołach maszyn do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych. Pojęcie „masa bitumiczna” rozporządzenie stosuje w § 14 i § 18 przy liniach technologicznych i zbiornikach. Jak czytać książkę operatora przy innych maszynach, zebrano w poradniku o uprawnieniach operatora maszyn budowlanych.

Pozostałe maszyny drogowe z grupy II zestawia poradnik o uprawnieniach na maszyny budowlane, a rozkładanie mieszanki opisują uprawnienia na układarkę asfaltu.

Dawny wpis na mieszanki bitumiczne klasy III, II albo I: czy jest ważny?

Tak. Rozporządzenie z 11 stycznia 2017 r. uznało, że świadectwa i wpisy na zespoły maszyn do produkcji mieszanek bitumicznych klasy III, II i I są równoważne ze świadectwem i wpisem na zespoły maszyn do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych klasy I (§ 2 pkt 12). Wszystkie trzy dawne klasy dają dziś ten sam zakres. Operator z klasą III sprzed 2017 r. obsługuje każdy zespół, tak jak operator z klasą I.

Zrównanie weszło w życie 1 kwietnia 2017 r. (§ 4). Wpisy sprzed późniejszych zmian zachowują moc także według § 27 rozporządzenia z 2001 r., § 4 rozporządzenia z 29 lipca 2020 r. i § 3 rozporządzenia z 8 lutego 2023 r. Dotyczy to również papierowych książeczek, w których figuruje dawna nazwa instytutu prowadzącego komisję.

Fundament, odpylanie, zasobnik, ogień: wymagania dla zespołu (§ 17, § 18, § 14)

Zespół maszyn do otaczania i suszenia kruszywa instaluje się na stabilnym fundamencie i wyposaża w instalację przeciwporażeniową oraz urządzenia odpylające (§ 17 ust. 1). Podczas pracy niedopuszczalne jest przebywanie lub przechodzenie pod zasobnikiem (ust. 2). Niedopuszczalne jest też uruchamianie zespołu bez upewnienia się, że obsługa zajęła wyznaczone stanowiska robocze (ust. 3). Rozporządzenie nie mówi wprost, że zespół z § 17 to ta sama maszyna co zespół z lp. 1 wykazu. Otaczanie i suszenie kruszywa to etapy produkcji mieszanki mineralno-asfaltowej, więc przepis jest najbliższym wymaganiem dla wytwórni, ale granicę jego stosowania ustala się z dokumentacją techniczno-ruchową zespołu.

Stosowanie ognia otwartego przy podgrzewaniu masy bitumicznej będącej w zbiornikach lub cysternach maszyn roboczych jest niedopuszczalne (§ 18). Montaż i usytuowanie linii technologicznych do transportu masy bitumicznej prowadzi się w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników i właściwe funkcjonowanie linii (§ 14 ust. 1), a demontaż lub przedłużanie takiej linii wykonuje się po zredukowaniu ciśnienia roboczego w urządzeniu podającym (ust. 2). Przy współpracy maszyn z liniami technologicznymi do produkcji zapraw betonowych lub kruszywa stosuje się zasady z instrukcji obsługi tych linii (§ 3 ust. 2 pkt 2).

Ogólne zakazy też obejmują zespół: obsługiwanie maszyn bez wymaganych urządzeń zabezpieczających lub sygnalizacyjnych, naprawy i konserwacja maszyny w ruchu oraz czyszczenie powierzchni benzyną etylizowaną lub rozpuszczalnikami, których pary tworzą z powietrzem mieszaniny palne lub wybuchowe (§ 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4). W przerwach i po zakończeniu pracy maszynę zabezpiecza się przed uruchomieniem przez osoby nieupoważnione (§ 5). Podgrzewanie masy w kotłach przy robotach dekarskich i izolacyjnych reguluje osobny rozdział 17 rozporządzenia o robotach budowlanych (§ 237 i § 238), który dotyczy kotłów, beczek i mieszania asfaltu z benzyną.

