Wzory dokumentów
Protokół stwierdzenia naruszenia BHP przez podwykonawcę: wzór Word i PDF
Wzór ma dwie strony A4. Pierwsza to strony i obecni, opis naruszenia, rodzaj naruszenia z podstawą w przepisach, pytanie o bezpośrednie zagrożenie i lista dowodów. Druga to stanowisko podwykonawcy, polecenie usunięcia uchybienia z terminem, zapis o wypadku, skutki z umowy, sprawdzenie wykonania i podpisy. Kwoty kar zawiera taryfikator kar BHP dla podwykonawców (DOCX, PDF).
W skrócie
Protokół stwierdzenia naruszenia BHP to dokument, w którym generalny wykonawca zapisuje, co i kiedy naruszył podwykonawca, co zrobiono od razu i do kiedy trzeba usunąć uchybienie. Przepisy nie podają jego wzoru. Opiera się na obowiązku współpracy pracodawców pracujących w jednym miejscu (art. 208 § 1 KP) i na poleceniach usunięcia uchybień z art. 207 § 2 pkt 2 KP.
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 31 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 28 października 2026 r.
Kto i kiedy sporządza protokół naruszenia BHP?
Pracodawcy, których pracownicy pracują jednocześnie w tym samym miejscu, współpracują ze sobą, wyznaczają koordynatora BHP, ustalają zasady współdziałania na wypadek zagrożeń i informują się nawzajem o działaniach zapobiegających zagrożeniom (art. 208 § 1 KP). Uczestnicy procesu budowlanego współdziałają w zakresie BHP także według rozporządzenia o robotach budowlanych (§ 4 ust. 1). Protokół sporządza zwykle kierownik budowy albo koordynator BHP generalnego wykonawcy, bo kierownik budowy koordynuje przestrzeganie zasad BHP z planu BIOZ i podejmuje działania uniemożliwiające wstęp osobom nieupoważnionym (art. 22 pkt 3b i 3d Prawa budowlanego).
Wyznaczenie koordynatora nie zwalnia podwykonawcy z obowiązku zapewnienia BHP jego pracownikom (art. 208 § 2 KP). Bezpośredni nadzór nad BHP na stanowiskach pracy sprawują odpowiednio kierownik robót i mistrz budowlany (§ 5 rozporządzenia). Protokół zapisuje stwierdzenie i ustalenia, a uchybienie usuwa podwykonawca. Przepisy nie wymagają protokołu o tej nazwie ani nie wskazują, kto go podpisuje. Strony ustalają to w umowie lub w regulaminie budowy.
Stan prawny sprawdzony 28 października 2026 r.
Art. 207 § 2 pkt 2, 208 § 1–2, 209² § 2, 210 § 1 i 2¹, 211 pkt 4, 229 § 4, 234 § 1 i 237³ § 1–2 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245 (baza ELI, odczyt 17 października 2026 r.; lista zmian sprawdzona 28 października 2026 r.: po tekście jednolitym brak zmian). Art. 483 § 1 i art. 484 Kodeksu cywilnego sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 795 (odczyt 17 października 2026 r.; po tekście jednolitym brak zmian). Art. 22 pkt 3b, 3d i 4 Prawa budowlanego sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 524 (odczyt 18 października 2026 r.). § 4, 5, 6 ust. 1 i 9 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) sprawdzono w tekście z ELI (odczyt 27 października 2026 r.; status 28 października 2026 r.: obowiązuje, bez aktów zmieniających). § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870) odczytano 26 października 2026 r. (status 28 października 2026 r.: obowiązuje, bez aktów zmieniających). Przepisy nie podają wzoru protokołu naruszenia BHP.
Co zrobić od razu, gdy zagrożenie jest bezpośrednie?
W razie bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca wstrzymuje pracę i wydaje pracownikom polecenie oddalenia się w miejsce bezpieczne. Do czasu usunięcia zagrożenia nie wydaje polecenia wznowienia pracy (art. 209² § 2 KP). Pracownik ma prawo powstrzymać się od pracy, gdy warunki nie odpowiadają przepisom BHP i grożą bezpośrednim zagrożeniem, i nie może z tego powodu ponosić niekorzystnych konsekwencji (art. 210 § 1 i 2¹ KP). Kierownik budowy wstrzymuje roboty w razie stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia i bezzwłocznie zawiadamia właściwy organ (art. 22 pkt 4 Prawa budowlanego).
Najpierw zabezpiecz ludzi, potem pisz protokół. Zapisz godzinę wstrzymania pracy, osoby, które się oddaliły, i godzinę wznowienia. Wzór ma na to osobny punkt. Przy uchybieniu bez bezpośredniego zagrożenia zwykle wydaje się polecenie usunięcia w terminie i sprawdza jego wykonanie (art. 207 § 2 pkt 2 KP). Gdy brak dokumentu dotyczy konkretnej osoby, jej pracodawca nie może jej dopuścić do pracy (art. 229 § 4 i art. 237³ § 2 KP), co zapisuje wzór odsunięcia pracownika od pracy (DOCX, PDF). Samo wstrzymanie robót dokumentuje protokół wstrzymania robót (DOCX, PDF).
