Wzory dokumentów
Upomnienie za naruszenie przepisów BHP lub nagana: wzór Word i PDF
Wzór ma dwie strony A4. Pierwsza to protokół wysłuchania: dane pracownika, opis naruszenia z datami, kontrola terminów z art. 109 § 1 KP i zapis wyjaśnień pracownika. Druga to zawiadomienie o ukaraniu: wybór kary, rodzaj i data naruszenia, okoliczności z art. 111 KP, pouczenie o sprzeciwie, potwierdzenie odbioru i adnotacja o odpisie w części D akt osobowych. Gdy pracownik nie zgadza się z karą, składa sprzeciw od kary porządkowej (DOCX, PDF).
W skrócie
Upomnienie za naruszenie przepisów BHP to kara porządkowa, którą pracodawca może zastosować wobec pracownika. Ten sam przepis przewiduje naganę i, za naruszenie BHP, karę pieniężną (art. 108 § 1 i 2 KP). Karę stosuje się po wysłuchaniu pracownika, nie później niż 2 tygodnie od powzięcia wiadomości o naruszeniu i 3 miesiące od jego popełnienia (art. 109). Zawiadomienie ma pouczenie o sprzeciwie w 7 dni.
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 3 listopada 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 3 listopada 2026 r.
Kiedy pracodawca może ukarać pracownika za naruszenie BHP?
Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy pracodawca może stosować karę upomnienia i karę nagany (art. 108 § 1 KP). Za nieprzestrzeganie przepisów BHP lub przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia oraz stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, a także spożywanie ich w czasie pracy, pracodawca może stosować również karę pieniężną (§ 2). Przepis mówi „może”, więc to pracodawca wybiera, czy i jaką karę zastosować.
Przestrzeganie przepisów i zasad BHP jest podstawowym obowiązkiem pracownika (art. 211 KP). Należą do niego między innymi udział w szkoleniu i instruktażu (pkt 1), wykonywanie pracy zgodnie z przepisami i stosowanie się do poleceń przełożonych w tym zakresie (pkt 2), używanie środków ochrony zbiorowej i przydzielonych środków ochrony indywidualnej zgodnie z przeznaczeniem (pkt 4), poddawanie się badaniom lekarskim (pkt 5) i niezwłoczne zawiadomienie przełożonego o wypadku albo zagrożeniu (pkt 6). W polu „naruszony przepis” wpisujesz punkt art. 211 KP albo zapis instrukcji BHP stanowiska. Że pracownik znał instrukcję, pokazuje oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).
Karę stosuje pracodawca wobec swojego pracownika. Gdy naruszenie popełnił pracownik podwykonawcy, jego pracodawcą jest podwykonawca, a generalny wykonawca korzysta z narzędzi umowy, które opisuje taryfikator kar BHP dla podwykonawców (DOCX, PDF). Zasady porządku w pracy, do których odnosi się art. 108 § 1 KP, zapisuje regulamin pracy (art. 104 § 1), a wzór ma regulamin pracy firmy budowlanej (DOCX, PDF).
Stan prawny sprawdzony 3 listopada 2026 r.
Art. 87 § 1, art. 104 § 1, art. 108–113, art. 211 i art. 300 Kodeksu pracy oraz art. 112 Kodeksu cywilnego sprawdzono w tekstach jednolitych Dz.U. 2026 poz. 1245 i poz. 795 (baza ELI, odczyt 17 października 2026 r.). W ELI 3 listopada 2026 r. po tekście jednolitym Kodeksu pracy zmienia go tylko ustawa Dz.U. 2026 poz. 1046 (w życie 5 listopada 2026 r.), która nie dotyczy tych przepisów. § 3 pkt 4 i § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 474 (odczyt 26 października 2026 r.; ELI 3 listopada 2026 r.: obowiązujące, bez zmian po tekście jednolitym). Kodeks pracy nie podaje wzoru zawiadomienia o ukaraniu ani protokołu wysłuchania.
Terminy: 2 tygodnie i 3 miesiące
Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia (art. 109 § 1 KP). Obowiązują oba terminy, więc liczy się ten, który skończy się wcześniej. Jeżeli pracownik z powodu nieobecności w zakładzie pracy nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy (§ 3). Przepis o zawieszeniu dotyczy tylko terminu dwutygodniowego.
Termin w tygodniach lub miesiącach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu (art. 112 KC, stosowany odpowiednio na podstawie art. 300 KP). Przykład: pracownik pracował na rusztowaniu bez zapiętych szelek 5 października 2026 r. (poniedziałek), a pracodawca dowiedział się o tym 12 października 2026 r. (poniedziałek). Dwa tygodnie od powzięcia wiadomości kończą się 26 października 2026 r., a 3 miesiące od naruszenia 5 stycznia 2027 r. Karę trzeba więc zastosować do 26 października, po wysłuchaniu pracownika. Pole z końcem obu terminów jest na pierwszej stronie wzoru.
