Wzory dokumentów
Instrukcja BHP obsługi agregatu tynkarskiego: wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4 i jest przeznaczony dla operatora agregatu tynkarskiego (mieszalnika z pompą ślimakową) i tynkarza przy dyszy, przy tynkach cementowo-wapiennych, gipsowych i jastrychach podawanych wężem. Pierwsza strona to dane agregatu (typ, zasilanie, ciśnienie robocze, długość węża), zagrożenia, wymagania i środki ochrony. Druga to czynności przed uruchomieniem (zasilanie, wąż, złączki, kratka mieszalnika, sygnały), zasady pracy, mycie po pracy i zakazy z paragrafami. Trzecia to postępowanie przy zatkaniu węża, rozerwaniu złącza, porażeniu i zaprawie w oku, rejestr zmian i lista podpisów. Same roboty tynkarskie z rusztowania opisuje instrukcja BHP robót murarskich i tynkarskich (DOCX, PDF).
W skrócie
Instrukcja BHP obsługi agregatu tynkarskiego mówi operatorowi i tynkarzowi przy dyszy, jak bezpiecznie mieszać i podawać zaprawę wężem przy tynkowaniu maszynowym. Między stanowiskiem odbioru zaprawy a operatorem pompy jest sygnalizacja (§ 100 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Przed rozłączeniem albo przedłużeniem węża wyłącza się agregat i redukuje ciśnienie do atmosferycznego, a zatkanego węża nie przepycha się od strony wylotu (§ 101 ust. 2 i 3). Agregatów tynkarskich nie ma w załączniku nr 1 do rozporządzenia o maszynach do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, więc to rozporządzenie nie wymaga wpisu do książki operatora.
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 28 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.
Wąż z zaprawą pod ciśnieniem: co mówią przepisy?
Rozporządzenie o BHP przy robotach budowlanych stosuje te same zasady do przewodów z mieszanką betonową i z zaprawą. Między stanowiskiem odbioru zaprawy a operatorem pompy jest sygnalizacja (§ 100). Po przewodach z zaprawą nie wolno chodzić ani przejeżdżać (§ 101 ust. 1). Przed przenoszeniem, rozbieraniem albo przedłużaniem przewodów wyłącza się pompę i redukuje ciśnienie do atmosferycznego (§ 101 ust. 2). Zatkanego przewodu nie przepycha się od strony wylotu (§ 101 ust. 3). Przy rozłączaniu i czyszczeniu stosuje się środki ochrony indywidualnej (§ 101 ust. 4), a ciśnienia ponad dopuszczalne się nie zwiększa (§ 101 ust. 5).
Przewody sprężonego powietrza do dyszy mają wytrzymałość dostosowaną do ciśnienia roboczego, a uszkodzonych przewodów i przewodów o nieznanej wytrzymałości używać nie wolno (§ 74). Maszyny pracujące pod ciśnieniem sprawdza się i regularnie kontroluje zgodnie z przepisami odrębnymi (§ 64 ust. 2). Agregat sprawdza się przed pracą i przy zmianie obsługi, a gdy prowadzi się dla niego dokumentację, wynik się do niej wpisuje (§ 70). Wzór każe przy tym obejrzeć wąż, złączki i manometr. Betonowanie pompą z masztem i rurociągiem opisuje instrukcja BHP betonowania z pompą do betonu (DOCX, PDF). Gdy dyszę zasila osobna sprężarka, jej zbiornik i węże opisuje instrukcja BHP sprężarki (DOCX, PDF).
- sygnał między dyszą a operatorem ustal przed startem (§ 100)
- nie stawaj na wężu i nie przejeżdżaj po nim (§ 101 ust. 1)
- przed rozłączeniem: wyłącz agregat, ciśnienie do zera (§ 101 ust. 2)
- zatkanego węża nie przepychaj od strony wylotu (§ 101 ust. 3)
Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.
Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 1, 2, 5, 9 ust. 1 i 23 rozporządzenia z 20 września 2001 r. o maszynach do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583, odczyt w ELI 18.10.2026) z załącznikiem nr 1 w brzmieniu z Dz.U. 2020 poz. 1461 (grupa III), § 13 ust. 4, § 15 ust. 3 i 4, § 17 ust. 1 i § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań przy użytkowaniu maszyn (Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596), odczyt w ELI 26.10.2026, oraz § 54, 56, 57, 59, 61, 63, 64, 67, 70, 72, 74, 100, 101, 188 i 189 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych, stan na 26 października 2026 r. Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odczytano w ELI 17 października 2026 r., a 26 października 2026 r. sprawdzono, że nie ma aktów zmieniających. Przepisy nie podają wzoru tej instrukcji. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta, dokumentacji robót i oceny ryzyka zawodowego.
