Wzory dokumentów
Instrukcja pracy żurawi w warunkach kolizyjnych (§ 16): wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to budowa, żurawie w strefie kolizji (typ, numer UDT, wysięg, wysokość) i pole na rysunek stref. Druga to dziewięć punktów z § 16 ust. 1 w kolejności przepisu, każdy z miejscem na ustalenia tej budowy. Trzecia to pozwolenie na pracę w warunkach kolizyjnych z podpisem osoby wyznaczonej i karta podpisów operatorów, sygnalistów i hakowych. Obowiązki operatora poza strefą kolizji zbiera instrukcja BHP obsługi żurawia wieżowego (DOCX, PDF), a zasady transportu na całym placu instrukcja bezpieczeństwa prac transportowych (DOCX, PDF).
W skrócie
Instrukcja pracy żurawi w warunkach kolizyjnych jest wymagana, gdy żuraw wieżowy albo jego ładunek może zetknąć się z innym żurawiem lub obiektem. § 16 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2018 r. wymienia 9 elementów, które musi zawierać: granice i oznakowanie stref z rysunkiem, środki zabezpieczające, pierwszeństwo ruchu, strefy wolnych ruchów, sygnały i komunikację, koordynację żurawi, postępowanie przy awarii lub wypadku, tryb wydawania pozwolenia i prędkość wiatru, przy której przerywa się pracę. Operator, sygnalista i hakowy podpisują kartę (§ 16 ust. 4).
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 26 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.
Kiedy żuraw pracuje w warunkach kolizyjnych?
Gdy istnieje możliwość zetknięcia się żurawia albo ładunku z innym żurawiem lub obiektem (§ 16 ust. 1). Na budowie to najczęściej dwa żurawie wieżowe, których zasięgi się nakładają, żuraw przy sąsiednim budynku albo żuraw obok linii czy masztu. W takiej sytuacji żuraw obsługuje się według osobnej instrukcji, a operatorom dwóch lub więcej żurawi zapewnia się urządzenie komunikacyjne z sygnalistą i dodatkowe urządzenie komunikacyjne (§ 16 ust. 3).
Instrukcja kolizyjna nie zastępuje instrukcji przemieszczania jednego ładunku kilkoma żurawiami, która jest wymagana osobno (§ 17), ani instrukcji bezpieczeństwa prac transportowych, którą pracodawca udostępnia operatorowi, sygnaliście i hakowemu przed dopuszczeniem do pracy (§ 5 ust. 1). Dane jednego podnoszenia, także przy kilku żurawiach, zapiszesz w plan podnoszenia ładunku żurawiem (DOCX, PDF).
Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.
§ 5, 7, 11, 16 i 17 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 22 października 2018 r. w sprawie BHP przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących (Dz.U. 2018 poz. 2147) sprawdzono w tekście z bazy ELI, odczyt 26 października 2026 r. (akt obowiązujący). Rozporządzenie określa elementy instrukcji, ale nie podaje jej wzoru. Ustalenia techniczne (strefy, ograniczniki, progi wiatru) przygotowuje się na podstawie instrukcji żurawi i projektu zagospodarowania placu.
Co musi zawierać instrukcja według § 16?
Przepis wymienia dziewięć elementów i wzór ma je w tej samej kolejności: granice i oznakowanie stref pracy oraz możliwej kolizji z rysunkiem; środki zabezpieczające lub ostrzegające przed pracą w strefie kolizyjnej; pierwszeństwo ruchu; strefy pracy wyłącznie przy wolnych ruchach; sposób przekazywania sygnałów i komunikacji operatora z sygnalistą; sposób koordynacji pracy żurawi; postępowanie przy awarii lub wypadku; sposób wydawania pozwolenia na pracę w warunkach kolizyjnych, podpisywanego przez osobę wyznaczoną przez kierującego pracownikami; prędkość wiatru, przy której przerywa się pracę z powodu zagrożeń kolizyjnych.
Instrukcja zawiera kartę podpisów, na której operator, sygnalista i hakowy potwierdzają zapoznanie się z nią (§ 16 ust. 2 i 4). Gdy zmienia się układ żurawi albo budynku, aktualizuj rysunek stref i zbierz podpisy ponownie. Osoby, które podpisują kartę, wyznaczasz na wzorze wyznaczenia hakowego i sygnalisty (DOCX, PDF).
- rysunek stref z wysięgami i wysokościami
- kto ma pierwszeństwo i kiedy
- strefy tylko wolnych ruchów
- prędkość wiatru do przerwania pracy
Wiatr i przerwanie pracy
Niezależnie od progu w instrukcji kolizyjnej rozporządzenie zakazuje obsługi żurawia przy porywach wiatru powyżej 10 m/s przy ładunkach wielkowymiarowych i powyżej 15 m/s przy innych pracach, chyba że producent określił inne wartości (§ 11 ust. 1 pkt 7 i 8). W warunkach kolizyjnych próg ustala się zwykle niżej, bo ładunek na wietrze łatwiej wchodzi w strefę drugiego żurawia. Po przerwaniu pracy żuraw ustawia się w pozycji wolnowiatrowej albo zakotwicza (§ 11 ust. 3). Wpisy o przerwach operator robi w książce dyżurów żurawia (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Uprawnienia na żurawie: wieżowy, samojezdny, przewoźny. Rodzaje UDT, ważność i zakres. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.
| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Budowa i żurawie | Adres, żurawie w strefie kolizji: typ, nr UDT, wysięg, wysokość haka, operatorzy. |
| 02 | Strefy i rysunek | Granice i oznakowanie stref pracy i kolizji (§ 16 ust. 1 pkt 1). |
| 03 | Zabezpieczenia i pierwszeństwo | Ograniczniki, sygnalizacja, pierwszeństwo ruchu, strefy wolnych ruchów (pkt 2–4). |
| 04 | Łączność i koordynacja | Sygnały, komunikacja, dodatkowe urządzenie, koordynator (pkt 5–6, ust. 3). |
| 05 | Awarie i wiatr | Postępowanie przy awarii lub wypadku, prędkość wiatru do przerwania pracy (pkt 7 i 9). |
| 06 | Pozwolenie i podpisy | Tryb pozwolenia (pkt 8), karta podpisów operatorów, sygnalistów, hakowych (ust. 2 i 4). |
Pytania o dokument: Instrukcja pracy żurawi w warunkach kolizyjnych (§ 16): wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Kiedy potrzebna jest instrukcja pracy żurawi w warunkach kolizyjnych?
Gdy żuraw wieżowy albo szybkomontujący lub jego ładunek może zetknąć się z innym żurawiem albo obiektem (§ 16 ust. 1 rozporządzenia z 22 października 2018 r., Dz.U. 2018 poz. 2147).
02Kto podpisuje pozwolenie na pracę żurawia w warunkach kolizyjnych?
Osoba wyznaczona przez osobę kierującą pracownikami na terenie pracy żurawia albo osobę do tego wyznaczoną. Sposób wydawania pozwolenia opisuje instrukcja (§ 16 ust. 1 pkt 8).
03Jakie urządzenia łączności muszą mieć operatorzy dwóch żurawi w kolizji?
Urządzenie komunikacyjne do łączności z sygnalistą (§ 7 ust. 1) oraz dodatkowe urządzenie komunikacyjne (§ 16 ust. 3).