Instrukcja BHP na stanowisku pracy na budowie — wzór Word i PDF

Co powinna zawierać instrukcja BHP na stanowisku pracy?

Pracodawca udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje BHP dotyczące stosowanych procesów technologicznych i prac z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia, obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych, postępowania z materiałami szkodliwymi i niebezpiecznymi oraz udzielania pierwszej pomocy (§ 41 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Według § 41 ust. 2 instrukcja powinna w sposób zrozumiały dla pracowników wskazywać:

1. 1.czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem pracy (pkt 4 wzoru),
2. 2.zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy (pkt 5),
3. 3.czynności do wykonania po zakończeniu pracy (pkt 6),
4. 4.zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia pracowników (pkt 8).

Po co we wzorze pola, których nie wymienia § 41?

Zakazy, wymagane kwalifikacje i środki ochrony indywidualnej nie są osobno wymienione w § 41 ust. 2, ale bez nich instrukcja nie odpowiada na pytania, które pracownik zadaje na stanowisku: czego mu nie wolno, czy ma uprawnienia do tej maszyny i co musi założyć. Środki ochrony przepisz z karty oceny ryzyka. Jeśli jej nie masz, przygotujesz ją na wzorze karty oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF).

Pierwsza pomoc ma osobny punkt, bo instrukcja udzielania pierwszej pomocy jest jednym z rodzajów instrukcji z § 41 ust. 1 pkt 4. W firmie z kilkoma stanowiskami można prowadzić jedną wspólną instrukcję pierwszej pomocy, a w instrukcji stanowiskowej wpisać tylko to, co dotyczy zagrożeń na tym stanowisku, np. oparzenia cementem albo urazu oka przy cięciu. Telefony, miejsce apteczki i nazwisko osoby wyznaczonej do udzielania pierwszej pomocy uzupełnij na miejscu, bo zmieniają się z każdą budową. Organizację pierwszej pomocy na budowie opisuje poradnik pierwsza pomoc i ochrona przeciwpożarowa na budowie.

Pola z numerem wersji, datą, autorem i osobą zatwierdzającą pozwalają sprawdzić, czy pracownik podpisał aktualną wersję. Opiniowanie szczegółowych instrukcji BHP na poszczególnych stanowiskach należy do zadań służby BHP (§ 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia w sprawie służby BHP), dlatego wzór ma pole „Zaopiniował”.

Czym instrukcja stanowiskowa różni się od IBWR i DTR?

Instrukcja stanowiskowa opisuje stałe zasady pracy na stanowisku albo przy maszynie i zmienia się dopiero wtedy, gdy zmieni się maszyna, technologia lub przepisy. Ta sama instrukcja dla murarza obowiązuje na kolejnych budowach, dopóki nie zmienią się warunki jego pracy. Instrukcja bezpiecznego wykonywania robót (IBWR) dotyczy konkretnych robót na konkretnej budowie: wykonawca opracowuje ją przed przystąpieniem do robót i zaznajamia z nią pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót (§ 2 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych). Różnice opisuje poradnik IBWR: instrukcja bezpiecznego wykonywania robót.

Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) i instrukcja producenta opisują maszynę, a instrukcja BHP przekłada je na czynności pracownika. Nie przepisuj całej DTR: wybierz to, co operator musi zrobić przed uruchomieniem, w czasie pracy i po jej zakończeniu, a numer DTR wpisz w pkt 2 wzoru. Jakie dokumenty powinny być przy maszynach na budowie, wyjaśnia poradnik o dokumentacji maszyn i sprzętu na budowie.

Jak napisać instrukcję BHP krok po kroku?

Jedna instrukcja obejmuje jedno stanowisko albo jedną maszynę. Pisz krótkimi zdaniami w trybie rozkazującym („sprawdź”, „wyłącz”, „nie zdejmuj”), bo § 41 ust. 2 wymaga, żeby instrukcja była zrozumiała dla pracowników. Jeśli w brygadzie są osoby słabo znające polski, przygotuj też wersję w ich języku.