Mieszalnik, ślimak i zasilanie: co sprawdzić przed uruchomieniem?
Przy ryzyku kontaktu z ruchomymi częściami maszyn stosuje się osłony albo urządzenia ochronne, które nie mogą być łatwo usuwane ani wyłączane (§ 15 ust. 3 i 4 rozporządzenia Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596). Dlatego kratka zasypowa nad mieszalnikiem jest zawsze na miejscu, a ręki ani narzędzia nie wkłada się do mieszalnika w ruchu. Maszyna ma łatwo rozpoznawalne urządzenie do odłączania od źródeł energii (§ 18 ust. 1 pkt 1), a przy zatrzymaniu odłącza się zasilanie napędów (§ 13 ust. 4). Prace konserwacyjne wykonuje się na postoju maszyny (§ 17 ust. 1), a naprawy i konserwacja sprzętu w ruchu są zabronione (§ 72 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych).
Agregat zasila się z rozdzielnicy budowlanej, która stoi nie dalej niż 50 m od odbiorników (§ 56 ust. 2). Podłączenia elektryczne wykonują osoby z odpowiednimi uprawnieniami (§ 54). Przewody łączące urządzenie z zasilaniem zabezpiecza się przed uszkodzeniami mechanicznymi (§ 57 ust. 2 i § 9 ust. 1 rozporządzenia z 20 września 2001 r.). Działanie wyłącznika różnicowoprądowego sprawdza się przed każdym rozpoczęciem pracy (§ 59 ust. 1). Gdy w czasie pracy wystąpi uszkodzenie, agregat unieruchamia się i odłącza od zasilania (§ 67). Rozdzielnicę i przedłużacze opisuje instrukcja BHP instalacji elektrycznej na budowie (DOCX, PDF).
Kto może obsługiwać agregat i skąd tynkować?
W grupie III załącznika nr 1 do rozporządzenia z 20 września 2001 r. są pompy do mieszanki betonowej i podajniki do betonu, a agregatów tynkarskich tam nie ma (brzmienie z Dz.U. 2020 poz. 1461). Wymóg sprawdzianu i wpisu do książki operatora z § 23 dotyczy tylko maszyn z załącznika, więc przy agregacie tynkarskim to rozporządzenie wpisu nie wymaga. Maszyny obsługują osoby przeszkolone (§ 64 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych), a wykonawca zapoznaje je z DTR albo instrukcją obsługi przed dopuszczeniem do robót (§ 63 ust. 2). Wpis operatora pompy do betonu wyjaśnia poradnik uprawnienia na pompę do betonu.
Roboty tynkarskie na wysokości powyżej 1 m wykonuje się z pomostów rusztowań (§ 188 ust. 1), a z drabin przystawnych są zabronione (§ 189). Przy tynkowaniu maszynowym wąż z zaprawą prowadzi się po rusztowaniu tak, żeby jego ciężar i szarpnięcia nie ściągały tynkarza z pomostu. Zasady pracy na pomoście zbiera instrukcja BHP pracy na rusztowaniu (DOCX, PDF). Ocieplenie elewacji z tego samego rusztowania opisuje instrukcja BHP docieplania elewacji (DOCX, PDF).
Jak wdrożyć instrukcję BHP: agregat tynkarski?
Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje dotyczące obsługi maszyn i prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi (§ 41 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).
Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów przy tych pracach: ocena ryzyka zawodowego: tynkarz (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: murarz (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Uprawnienia na pompę do betonu: klasa III WIT, podajnik, autopompa. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.

| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| 02 | Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| 03 | Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta (DTR) i oceny ryzyka. |
| 04 | Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| 05 | Wymagania i środki ochrony | Uprawnienia, szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| 06 | Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| 07 | Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| 08 | Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |
Pytania o dokument: Instrukcja BHP obsługi agregatu tynkarskiego: wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Czy na agregat tynkarski trzeba mieć uprawnienia?
Rozporządzenie z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583) nie wymienia agregatów tynkarskich w załączniku nr 1, więc nie wymaga wpisu do książki operatora. Operator jest przeszkolony i zna instrukcję obsługi (§ 63 ust. 2 i § 64 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).
02Co zrobić, gdy zatka się wąż agregatu tynkarskiego?
Wyłączyć agregat i zredukować ciśnienie w wężu do atmosferycznego, a dopiero potem rozłączyć złącze, w okularach i rękawicach (§ 101 ust. 2 i 4). Zatkanego przewodu nie przepycha się od strony wylotu (§ 101 ust. 3 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).
03Czy tynkarz może tynkować maszynowo z drabiny?
Nie z drabiny przystawnej. Wykonywanie robót tynkarskich z drabin przystawnych jest zabronione (§ 189), a powyżej 1 m tynkuje się z pomostów rusztowań (§ 188 ust. 1 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).