Wzory dokumentów
Instrukcja BHP chemia budowlana: kleje, rozpuszczalniki i pianki, wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4 i jest przeznaczony dla ekip pracujących z klejami, rozpuszczalnikami, piankami montażowymi, żywicami i zaprawami chemicznymi. Pierwsza strona to dane robót, wykaz środków z numerami kart charakterystyki, zagrożenia, wymagania i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą, zasady pracy z chemią, czynności po pracy i zakazy z paragrafami. Trzecia to postępowanie przy rozlaniu, kontakcie ze skórą i oczami, zatruciu i pożarze, rejestr zmian i lista podpisów. Impregnację drewna i odgrzybianie ma osobna instrukcja BHP robót impregnacyjnych (DOCX, PDF), a malowanie i lakierowanie podłóg instrukcja BHP robót malarskich i posadzkowych (DOCX, PDF).
W skrócie
Instrukcja BHP chemii budowlanej mówi ekipie, jak pracować z klejami, rozpuszczalnikami, piankami i żywicami: instrukcja dla prac z substancjami stwarzającymi zagrożenie powinna uwzględniać informacje z kart charakterystyki (§ 41 ust. 2 rozporządzenia o ogólnych przepisach BHP). Pracodawca ocenia ryzyko pisemnie (§ 3 ust. 5 rozporządzenia o czynnikach chemicznych), gdy może, zastępuje środek bezpieczniejszym (§ 7), a substancje niebezpieczne przechowuje i przemieszcza w opakowaniach producenta (§ 25 ust. 2 rozporządzenia o robotach budowlanych).
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 3 listopada 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 3 listopada 2026 r.
Karta charakterystyki i ocena ryzyka przed pierwszym użyciem
Pracodawca ustala, czy w środowisku pracy występuje czynnik chemiczny stwarzający zagrożenie, i dokumentuje ocenę ryzyka zawodowego (§ 2 rozporządzenia o czynnikach chemicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 836). W ocenie uwzględnia niebezpieczne właściwości czynnika, informacje od dostawcy zawarte w karcie charakterystyki, rodzaj, poziom i czas trwania narażenia oraz warunki pracy z uwzględnieniem ilości czynników (§ 3 ust. 1 pkt 1–3 i 8). Przy narażeniu na kilka czynników ocenia ryzyko wszystkich łącznie (ust. 3). Ocena jest pisemna, a pracodawca udostępnia ją lekarzowi sprawującemu profilaktyczną opiekę zdrowotną (ust. 5 i 6). Zmiana w składzie czynnika albo w procesie technologicznym oznacza ponowną ocenę (§ 4 ust. 1 pkt 1 i 2).
Ogólne przepisy BHP wymagają, żeby instrukcje dotyczące prac ze stosowaniem substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie uwzględniały informacje zawarte w kartach charakterystyki tych substancji i mieszanin (§ 41 ust. 2 w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088). Przepisy nie wymagają wprost trzymania kart na budowie. Wzór ma więc pole na numer i datę karty dla każdego środka z wykazu. Wartości NDS dla substancji występujących w chemii budowlanej podaje rozporządzenie o NDS i NDN, a wzór ich nie powtarza. Wartości dla diizocyjanianów z pianek i klejów poliuretanowych opisuje poradnik diizocyjaniany na budowie: NDS do końca 2028 i od 2029 r.. Metodę oceny opisuje poradnik ocena ryzyka zawodowego na budowie.
Stan prawny sprawdzony 3 listopada 2026 r.
Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6, art. 226 pkt 1 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245 (w ELI 3 listopada 2026 r. po tym tekście jedyną zmianą jest ustawa Dz.U. 2026 poz. 1046, która nie zmienia użytych artykułów), § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 2–12 rozporządzenia w sprawie BHP związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 836, odczyt 3 listopada 2026 r.; po nim zmienia je tylko poz. 694, która nie dotyczy tych przepisów), § 38 ust. 3, § 43 ust. 1, § 46 ust. 3 i § 41 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088 oraz § 25 ust. 1–2, § 39 ust. 1, § 42 ust. 1–3, § 43 ust. 1–4, § 44 ust. 1–3 i § 83 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych. Stan na 3 listopada 2026 r. Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odczytano w ELI 17 października 2026 r., a 3 listopada 2026 r. sprawdzono, że jest obowiązujące i nie ma aktów zmieniających. Przepisy nie wymagają wprost trzymania kart charakterystyki na budowie. Wymagają uwzględnienia ich informacji w ocenie ryzyka i w instrukcjach. Wzór nie podaje wartości NDS, bo zależą od substancji w danym środku. Przepisy nie podają wzoru tej instrukcji. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do dokumentacji robót, kart charakterystyki i oceny ryzyka zawodowego.