Wysłuchanie, wybór kary i zawiadomienie
Karę można zastosować tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika (art. 109 § 2 KP). Pierwsza strona wzoru zapisuje datę, osoby obecne i wyjaśnienia pracownika oraz to, czy pracownik złożył je na piśmie, czy po wezwaniu ich nie złożył. Przy wyborze kary bierze się pod uwagę w szczególności rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy (art. 111). Te okoliczności wpisujesz w osobne pole zawiadomienia.
O zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie. Zawiadomienie wskazuje rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się tego naruszenia oraz informuje o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia, a odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych (art. 110 KP). W aktach odpis trafia do części D, a każda kara ma wydzieloną część D1 i kolejne (§ 3 pkt 4 i § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej), co widać w spisie dokumentów w aktach osobowych (DOCX, PDF).
Kara pieniężna za naruszenie BHP: limity
Za naruszenie przepisów BHP Kodeks pozwala na karę pieniężną (art. 108 § 2 KP), dlatego wzór ma taki wariant. Kara pieniężna za jedno przekroczenie nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty po dokonaniu potrąceń z art. 87 § 1 pkt 1–3 (§ 3). Kary pieniężne są wśród należności, które potrąca się z wynagrodzenia (art. 87 § 1 pkt 4). Wpływy z nich przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 108 § 4).
Sprzeciw pracownika i zatarcie kary
Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw (art. 112 § 1 KP). Pracodawca decyduje po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, a nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem. Po odrzuceniu pracownik ma 14 dni na wystąpienie do sądu pracy o uchylenie kary (§ 2). Wzór pisma pracownika i decyzji pracodawcy to sprzeciw od kary porządkowej (DOCX, PDF).
Karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa z akt osobowych po roku nienagannej pracy. Pracodawca może uznać karę za niebyłą wcześniej, z własnej inicjatywy albo na wniosek zakładowej organizacji związkowej (art. 113 § 1 KP). Upomnienie i nagana nie kończą stosunku pracy. Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia ma osobne wymogi formalne, które zbiera wzór rozwiązania umowy bez wypowiedzenia za naruszenie BHP (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Kontrola PIP na budowie: kiedy przychodzi, co sprawdza i co może zrobić inspektor. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.

| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Pracodawca i pracownik | Nazwa i adres pracodawcy, imię i nazwisko pracownika, stanowisko, budowa. |
| 02 | Naruszenie | Data, godzina i miejsce, opis zachowania, świadkowie; naruszony przepis (art. 211 KP, punkt instrukcji BHP, regulaminu pracy). |
| 03 | Terminy | Data powzięcia wiadomości, koniec 2 tygodni i 3 miesięcy od naruszenia (art. 109 § 1 KP). |
| 04 | Wysłuchanie pracownika | Data, godzina, osoby obecne, wyjaśnienia albo adnotacja o braku wyjaśnień po wezwaniu (art. 109 § 2–3 KP). |
| 05 | Rodzaj kary | Upomnienie, nagana albo kara pieniężna z kwotą i limitami z art. 108 § 3 KP. |
| 06 | Okoliczności wyboru kary | Rodzaj naruszenia, stopień winy, dotychczasowy stosunek do pracy (art. 111 KP). |
| 07 | Zawiadomienie i pouczenie | Rodzaj i data naruszenia, prawo sprzeciwu i termin 7 dni (art. 110, art. 112 KP). |
| 08 | Odbiór i akta osobowe | Data zawiadomienia, podpis pracownika, odpis w części D akt, adnotacja o zatarciu po roku (art. 113 KP). |
Pytania o dokument: Upomnienie za naruszenie przepisów BHP lub nagana: wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Ile czasu ma pracodawca na ukaranie pracownika upomnieniem lub naganą?
Karę można zastosować do 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu i do 3 miesięcy od jego popełnienia (art. 109 § 1 KP). Obowiązują oba terminy. Gdy pracownik jest nieobecny i nie można go wysłuchać, dwutygodniowy termin nie biegnie do dnia jego powrotu do pracy (§ 3).
02Czy przed upomnieniem trzeba wysłuchać pracownika?
Tak. Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika (art. 109 § 2 KP). Pierwsza strona wzoru zapisuje wysłuchanie: datę, osoby obecne i wyjaśnienia pracownika albo adnotację, że po wezwaniu ich nie złożył.
03Czy upomnienie lub nagana muszą być na piśmie?
O zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia i jego datę oraz informując o prawie sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych (art. 110 KP).
04Po jakim czasie upomnienie lub nagana znika z akt osobowych?
Po roku nienagannej pracy karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa się z akt osobowych (art. 113 § 1 KP). Pracodawca może uznać karę za niebyłą wcześniej, z własnej inicjatywy albo na wniosek zakładowej organizacji związkowej.