Kto na budowie drogi potrzebuje własnych wpisów obok operatora wytwórni

Wpis na zespół maszyn do produkcji mieszanek nie obejmuje maszyn, które masę układają, zagęszczają i frezują. Przypisy do grupy II wykazu wyłączają tylko walce doczepne i odsyłają pilarki do rozporządzenia leśnego, a pozycji grupy II między sobą nie łączą. Operatorzy układarki, walca, frezarki czy przecinarki mają więc własne wpisy, a wykonawca na budowie sprawdza je u maszyn, które pracują na jego terenie.

Za uprawnienia operatora wytwórni odpowiada jego pracodawca (art. 237(3) § 1 KP). Generalnemu wykonawcy opłaca się sprawdzić je wtedy, gdy wytwórnia stoi na jego placu albo należy do jego podwykonawcy. Przy zakupie masy z cudzej wytwórni wpisów jej operatorów na budowie się nie weryfikuje, a wpisy operatorów maszyn drogowych tak. Zasady pracy w pasie drogowym zbiera instrukcja BHP robót w pasie drogowym (DOCX, PDF), a maszyny do napraw nawierzchni omawia poradnik o uprawnieniach na remonter i repaver.

Jak zdobyć uprawnienia na zespół maszyn do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych

Droga prowadzi przez ośrodek szkoleniowy, który spełnia warunki z § 25 i którego spełnienie potwierdza Łukasiewicz-WIT. Szkolenie ma część teoretyczną (dokumentacja techniczna, BHP przy eksploatacji, technologia wykonywania robót ziemnych, użytkowanie i obsługa maszyn) oraz praktyczną, czyli naukę eksploatacji w różnych warunkach terenowych i technologicznych (§ 24). Programy szkolenia opracowuje Instytut (§ 26 ust. 3). Przy wyborze kursu zapytaj ośrodek, na jakiej maszynie prowadzi część praktyczną i czy program obejmuje pozycję z lp. 1 grupy II.

Po zdanym sprawdzianie operator dostaje świadectwo i wpis do książki operatora (§ 26 ust. 1). Karta ma format ID1 (53,98 × 85,60 mm), awers z danymi i zdaniem o ważności łącznie z dokumentem tożsamości, a rewers z numerem uprawnień, datą i nazwą maszyny (Dz.U. 2023 poz. 291). Terminy i wnioski publikuje Centrum Egzaminowania Operatorów Łukasiewicz-WIT.

Co sprawdza generalny wykonawca i kiedy dochodzi UDT

Porównaj kartę z dokumentem tożsamości i z nazwą wpisu: ma brzmieć jak pozycja z wykazu, w klasie I albo jako dawny wpis na mieszanki bitumiczne. Do tego dochodzą orzeczenie lekarskie (art. 229 § 4 KP) i szkolenie BHP z instruktażem stanowiskowym (art. 237(3) § 2 KP). Wykonawca użytkujący maszyny niepodlegające dozorowi technicznemu udostępnia organom kontroli dokumentację techniczno-ruchową lub instrukcję obsługi i zapoznaje z nią pracowników przed dopuszczeniem do robót (§ 63 ust. 1 i 2 rozporządzenia o robotach budowlanych).

Zespół maszyn do produkcji mieszanek nie występuje w tabelach nr 1 i 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia z 21 maja 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 1008). Tabela nr 1 zawiera jednak w lp. 22 urządzenia załadowcze, wyładowcze lub podające ładunki w ciągach technologicznych przeładowczych, w tym podajniki i przenośniki, z zaświadczeniem na 10 lat. Czy konkretny podajnik w danej wytwórni jest takim urządzeniem, wynika z jego dokumentacji i decyzji dozoru technicznego, a ta strona tego nie rozstrzyga. Daty dokumentów obsługi zbierzesz w rejestrze szkoleń, badań i uprawnień (XLSX).