Zastąpienie środka, wentylacja i środki ochrony
Gdy rodzaj działalności na to pozwala, preferowanym działaniem jest unikanie czynnika stwarzającego zagrożenie przez zastąpienie go czynnikiem lub procesem, który nie stwarza zagrożenia albo stwarza mniejsze (§ 7). Gdy zastąpienie nie jest możliwe, pracodawca ogranicza ryzyko w kolejności: wyeliminowanie uwalniania czynnika do środowiska pracy, ograniczenie uwalniania, środki ochrony zbiorowej u źródła, takie jak wentylacja, i na końcu środki ochrony indywidualnej, jeżeli zagrożeniu nie można przeciwdziałać inaczej (§ 8 ust. 2 pkt 1–4). Pracodawca zmniejsza też do minimum liczbę narażonych pracowników, czas i poziom narażenia oraz ilość czynnika wymaganą w procesie pracy (§ 6 ust. 1 pkt 3, 4 i 6) i stosuje procedury lub instrukcje bezpiecznego obchodzenia się z czynnikiem i odpadami z nim (pkt 7).
W pomieszczeniach zamkniętych zapewnia się wymianę powietrza wynikającą z potrzeb bezpieczeństwa pracy, a wentylacja powinna działać sprawnie i zapewniać dopływ świeżego powietrza (§ 43 ust. 1 i 2 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Jeżeli ochrona zdrowia wymaga systemu wentylacyjnego, powinien on być uruchamiany automatycznie albo włączany przed wejściem w strefę, w której atmosfera może zawierać substancje wybuchowe, palne, toksyczne albo szkodliwe (ust. 4). W przestrzeniach zamkniętych z niewystarczającą zawartością tlenu lub z czynnikami o stężeniach nieprzekraczających wartości dopuszczalnych osoba wykonująca zadanie jest obserwowana i asekurowana (§ 44 ust. 3). W pomieszczeniach pracy z czynnikami chemicznymi stwarzającymi zagrożenie nie powinno się stosować recyrkulacji powietrza (§ 38 ust. 3 ogólnych przepisów BHP). Pracownik sam w pomieszczeniu, w którym mogą wydzielać się gazy lub pary substancji stwarzających zagrożenie, melduje się w ustalony sposób w oznaczonych porach (§ 43 ust. 1). Pracodawca usuwa źródła zapłonu tam, gdzie mogą być substancje palne w stężeniu stwarzającym zagrożenie (§ 10 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia o czynnikach chemicznych). Wnętrza zbiorników i kanałów opisuje instrukcja BHP pracy w przestrzeniach zamkniętych (DOCX, PDF).
Przechowywanie, transport, sprzęt gaśniczy i higiena
Gdy w magazynach przechowuje się substancje i preparaty niebezpieczne, informację o tym umieszcza się na tablicach ostrzegawczych w widocznych miejscach, a towary te przechowuje i używa zgodnie z instrukcjami producenta (§ 25 ust. 1 rozporządzenia o robotach budowlanych). Substancje i preparaty niebezpieczne przechowuje się i przemieszcza na terenie budowy w opakowaniach producenta (ust. 2). Środki transportu do przewozu butli z gazami technicznymi, kwasów lub innych żrących cieczy mają urządzenia zabezpieczające ładunek przed wypadnięciem lub przemieszczeniem (§ 83). Teren budowy ma niezbędny sprzęt do gaszenia pożaru, który regularnie sprawdza się, konserwuje i uzupełnia (§ 42 ust. 1 i 2). Strefy gromadzenia i usuwania odpadów wygradza się i oznakowuje (§ 39 ust. 1).
Materiały do czyszczenia nasycone lub zanieczyszczone substancjami stwarzającymi zagrożenie przechowuje się w zamkniętych naczyniach z materiału niepalnego, odpornego na te substancje, i co najmniej raz na dobę usuwa z pomieszczeń pracy i niszczy w sposób określony w instrukcjach (§ 46 ust. 3 ogólnych przepisów BHP w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2088). Składowanie materiałów w magazynie na budowie opisuje instrukcja BHP składowania materiałów (DOCX, PDF).