1. 1.Wpisz numer, wersję, datę opracowania i dzień, od którego instrukcja obowiązuje, oraz pracodawcę, stanowisko i maszynę.
2. 2.Zaznacz dokumenty źródłowe: DTR, kartę oceny ryzyka, karty charakterystyki, IBWR. Instrukcje dla prac z substancjami lub mieszaninami stwarzającymi zagrożenie powinny uwzględniać informacje z kart charakterystyki (§ 41 ust. 2).
3. 3.Zaznacz wymagane szkolenia, badania i uprawnienia, a w tabeli środków ochrony indywidualnej wpisz, przy jakich czynnościach każdy środek jest obowiązkowy.
4. 4.Opisz czynności przed pracą, w czasie pracy i po pracy w kolejności, w jakiej pracownik je wykonuje. Zakazy wypisz osobno.
5. 5.Dla każdej sytuacji awaryjnej z tabeli w pkt 8 wpisz, co robi pracownik na tym stanowisku, i uzupełnij telefony oraz miejsca apteczki, gaśnicy i wyłącznika awaryjnego.
6. 6.Daj instrukcję do zaopiniowania służbie BHP, zatwierdź ją i zbierz podpisy pracowników w pkt 12.

Przykład: instrukcja dla pracy na rusztowaniu

Czwarta strona wzoru zawiera przykładowe punkty dla murarza pracującego z rusztowania systemowego. Część z nich wynika wprost z rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych. Użytkowanie rusztowania jest dopuszczalne po jego odbiorze przez kierownika budowy lub uprawnioną osobę, potwierdzonym wpisem w dzienniku budowy albo protokołem odbioru technicznego (§ 110 ust. 1 i 2). Odbiór możesz udokumentować na wzorze protokołu odbioru rusztowania (DOCX, PDF).

Montaż, eksploatacja i demontaż rusztowań są zabronione o zmroku bez oświetlenia, w czasie gęstej mgły, opadów deszczu, śniegu i gołoledzi oraz w czasie burzy lub wiatru o prędkości powyżej 10 m/s (§ 123). Materiałów nie wolno zostawiać na pomostach po zakończeniu pracy (§ 124). Pozostałe punkty, np. o wchodzeniu tylko pionami komunikacyjnymi, są praktyką do dopasowania. Przenieś do pkt 4-7 te, które pasują do Twojego stanowiska, dopisz dopuszczalne obciążenie pomostu z instrukcji producenta, a przykład usuń.

Gdzie trzymać instrukcję i jak potwierdzić zapoznanie?

Pracodawca udostępnia instrukcje pracownikom do stałego korzystania (§ 41 ust. 1). Przepis nie mówi, czy instrukcja ma wisieć przy maszynie. Na budowie zwykle wiesza się ją przy maszynie albo trzyma w kontenerze brygady. Można ją też udostępnić w telefonie, jeśli każdy pracownik ma do niej dostęp przez całą zmianę. Miejsce udostępnienia wpisz w nagłówku, żeby wiedział o nim każdy nowy pracownik.

Pracownik potwierdza w postaci papierowej lub elektronicznej zapoznanie się z przepisami oraz zasadami BHP (art. 237⁴ § 3 KP). Lista w pkt 12 ma kolumnę z numerem wersji, więc po zmianie instrukcji widać, kto podpisał nową treść. Zapoznanie z instrukcją najłatwiej połączyć z instruktażem stanowiskowym, którego program przygotujesz na wzorze programu instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Kolejność szkoleń przed dopuszczeniem do pracy opisuje poradnik szkolenie wstępne i instruktaż stanowiskowy na budowie.

Wzór, narzędzie czy poradnik?

Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.

• Poradnik: Szkolenie wstępne i instruktaż stanowiskowy na budowie: kto, kiedy, jak. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.

Co zawiera dokument

Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.