Wzory dokumentów
Instrukcja BHP obsługi koparko-ładowarki: wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane maszyny i osprzętu, zagrożenia, wymagania wobec operatora i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą, zasady kopania łyżką tylną i ładowania łyżką przednią, czynności po pracy i zakazy. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Uprawnienia opisuje poradnik uprawnienia na koparko-ładowarkę. Gdy na budowie pracuje osobna koparka, użyj instrukcji BHP koparki (DOCX, PDF).
W skrócie
Instrukcja BHP obsługi koparko-ładowarki łączy zasady dla obu narzędzi tej maszyny: przy kopaniu łyżką tylną maszyna stoi co najmniej 0,6 m poza granicą klina naturalnego odłamu gruntu (§ 158 ust. 1), nikt nie przebywa w zasięgu naczynia roboczego (§ 10 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2001 r.), a grunt na samochód wysypuje się z wysokości nie większej niż 0,5 m nad dnem skrzyni przy materiałach sypkich i 0,25 m przy kamiennych (§ 10 ust. 3). Pracodawca wydaje ją na podstawie art. 237⁴ § 2 KP i § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP.
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 23 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 23 października 2026 r.
Czym różni się praca koparko-ładowarką od koparki i ładowarki?
Operator zmienia stanowisko w kabinie i narzędzie w trakcie jednej zmiany. Przy kopaniu łyżką tylną maszyna stoi na podporach, a łyżka przednia jest opuszczona na grunt, co poprawia stateczność. Przy jeździe i ładowaniu ramię koparkowe jest złożone i zablokowane w pozycji transportowej. Instrukcja opisuje tę zmianę krok po kroku, bo najwięcej zdarzeń przy tych maszynach dotyczy ruchu ramienia, które operator ma za plecami.
Stan prawny sprawdzony 23 października 2026 r.
Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 5, 7, 8 i 10 rozporządzenia z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583, odczyt w ELI 18.10.2026) oraz § 55, 158 i 159 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych w Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, stan na 23 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru instrukcji obsługi konkretnej maszyny. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta i oceny ryzyka zawodowego.
Co zrobić przed rozpoczęciem pracy?
Ustalić z zarządcami sieci odległości bezpiecznej pracy na terenie uzbrojonym (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r.), wyznaczyć strefę niebezpieczną przy wykopie (§ 158 ust. 2) i sprawdzić maszynę: podpory, blokadę ramienia, szybkozłącza obu łyżek, opony i sygnał. Wymianę i regulację łyżki wykonuje się w zespole co najmniej dwuosobowym (§ 7 ust. 2). Gdy łyżka odkryje albo uszkodzi instalację, operator przerywa pracę, a dalszy sposób robót ustala się z zarządcą instalacji (§ 8 ust. 2).
- kopanie tylko na rozstawionych podporach i z łyżką przednią na gruncie
- jazda z ramieniem koparkowym zablokowanym
- nikt między ścianą wykopu a maszyną, także w czasie postoju
- godziny pracy wpisz w kartę pracy sprzętu
Jak wdrożyć instrukcję obsługi: koparko-ładowarka na budowie?
Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje obsługi maszyn i urządzeń technicznych (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja ma leżeć tam, gdzie pracuje maszyna: przy niej albo w kontenerze brygady. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).
Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gdy instrukcja dotyczy całego stanowiska, a nie jednej maszyny, użyj ogólnego wzoru instrukcji BHP stanowiskowej (DOCX, PDF). Przekazanie informacji o ryzyku potwierdzi oświadczenie o zapoznaniu z oceną ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów, które wykonują te prace: ocena ryzyka zawodowego: operator koparki (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: operator ładowarki (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Uprawnienia na koparkoładowarkę: co obejmują, czym można jeździć i ile są ważne. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.
| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| 02 | Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| 03 | Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta i oceny ryzyka. |
| 04 | Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| 05 | Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| 06 | Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| 07 | Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| 08 | Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |
Pytania o dokument: Instrukcja BHP obsługi koparko-ładowarki: wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Jakie uprawnienia na koparko-ładowarkę?
Wpis do książki operatora na koparkoładowarki z Łukasiewicz-WIT (zał. nr 1, gr. I lp. 2 do rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Te uprawnienia obejmują też koparkę jednonaczyniową do 4 t, ładowarkę jednonaczyniową do 8 t i koparkospycharkę (przypis 1).
02Z jakiej wysokości można wysypywać grunt na samochód?
Z wysokości nie większej niż 0,5 m nad dnem skrzyni przy materiałach sypkich i 0,25 m przy materiałach kamiennych lub zbrylonych (§ 10 ust. 3 rozporządzenia z 20 września 2001 r., t.j. Dz.U. 2018 poz. 583).
03Czy kierowca może siedzieć w kabinie przy załadunku?
Nie, jeżeli kabina pojazdu nie została konstrukcyjnie wzmocniona. Rozporządzenie z 2001 r. zakazuje przebywania osób w kabinie pojazdu w czasie załadunku jego skrzyni (§ 10 ust. 2 pkt 6).