Wypadek i awaria: procedury i pierwsza pomoc
Gdy w miejscu pracy jest czynnik stwarzający zagrożenie wypadku lub awarii, pracodawca określa i wdraża procedury działania, które obejmują ćwiczenia ratownicze powtarzane okresowo, odpowiednie środki i urządzenia ratownicze oraz zasady pierwszej pomocy (§ 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia o czynnikach chemicznych). W razie wypadku lub awarii natychmiast informuje pracowników i działa na rzecz ograniczenia skutków (§ 12 ust. 1). W obszarze zdarzenia praca jest dozwolona tylko pracownikom niezbędnym i upoważnionym (ust. 2), którzy mają odpowiednie środki ochrony indywidualnej, a osoby bez nich nie mogą tam przebywać (ust. 3 i 4). Pierwszą pomoc opisuje instrukcja udzielania pierwszej pomocy (DOCX, PDF).
Jak wdrożyć instrukcję BHP: chemia budowlana?
Ekipa, która klei, izoluje albo montuje pianką, używa kilku środków dziennie, więc instrukcja prowadzi przez kartę charakterystyki każdego z nich. Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).
Instrukcję omawia się na instruktażu stanowiskowym według programu instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów przy tych pracach: ocena ryzyka zawodowego: malarz (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Ocena ryzyka zawodowego na budowie: co zawiera, kto ją robi i kiedy ją zaktualizować. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.

| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| 02 | Pracodawca, roboty i środki | Nazwa firmy, budowa, rodzaj robót (klejenie, posadzki, izolacje, montaż pianką), miejsce pracy, liczba osób. |
| 03 | Wykaz środków chemicznych | Nazwa handlowa, producent, numer i data karty charakterystyki, hasła ostrzegawcze, miejsce przechowywania. |
| 04 | Zagrożenia | Lista zagrożeń przy chemii budowlanej do zaznaczenia i uzupełnienia (opary, kontakt ze skórą, pożar, uczulenie). |
| 05 | Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z kartami; rękawice odporne na środek, okulary, ochrona dróg oddechowych. |
| 06 | Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czytanie karty, wentylacja, opakowania producenta, usuwanie źródeł ognia, mycie rąk, odpady. |
| 07 | Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno z chemią, co robić przy rozlaniu, kontakcie ze skórą i oczami, zatruciu i pożarze. |
| 08 | Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |
Pytania o dokument: Instrukcja BHP chemia budowlana: kleje, rozpuszczalniki i pianki, wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Czy na budowie trzeba mieć karty charakterystyki chemii budowlanej?
Przepisy nie wymagają wprost trzymania kart na budowie. Pracodawca uwzględnia informacje z karty charakterystyki w ocenie ryzyka (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia o czynnikach chemicznych), a instrukcje dla prac z substancjami stwarzającymi zagrożenie powinny te informacje uwzględniać (§ 41 ust. 2 ogólnych przepisów BHP).
02Czy ocena ryzyka przy chemii budowlanej musi być na piśmie?
Tak. Ocenę ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynnik chemiczny sporządza się w formie pisemnej, a pracodawca udostępnia ją lekarzowi sprawującemu profilaktyczną opiekę zdrowotną (§ 3 ust. 5 i 6 rozporządzenia o czynnikach chemicznych).
03Czy pracodawca musi zastąpić groźny środek bezpieczniejszym?
Gdy rodzaj działalności na to pozwala, preferowanym działaniem jest zastąpienie czynnika stwarzającego zagrożenie czynnikiem lub procesem, który nie stwarza zagrożenia albo stwarza mniejsze (§ 7). Gdy to niemożliwe, ryzyko ogranicza się w kolejności z § 8 ust. 2.
04Jak przechowywać chemię budowlaną na budowie?
Substancje i preparaty niebezpieczne przechowuje się i przemieszcza w opakowaniach producenta, a informację o nich w magazynie umieszcza się na tablicach ostrzegawczych w widocznych miejscach (§ 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).
05Co zrobić przy rozlaniu środka chemicznego?
Pracodawca natychmiast informuje pracowników i wdraża procedury. W obszarze zdarzenia pracują tylko osoby niezbędne i upoważnione, w odpowiednich środkach ochrony indywidualnej (§ 12 ust. 1–4 rozporządzenia o czynnikach chemicznych). Procedury ustala się wcześniej (§ 11).