Wzory dokumentów
Instrukcja BHP obsługi butli z gazami technicznymi (tlen, acetylen, propan-butan): wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane budowy i miejsca przechowywania butli, rodzaje gazów, zagrożenia, wymagania wobec pracownika i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą, zasady przewozu, przechowywania i podłączania butli, czynności po pracy i zakazy z paragrafami. Trzecia to postępowanie przy wycieku gazu, zapaleniu i nagrzaniu butli, rejestr zmian i lista podpisów. Instrukcja obejmuje każdą brygadę, która korzysta z butli: spawaczy, dekarzy z palnikiem, instalatorów i obsługę nagrzewnic gazowych. Samo spawanie i cięcie opisuje instrukcja BHP spawania elektrycznego i gazowego (DOCX, PDF).
W skrócie
Instrukcja BHP obsługi butli z gazami technicznymi mówi pracownikom, jak na budowie przewozić, przechowywać, podłączać i wymieniać butle z tlenem, acetylenem i propanem-butanem. Butle stoją pionowo albo prawie pionowo, zaworem do góry, zabezpieczone przed przewróceniem i chronione przed nagrzaniem powyżej 35°C (§ 32 pkt 3 i 4 rozporządzenia o BHP przy pracach spawalniczych). W strefie pożarowej obejmującej tymczasowy obiekt budowlany wolno użytkować i przechowywać najwyżej 2 butle z gazem płynnym, każdą do 11 kg gazu (§ 10 ust. 2 rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej budynków).
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 2 listopada 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 2 listopada 2026 r.
Jak przechowywać butle z gazem na budowie?
Butle z gazami palnymi przechowuje się w pomieszczeniach przeznaczonych wyłącznie do tego celu (§ 13 ust. 2 rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej budynków), a pomieszczenie magazynowe chroni się przed ogrzaniem do temperatury ponad 35°C (§ 12 ust. 2). W jednym pomieszczeniu mogą stać butle z gazami palnymi i z gazami niepalnymi, nietrującymi, z wyjątkiem gazów utleniających (§ 13 ust. 3 pkt 1). Tlen jest gazem utleniającym, więc butle z tlenem przechowuje się osobno od acetylenu i propanu-butanu. Butle puste mogą stać razem z pełnymi butlami gazu palnego, jeśli ustawi się je oddzielnie (§ 13 ust. 3 pkt 2).
Butle ze stopami ustawia się jednowarstwowo w pozycji pionowej, segregując je według zawartości. Butle bez stóp układa się poziomo w drewnianych ramach, w stosach do 1,5 m (§ 13 ust. 4 i 5). Każdą butlę zabezpiecza się przed upadkiem barierą, przegrodą albo łańcuchem, a zawór kołpakiem (§ 13 ust. 6). Pełnych, niepełnych i pustych butli na gazy palne nie wolno przechowywać na nieużytkowych poddaszach, strychach i w piwnicach (§ 4 ust. 1 pkt 13). Obiekty kontenerowe i barakowozy są tymczasowymi obiektami budowlanymi (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego), więc w kontenerze socjalnym albo magazynowym na zapleczu w jednej strefie pożarowej mogą być najwyżej 2 butle z gazem płynnym po 11 kg gazu (§ 10 ust. 2).
- miejsce tylko na butle, chronione przed nagrzaniem ponad 35°C (§ 12 ust. 2, § 13 ust. 2)
- tlen osobno od gazów palnych (§ 13 ust. 3 pkt 1)
- butle pionowo, jednowarstwowo, posegregowane, zabezpieczone przed upadkiem, z kołpakiem (§ 13 ust. 4 i 6)
- bez butli z gazem palnym w piwnicy, na strychu i nieużytkowym poddaszu (§ 4 ust. 1 pkt 13)
- w kontenerze na zapleczu najwyżej 2 butle z gazem płynnym po 11 kg (§ 10 ust. 2)
Stan prawny sprawdzony 2 listopada 2026 r.
Rozporządzenie w sprawie BHP przy pracach spawalniczych (Dz.U. 2000 nr 40 poz. 470) odczytano w tekście z ELI 26 października 2026 r. (§ 19, § 23 ust. 1 i 2, § 32 pkt 1–7). Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, t.j. Dz.U. 2023 poz. 822, odczytano w ELI 26 października 2026 r. (§ 4 ust. 1 pkt 13, § 10 ust. 2, § 12 ust. 2, § 13 ust. 1–6); zmiany po tekście jednolitym (Dz.U. 2024 poz. 1716 i 2026 poz. 1276) nie dotyczą tych przepisów. Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odczytano 17 października 2026 r. (§ 83, § 224, § 225, § 226, § 229), a art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 524) 18 października 2026 r. Status trzech rozporządzeń aktów sprawdzono w ELI 2 listopada 2026 r.: obowiązujące. Przepisy nie podają wzoru tej instrukcji; treść techniczna wzoru jest przykładem do dostosowania do kart charakterystyki gazów i oceny ryzyka.