Protokół naruszenia a wypadek przy pracy
Jeśli naruszenie skończyło się wypadkiem, protokół naruszenia go nie zastępuje. Okoliczności i przyczyny wypadku, który miał miejsce na terenie innego zakładu pracy, ustala zespół powypadkowy powołany przez pracodawcę poszkodowanego, w obecności przedstawiciela pracodawcy, na którego terenie wypadek się zdarzył (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z 1 lipca 2009 r.). Pracodawca, na którego terenie wypadek się zdarzył, a poszkodowany nie jest jego pracownikiem, zapewnia pomoc poszkodowanemu, zabezpiecza miejsce wypadku, niezwłocznie zawiadamia pracodawcę poszkodowanego i udostępnia zespołowi miejsce oraz materiały (§ 8 ust. 2).
Pracodawca poszkodowanego podejmuje działania eliminujące zagrożenie, zapewnia pierwszą pomoc oraz ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku (art. 234 § 1 KP). Kolejne kroki opisuje poradnik wypadek przy pracy na budowie: obowiązki, a dokument zespołu to wzór protokołu powypadkowego (DOCX, PDF). Pole o wypadku we wzorze zapisuje tylko, kogo i kiedy zawiadomiono.
Protokół naruszenia a kara umowna
Protokół jest dowodem, że naruszenie miało miejsce. Karę umowną przewiduje umowa (art. 483 § 1 KC), a protokół dokumentuje naruszenie, do którego umowa ją przypisuje. Kara należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość szkody (art. 484 § 1 KC), ale podwykonawca może żądać zmniejszenia kary rażąco wygórowanej (art. 484 § 2 KC). Dlatego protokół opisuje fakty, wskazuje punkt taryfikatora i zawiera stanowisko podwykonawcy. Decyzję o naliczeniu podejmuje osoba upoważniona po zapoznaniu się z tym stanowiskiem. Samą karę wylicza nota obciążeniowa (DOCX, PDF).
Powtarzające się naruszenia zaczynają się często od braków w dokumentach ekipy. Atestero pokazuje przy każdej osobie z ekipy podwykonawcy brakujące i wygasające badania, szkolenia i uprawnienia, więc część takich sytuacji widać przed wejściem na budowę, a o treści protokołu i o karze decyduje człowiek. Dokumenty ekipy przed wejściem sprawdza lista kontrolna dokumentów podwykonawcy (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Koordynator BHP na budowie: obowiązki, kwalifikacje i podział odpowiedzialności. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.
| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Numer, data i miejsce | Numer protokołu, data i godzina stwierdzenia, miejsce na budowie: strefa, kondygnacja, stanowisko. |
| 02 | Strony i obecni | Generalny wykonawca, podwykonawca, umowa, sporządzający, przedstawiciel podwykonawcy, świadkowie. |
| 03 | Opis naruszenia | Co, gdzie i kiedy się stało, kto wykonywał pracę (imię i nazwisko albo numer z wykazu pracowników). |
| 04 | Rodzaj naruszenia | Brak orzeczenia, szkolenia lub kwalifikacji, ŚOI, ogrodzenie, wstęp osoby nieupoważnionej, niewykonane polecenie; punkt taryfikatora. |
| 05 | Bezpośrednie zagrożenie | Godzina wstrzymania pracy, oddalenie się w miejsce bezpieczne, wstrzymanie robót, wznowienie (art. 209² § 2 KP, art. 22 pkt 4 Prawa budowlanego). |
| 06 | Dowody | Zdjęcia, wpis do dziennika budowy, wykaz pracowników, wyjaśnienia świadków. |
| 07 | Stanowisko podwykonawcy | Wyjaśnienia przedstawiciela, odmowa podpisu i sposób doręczenia protokołu. |
| 08 | Polecenie usunięcia uchybienia | Co ma zostać zrobione, termin, kto sprawdzi wykonanie (art. 207 § 2 pkt 2 KP). |
| 09 | Zdarzenie z poszkodowanym | Wypadek: pomoc, zabezpieczenie miejsca, zawiadomienie pracodawcy poszkodowanego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia z 2009 r.). |
| 10 | Skutki z umowy i sprawdzenie | Kara umowna według taryfikatora albo brak kary, data i wynik sprawdzenia, podpisy. |
Pytania o dokument: Protokół stwierdzenia naruszenia BHP przez podwykonawcę: wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Kto powinien podpisać protokół naruszenia BHP?
Przepisy nie wskazują podpisujących ani wzoru protokołu. W praktyce podpisuje go osoba generalnego wykonawcy, która stwierdziła naruszenie (kierownik budowy albo koordynator BHP), i przedstawiciel podwykonawcy. Gdy przedstawiciel odmawia podpisu, zapisz to w protokole i doręcz kopię w sposób przewidziany w umowie.
02Czy protokół naruszenia wystarczy do naliczenia kary umownej?
Sam protokół nie wystarczy. Kara musi być zastrzeżona w umowie (art. 483 § 1 KC), a protokół dokumentuje naruszenie, do którego umowa ją przypisuje. Kara należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na szkodę (art. 484 § 1 KC), a podwykonawca może żądać zmniejszenia kary rażąco wygórowanej (art. 484 § 2 KC).
03Czy po stwierdzeniu naruszenia trzeba wstrzymać prace?
Gdy jest bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, tak. Pracodawca wstrzymuje pracę i wydaje polecenie oddalenia się w miejsce bezpieczne (art. 209² § 2 KP), a kierownik budowy wstrzymuje roboty w razie możliwości powstania zagrożenia i zawiadamia właściwy organ (art. 22 pkt 4 Prawa budowlanego). Przy uchybieniu bez takiego zagrożenia zwykle wydaje się polecenie usunięcia w terminie i sprawdza jego wykonanie (art. 207 § 2 pkt 2 KP).