Wzory dokumentów
Taryfikator kar BHP dla podwykonawców: wzór Word i PDF
Wzór ma dwie strony A4. Pierwsza to strony i umowa, zasady naliczania (protokół, odpowiedzialność za osoby podwykonawcy, odszkodowanie ponad karę), limit łącznych kar, termin zapłaty i tryb naliczenia. Druga to tabela 12 naruszeń z podstawą w przepisach, z kolumnami na kwotę i jednostkę kary, oraz podpisy stron. Naruszenie dokumentuje protokół stwierdzenia naruszenia BHP (DOCX, PDF), a karę nalicza nota obciążeniowa (DOCX, PDF).
W skrócie
Taryfikator kar BHP dla podwykonawców to załącznik do umowy, który wymienia naruszenia na budowie i przypisuje każdemu karę umowną w ustalonej kwocie. Kara umowna to zastrzeżona w umowie suma za niewykonanie zobowiązania niepieniężnego (art. 483 § 1 KC). Należy się bez względu na wysokość szkody, a rażąco wygórowaną można zmniejszyć (art. 484 KC).
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 31 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 28 października 2026 r.
Na czym opiera się kara umowna za naruszenie BHP?
Kodeks cywilny pozwala zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy, czyli karę umowną (art. 483 § 1 KC). Obowiązek przestrzegania zasad BHP i regulaminu budowy jest takim zobowiązaniem. Kara należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość szkody. Żądanie odszkodowania ponad karę jest niedopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły (art. 484 § 1 KC).
Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary (art. 483 § 2 KC). Podwykonawca, który zapłacił karę za brak zabezpieczeń na wysokości, nadal musi je założyć. Za swoich pracowników i dalszych podwykonawców odpowiada jak za własne działanie lub zaniechanie (art. 474 KC). Gdy niewykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie odpowiada, odpowiedzialności nie ponosi (art. 471 KC).
Stan prawny sprawdzony 28 października 2026 r.
Art. 77 § 1, 471, 474, 483, 484, 498 § 1 i 499 Kodeksu cywilnego sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 795 (baza ELI, odczyt 17 października 2026 r.; lista zmian sprawdzona 28 października 2026 r.: po tekście jednolitym brak zmian). Art. 108, 207 § 2, 208 § 1–2, 209² § 2, 211, 229 § 4 i 237³ Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245 (odczyt 17 października 2026 r.; lista zmian sprawdzona 28 października 2026 r.: po tekście jednolitym brak zmian). Art. 22 pkt 3d i 4 Prawa budowlanego sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 524 (odczyt 18 października 2026 r.). § 2, 4, 5, 6 ust. 1 i 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) sprawdzono w tekście z ELI (odczyt 27 października 2026 r.; status 28 października 2026 r.: akt obowiązuje, bez aktów zmieniających). Przepisy nie podają wzoru taryfikatora ani wysokości kar umownych.
Jak wprowadzić taryfikator do umowy podwykonawczej?
Karę trzeba zastrzec w umowie (art. 483 § 1 KC), więc taryfikator dołącz do niej jako załącznik i wskaż go w paragrafie o karach. Podpisz go razem z umową. Uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga formy, jaką ustawa lub strony przewidziały dla jej zawarcia (art. 77 § 1 KC), więc taryfikator dopisany po podpisaniu umowy jest jej uzupełnieniem i potrzebuje tej samej formy. Wzór ma pole na paragraf umowy, który do niego odsyła. Całość umowy opisuje poradnik umowa podwykonawcza: co powinna zawierać. Zasady placu, których naruszenia wpisujesz do tabeli, zbiera wzór regulaminu budowy (DOCX, PDF).
Kara umowna nie zmienia podziału obowiązków z Kodeksu pracy. Pracodawcy, których pracownicy pracują w tym samym miejscu, współpracują, wyznaczają koordynatora BHP i ustalają zasady współdziałania (art. 208 § 1 KP), a wyznaczenie koordynatora nie zwalnia żadnego z nich z obowiązków wobec własnych pracowników (art. 208 § 2 KP). Taryfikator jest narzędziem z umowy. Zakres koordynacji opisuje poradnik koordynator BHP na budowie, a podział obowiązków poradnik obowiązki generalnego wykonawcy wobec BHP podwykonawców.
Jakie naruszenia wpisać i jak ustalić kwoty?
Wzór wymienia 12 naruszeń, które łatwo stwierdzić na placu i które mają oparcie w przepisach. Należą do nich praca bez aktualnego orzeczenia lekarskiego (art. 229 § 4 KP), bez szkolenia BHP (art. 237³ § 2 KP) albo bez wymaganych kwalifikacji (art. 237³ § 1 KP), brak środków ochrony indywidualnej (art. 211 pkt 4 KP) i zbiorowej przy pracy na wysokości (§ 6 ust. 1 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych), brak ogrodzenia terenu robót (§ 9), wejście osoby nieupoważnionej (art. 22 pkt 3d Prawa budowlanego) i niewykonanie polecenia usunięcia uchybienia (art. 207 § 2 pkt 2 KP).
Przepisy nie podają kwot kar. Stawki ustalają strony i wpisują je w tabeli. Karę rażąco wygórowaną dłużnik może żądać zmniejszyć (art. 484 § 2 KC), więc kwoty powinny odpowiadać wadze naruszenia i wartości kontraktu. Przykład wypełnienia poniżej ma tylko zilustrować układ tabeli.
- pkt 1, praca bez aktualnego orzeczenia: 1 000 zł za osobę
- pkt 5, brak ochrony zbiorowej przy pracy na wysokości: 2 000 zł za zdarzenie
- pkt 6, brak ogrodzenia strefy robót: 500 zł za dzień
- pkt 10, niewykonanie polecenia usunięcia uchybienia w terminie: 500 zł za dzień zwłoki
- limit łącznej kwoty kar: 5% wynagrodzenia netto, zapłata w 14 dni od doręczenia noty
Taryfikator a kary porządkowe z Kodeksu pracy
Kodeks pracy pozwala pracodawcy stosować wobec pracownika za nieprzestrzeganie przepisów BHP karę upomnienia i karę nagany, a przy naruszeniu przepisów BHP także karę pieniężną (art. 108 § 1 i 2 KP). To odpowiedzialność pracownika wobec jego pracodawcy. Pracownicy podwykonawcy mają innego pracodawcę niż generalny wykonawca, więc taryfikator obciąża wyłącznie podwykonawcę jako stronę umowy i nie zawiera kar dla osób z jego ekipy.
Po naliczeniu kary przebieg jest taki: protokół naruszenia, nota obciążeniowa, zapłata albo potrącenie z faktury. Potrącenie wymaga oświadczenia złożonego drugiej stronie, a obie wierzytelności muszą być wymagalne (art. 498 § 1 i art. 499 KC), co zapisuje wzór oświadczenia o potrąceniu (DOCX, PDF). Naruszenia zaczynają się często od braków w dokumentach ekipy, a Atestero pokazuje przy każdym pracowniku podwykonawcy brakujące i wygasające dokumenty, żeby widać je było przed wejściem na budowę. O tym, czy i jaką karę naliczyć, decyduje człowiek.
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Umowa podwykonawcza na roboty budowlane: co powinna zawierać. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.
| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Załącznik i strony | Numer załącznika, generalny wykonawca, podwykonawca, numer i data umowy, budowa. |
| 02 | Paragraf umowy | Paragraf i ustęp, który odsyła do taryfikatora (kara zastrzeżona w umowie, art. 483 § 1 KC). |
| 03 | Zasady naliczania | Protokół naruszenia, terminy doręczenia i zastrzeżeń, odpowiedzialność za osoby podwykonawcy (art. 474 KC). |
| 04 | Odszkodowanie ponad karę | Wyłączone albo dopuszczone do wysokości szkody (art. 484 § 1 KC). |
| 05 | Limit i zapłata | Limit łącznej kwoty kar, termin zapłaty, zapłata na rachunek albo potrącenie z faktury. |
| 06 | Tryb naliczenia | Protokół, nota obciążeniowa z numerem punktu, oświadczenie o potrąceniu (art. 498–499 KC), jedna kara za jedno naruszenie. |
| 07 | Tabela naruszeń | 12 pozycji z podstawą w przepisach, kwota kary, jednostka (osoba, zdarzenie, dzień), uwagi. |
| 08 | Podpisy stron | Generalny wykonawca i podwykonawca, data, pieczęć. |
Pytania o dokument: Taryfikator kar BHP dla podwykonawców: wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Czy kara umowna za naruszenie BHP wymaga zapisu w umowie?
Tak. Kara umowna istnieje, gdy strony zastrzegły ją w umowie (art. 483 § 1 KC). Zapis powinien wskazywać, za jakie naruszenia, w jakiej wysokości i na jakiej podstawie ustala się naruszenie. Bez takiego zapisu zostaje odszkodowanie na zasadach ogólnych za szkodę wynikłą z niewykonania zobowiązania (art. 471 KC).
02Czy można żądać odszkodowania ponad karę umowną?
Nie, chyba że strony inaczej postanowiły. Kara należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość szkody, a żądanie odszkodowania przenoszącego karę jest niedopuszczalne, gdy umowa tego nie dopuszcza (art. 484 § 1 KC). Wzór ma pole, w którym strony wybierają jedną z dwóch możliwości.
03Czy podwykonawca może żądać zmniejszenia kary?
Tak, gdy zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części albo kara jest rażąco wygórowana (art. 484 § 2 KC). Dlatego kwoty w taryfikatorze powinny odpowiadać wadze naruszenia i wartości kontraktu, a limit łącznej kwoty kar chroni obie strony przed sporem.
04Czy generalny wykonawca może ukarać pracownika podwykonawcy?
Taryfikator obciąża podwykonawcę jako stronę umowy i nie przewiduje kar dla jego pracowników. Kary porządkowe z Kodeksu pracy stosuje pracodawca wobec swojego pracownika (art. 108 § 1 i 2 KP), a pracodawcą ekipy jest podwykonawca. Wobec jego firmy generalny wykonawca ma narzędzia z umowy: polecenie usunięcia uchybienia i karę umowną.