Przewóz i przetaczanie butli na terenie budowy
Środki transportu do przewozu butli z gazami technicznymi po terenie budowy mają urządzenia, które zabezpieczają ładunek przed wypadnięciem albo przemieszczeniem (§ 83 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). W praktyce to wózek do butli z łańcuchem albo paleta transportowa z obejmami. Butle o pojemności wodnej ponad 10 dm³ przemieszcza się według przepisów o BHP przy pracach spawalniczych (§ 225), a te dopuszczają ręczne przetaczanie butli tylko w obrębie stanowiska spawalniczego (§ 32 pkt 2 rozporządzenia o pracach spawalniczych).
Przed przewozem zakręca się zawór, odkręca reduktor i nakłada kołpak. Butli nie podnosi się za zawór ani kołpak i nie przenosi żurawiem w zawiesiu pętlowym bez kosza albo palety. Przy rozładunku z samochodu butle nie mogą spadać na grunt. Środki transportu i zawiesia do butli kontrolujesz razem z innym sprzętem w rejestrze sprzętu na budowie (DOCX, PDF).
Podłączenie i praca z butlą: zawory, reduktory, mróz
Przy spawaniu gazowym używa się wyłącznie butli z ważną cechą organu dozoru technicznego (§ 224 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). W czasie pobierania gazu butle stoją pionowo albo pod kątem co najmniej 45° od poziomu, a płomień palnika jest co najmniej 1 m od butli (§ 226). Butle z gazami palnymi cięższymi od powietrza, czyli z propanem-butanem, nie mogą być użytkowane ani przechowywane poniżej poziomu terenu, zwłaszcza przy kanałach i studzienkach (§ 32 pkt 5 rozporządzenia o pracach spawalniczych). To ważne przy pracy w wykopie, w piwnicy i w szybie windowym.
Zawór z pokrętłem otwiera się ręką, bez narzędzi, a zawór bez pokrętła odpowiednim kluczem (§ 32 pkt 6). Butli i ich zaworów nie naprawia pracownik budowy, robią to tylko osoby z uprawnieniami (§ 32 pkt 7). Przy zasilaniu palnika z butli stosuje się bezpieczniki na wlocie albo wewnątrz palnika (§ 23 ust. 2). Zamarznięty zawór odmraża się gorącą wodą lub parą, nigdy płomieniem (§ 229 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Dekarz z butlą propanu na dachu stosuje też instrukcję BHP robót izolacyjnych z papą termozgrzewalną (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Instrukcje BHP na budowie: lista wzorów do pobrania i wymagania wobec pracodawcy. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.
| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| 02 | Budowa i miejsce butli | Adres budowy, miejsce przechowywania (wydzielony magazyn, klatka, kontener), osoba odpowiedzialna. |
| 03 | Gazy i butle | Tlen, acetylen, propan-butan, argon lub mieszanki; liczba butli, kto dostarcza, gdzie trafiają puste. |
| 04 | Zagrożenia | Wybuch i pożar, wyciek gazu, przewrócenie i uderzenie butlą, odmrożenie gazem płynnym, zatrucie w wykopie i piwnicy. |
| 05 | Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, zapoznanie z instrukcją i kartami charakterystyki; rękawice, okulary, obuwie z podnoskiem. |
| 06 | Przed pracą, w trakcie, po pracy | Przewóz, ustawienie, podłączenie reduktora, kontrola szczelności, zamknięcie zaworu i kołpak po pracy. |
| 07 | Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy wycieku, zapaleniu gazu przy zaworze i nagrzaniu butli w pożarze. |
| 08 | Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |
Pytania o dokument: Instrukcja BHP obsługi butli z gazami technicznymi (tlen, acetylen, propan-butan): wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Ile butli z propanem może być w kontenerze na budowie?
W strefie pożarowej obejmującej tymczasowy obiekt budowlany dopuszcza się użytkowanie i przechowywanie najwyżej 2 butli z gazem płynnym, każda do 11 kg gazu. Przy butlach turystycznych do 5 kg łączna masa gazu nie może przekroczyć 22 kg (§ 10 ust. 2 rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej budynków).
02Czy butle z tlenem i acetylenem można przechowywać razem?
W jednym pomieszczeniu magazynowym mogą stać butle z gazami palnymi i z gazami niepalnymi, nietrującymi, z wyjątkiem gazów utleniających (§ 13 ust. 3 pkt 1). Tlen jest utleniający, więc butle z tlenem przechowuje się oddzielnie od acetylenu i propanu-butanu. Na stanowisku pracy zestaw tlen i acetylen stoi razem na wózku.
03Jak przewozić butle z gazem po budowie?
Środkiem transportu zabezpieczonym przed wypadnięciem i przesunięciem ładunku, np. wózkiem do butli z łańcuchem (§ 83 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Ręczne przetaczanie butli jest dopuszczalne tylko w obrębie stanowiska spawalniczego (§ 32 pkt 2 rozporządzenia o pracach spawalniczych). Przed przewozem zakręca się zawór i nakłada kołpak.
04Co zrobić, gdy zawór butli zamarznie?
Odmrozić go gorącą wodą lub parą wodną. Odmrażanie płomieniem jest zabronione (§ 229 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych).