Instrukcja BHP sprężarki (kompresora budowlanego): wzór Word i PDF

Czy sprężarka budowlana podlega dozorowi UDT?

Rozporządzenie Rady Ministrów o rodzajach urządzeń podlegających dozorowi technicznemu nie wymienia sprężarek. Wymienia zbiorniki stałe, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów × dm³, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara (§ 1 pkt 1 lit. d, Dz.U. 2012 poz. 1468). Zbiornik, który nie przekracza któregokolwiek z tych progów, nie jest w tej pozycji. Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. 2022 poz. 68) wymienia wprost zbiorniki w agregatach sprężarkowych sprężonego powietrza. W załączniku liczy się iloczyn ciśnienia dopuszczalnego PD (§ 2 pkt 5) i pojemności V zbiornika w litrach, które odczytasz z tabliczki.

Forma dozoru zależy od iloczynu PD × V. Poniżej 800 barów × litr jest to dozór uproszczony, od 800 do 3000 barów × litr dozór pełny z rewizją zewnętrzną co 3 lata, a powyżej 3000 barów × litr dozór pełny z rewizją zewnętrzną co 3 lata i wewnętrzną co 9 lat (załącznik nr 1 lp. 34 i 51–53). Urządzenie pod dozorem pełnym eksploatuje się na podstawie decyzji organu dozoru technicznego (art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym), a dla dozoru uproszczonego decyzji się nie wydaje (art. 15 ust. 1). Eksploatujący niezwłocznie zawiadamia dozór o każdym niebezpiecznym uszkodzeniu i nieszczęśliwym wypadku (art. 19 ust. 1). Dozór nad innymi urządzeniami na budowie opisuje poradnik badania UDT: żurawie, podesty, wózki.

1. 1.zbiornik 8 l, PD 6 bar: 48 barów × litr, poniżej progu 50, poza pozycją z § 1 pkt 1 lit. d
2. 2.zbiornik 24 l, PD 10 bar: 240 barów × litr, dozór uproszczony (lp. 34)
3. 3.zbiornik 100 l, PD 11 bar: 1100 barów × litr, dozór pełny, rewizja zewnętrzna co 3 lata (lp. 52)
4. 4.zbiornik 300 l, PD 12 bar: 3600 barów × litr, dozór pełny, rewizja zewnętrzna co 3 lata i wewnętrzna co 9 lat (lp. 53)

Kto może obsługiwać sprężarkę i czy potrzebne jest świadectwo SEP?

Zaświadczenie kwalifikacyjne UDT jest wymagane przy urządzeniach z tabel nr 1 i 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia Dz.U. 2019 poz. 1008. Nie ma w nich sprężarek ani zbiorników stałych, a przy zbiornikach tabela nr 1 wymienia tylko ich napełnianie (zbiorniki przenośne, transportowe i paliwa pojazdów). Urządzenie ciśnieniowe mogą obsługiwać osoby, które znają instrukcję eksploatacji, mają praktyczne umiejętności obsługi i znają przepisy BHP oraz spełniają wymagania dodatkowe z instrukcji eksploatacji (§ 18 rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 68). Instrukcja eksploatacji leży w miejscu dostępnym dla obsługującego i może być ujęta w instrukcji agregatu albo maszyny (§ 13 ust. 2 i 4).

Załącznik nr 1 do rozporządzenia o kwalifikacjach osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (Dz.U. 2022 poz. 1392) wymienia w grupie 2 pkt 16 sprężarki o mocy wyższej niż 20 kW i nie wyższej niż 200 kW oraz instalacje sprężonego powietrza i gazów technicznych. Świadectwo kwalifikacyjne jest wymagane do czynności eksploatacyjnych, w tym do obsługi, która ma wpływ na zmiany parametrów pracy urządzenia (§ 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). Zabrania się zatrudniania przy samodzielnej eksploatacji osób bez kwalifikacji (art. 54 ust. 2 Prawa energetycznego), a świadectwa tracą ważność po 5 latach (art. 54 ust. 1aa). Rozporządzenie podaje tylko moc i nie rozróżnia napędu, dlatego moc z tabliczki wpisujesz w pkt 1 wzoru. Przy mocy 20 kW i niższej ta pozycja nie ma zastosowania. Grupy i okresy opisuje poradnik uprawnienia SEP G1, G2, G3: zakres.

Wąż, zawór bezpieczeństwa, spaliny i hałas: zasady dla sprężarki na budowie

Przewody pracujące pod ciśnieniem sprężonego powietrza mają wytrzymałość dostosowaną do ciśnienia roboczego, a uszkodzonych przewodów i przewodów o nieznanej wytrzymałości używać nie wolno (§ 74 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Urządzenia ciśnieniowe mogą być eksploatowane tylko wtedy, gdy ich stan techniczny nie budzi zastrzeżeń, a osprzęt zabezpieczający jest sprawny i nie został wyłączony z działania (§ 14 ust. 2 rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 68). Nastawy osprzętu zabezpieczającego zmienia się po uzgodnieniu z organem dozoru (§ 16). Eksploatujący może sam wymienić manometry, armaturę zaporową i zawory bezpieczeństwa, a wymianę nadzorują osoby odpowiedzialne za nadzór eksploatacyjny i dokumentuje ją eksploatujący (§ 17 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i ust. 5). Nowy zawór bezpieczeństwa powinien mieć protokół nastawy z organu dozoru. Protokół nie jest wymagany przy zaworze instalowanym po raz pierwszy, oznakowanym CE, z deklaracją zgodności, instrukcją i poświadczeniem nastawy przez wytwórcę (§ 17 ust. 3). Zbiornik można otworzyć dopiero po zamknięciu dopływu i zrównaniu ciśnienia z atmosferycznym (§ 15 ust. 1). Maszyna użytkowana poza terenem zakładu pracy ma w miejscu pracy dostępny dokument ostatniej kontroli (§ 28 ust. 2 rozporządzenia Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596).

Maszyny o napędzie spalinowym używa się w miejscu pracy tylko wtedy, gdy ilość powietrza wystarcza do wyeliminowania zagrożenia (§ 5 ust. 2 rozporządzenia Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596). Tlenek węgla ze spalin ma NDS 23 mg/m³ i NDSCh 117 mg/m³ (załącznik nr 1 lp. 529 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 1286 w brzmieniu z Dz.U. 2026 poz. 447). Poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godzin nie może przekraczać 85 dB, maksymalny poziom dźwięku A 115 dB, a szczytowy poziom dźwięku C 135 dB (załącznik nr 2 część A pkt 1.3–1.5). Osoby wykonujące roboty budowlane nie mogą być narażone na hałas, wibracje, pyły i gazy powyżej wartości dopuszczalnych (§ 44 ust. 1 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Ciecze palne o temperaturze zapłonu poniżej 55°C są materiałami niebezpiecznymi pożarowo, a tam, gdzie występują, nie używa się otwartego ognia ani nie pali tytoniu (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. b i § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia przeciwpożarowego, Dz.U. 2023 poz. 822). Sprężarkę spalinową tankuje się więc przy wyłączonym silniku, z dala od ognia.

Jak wdrożyć instrukcję BHP: sprężarka?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje dotyczące obsługi maszyn i prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi (§ 41 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów przy tych pracach: ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: malarz (DOCX, PDF).

Wzór, narzędzie czy poradnik?

Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.

• Poradnik: Uprawnienia SEP G1, G2, G3: zakres grup, E i D oraz co wolno na budowie. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.

Co zawiera dokument

Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.