Wzory dokumentów
Instrukcja BHP hakowego: zawieszanie ładunków na żurawiu, wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane żurawia i zawiesi, zagrożenia, wymagania i środki ochrony. Druga to czynności przed podpięciem ładunku, zasady i zakazy z paragrafami. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Uprawnienia hakowego opisuje poradnik hakowy i sygnalista: uprawnienia.
W skrócie
Instrukcja BHP hakowego opisuje zawieszanie ładunków na żurawiu według § 75, § 76, § 82 i § 89–92 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych: zawiesie z napisem o obciążeniu i terminie badania, obciążenie zależne od kąta cięgien (90% przy 45°, 70% przy 90°, 50% przy 120°), kąt najwyżej 120°, łańcuchy poniżej −20°C obciążone połową, ładunek co najmniej 1 m nad przeszkodą i nigdy nad ludźmi.
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 17 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 17 października 2026 r.
Jak liczyć obciążenie zawiesia wielocięgnowego?
Dopuszczalne obciążenie robocze zawiesi dwu- i wielocięgnowych zależy od kąta wierzchołkowego między cięgnami: przy 45° to 90%, przy 90° to 70%, a przy 120° to 50% obciążenia w układzie pionowym (§ 82 ust. 2). Kąt rozwarcia nie może przekraczać 120° (§ 82 ust. 3). Przy zawiesiu wielocięgnowym przyjmuje się stan pracy dwóch cięgien (§ 82 ust. 4). Zawiesia łańcuchowe używane poniżej −20°C obciąża się o 50% mniej (§ 82 ust. 6). Na zawiesiu jest napis z dopuszczalnym obciążeniem roboczym oraz terminem ostatniego i następnego badania (§ 82 ust. 7).
Stan prawny sprawdzony 17 października 2026 r.
Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), a § 75, § 76, § 82 i § 89–92 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych w Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, stan na 17 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru instrukcji obsługi konkretnej maszyny. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta i oceny ryzyka zawodowego.
Czego hakowemu nie wolno?
Zabronione jest podnoszenie przedmiotów o nieznanej masie, zamrożonych lub zakleszczonych, podnoszenie przy ukośnym ułożeniu liny, zostawianie ładunku na haku w przerwie i po pracy oraz przechodzenie między obiektem a podwoziem żurawia (§ 90). Węzłów na linach i łańcuchach się nie wiąże (§ 82 ust. 8). Ładunek przenosi się poziomo co najmniej 1 m nad przedmiotami na drodze (§ 91) i nigdy nad ludźmi ani nad kabiną kierowcy (§ 92). Hak ma oznaczoną nośność i zamknięcie gardzieli, gdy zawiesie mogłoby się wysunąć (§ 75), a elementy, które nie wchodzą swobodnie na dno gardzieli, są zakazane (§ 76). Obowiązki operatora po drugiej stronie liny opisują wzory instrukcji BHP żurawia wieżowego (DOCX, PDF), HDS (DOCX, PDF) i żurawia samojezdnego (DOCX, PDF). Stan i terminy badań zawiesi zapisujesz na karcie przeglądu zawiesi (DOCX, PDF).
Jak wdrożyć instrukcję obsługi: zawieszanie ładunków na żurawiu na budowie?
Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje obsługi maszyn i urządzeń technicznych (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja ma leżeć tam, gdzie pracuje maszyna: przy niej albo w kontenerze brygady. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).
Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gdy instrukcja dotyczy całego stanowiska, a nie jednej maszyny, użyj ogólnego wzoru instrukcji BHP stanowiskowej (DOCX, PDF). Przekazanie informacji o ryzyku potwierdzi oświadczenie o zapoznaniu z oceną ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów, które wykonują te prace: ocena ryzyka zawodowego: zbrojarz (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: operator żurawia (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: operator HDS (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: monter konstrukcji stalowych (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Hakowy i sygnalista na budowie: czy potrzebne są uprawnienia UDT i co mówią przepisy. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.
| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| 02 | Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| 03 | Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta i oceny ryzyka. |
| 04 | Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| 05 | Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| 06 | Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| 07 | Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| 08 | Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |
Pytania o dokument: Instrukcja BHP hakowego: zawieszanie ładunków na żurawiu, wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Jaki może być maksymalny kąt rozwarcia cięgien zawiesia?
120° (§ 82 ust. 3 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych). Przy tym kącie dopuszczalne obciążenie to 50% obciążenia w układzie pionowym.
02Jak zmienia się udźwig zawiesia przy kącie 90°?
Przy kącie wierzchołkowym 90° dopuszczalne obciążenie robocze to 70% obciążenia zawiesia w układzie pionowym, przy 45° to 90% (§ 82 ust. 2).
03Co musi być napisane na zawiesiu?
Dopuszczalne obciążenie robocze oraz termin ostatniego i następnego badania (§ 82 ust. 7).
04Na jakiej wysokości przenosi się ładunek żurawiem?
Co najmniej 1 m ponad przedmiotami na drodze ładunku (§ 91), nigdy bezpośrednio nad ludźmi ani nad kabiną kierowcy (§ 92).