Wszystkie wzory

Wzory dokumentów

Instrukcja BHP obsługi żurawia samojezdnego: wzór Word i PDF

Wzór ma trzy strony A4 i jest przeznaczony dla operatora żurawia samojezdnego. Pierwsza strona to dane żurawia (typ, udźwig, numer ewidencyjny UDT), zagrożenia, wymagania wobec operatora i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą (podłoże, podpory, linie napowietrzne, dziennik konserwacji), zasady pracy, czynności po pracy i zakazy z numerami paragrafów. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Żuraw stawiany na budowie na dłużej opisuje instrukcja BHP żurawia wieżowego (DOCX, PDF), a żuraw na samochodzie ciężarowym instrukcja BHP HDS (DOCX, PDF).

W skrócie

Instrukcja BHP obsługi żurawia samojezdnego mówi operatorowi, jak bezpiecznie pracować dźwigiem kołowym albo gąsienicowym na budowie. Operator ma zaświadczenie kwalifikacyjne UDT na żurawie samojezdne, ważne 5 lat. Żuraw ma decyzję UDT i badanie okresowe co rok. Przy liniach napowietrznych zachowuje się odległości od 3 do 30 m, liczone do najdalej wysuniętego punktu żurawia z ładunkiem, a żuraw ma sygnalizator napięcia (§ 55 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych).

Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 28 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.

Jakie dokumenty musi mieć żuraw samojezdny i jego operator?

Urządzenie objęte dozorem technicznym eksploatuje się na podstawie decyzji zezwalającej na eksploatację, którą wydaje organ właściwej jednostki dozoru technicznego (art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym). Żurawie samojezdne mają pełny dozór techniczny z badaniem okresowym co rok (załącznik nr 1 lp. 14 do rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176). Konserwujący robi przegląd co 30 dni, jeżeli instrukcja eksploatacji nie podaje innego terminu (§ 9 ust. 3 i załącznik nr 2 lp. 10), i zapisuje go w dzienniku konserwacji (§ 9 ust. 1 pkt 5). Dokumenty uprawniające do eksploatacji są dostępne dla organów kontroli w miejscu pracy żurawia (§ 62 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Przeglądy zapiszesz na wzorze dziennika konserwacji UTB (DOCX, PDF). Wniosek o badanie przed pierwszą decyzją UDT przygotujesz na wzorze zgłoszenia urządzenia do UDT (DOCX, PDF).

Osoby obsługujące urządzenia techniczne mają zaświadczenia kwalifikacyjne (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o dozorze technicznym). Żurawie samojezdne są osobną pozycją w tabeli urządzeń, przy których obsłudze takie zaświadczenie jest wymagane. Zaświadczenie jest ważne 5 lat i uprawnia także do obsługi żurawi przewoźnych, przenośnych i stacjonarnych (załącznik nr 3 tabela nr 1 lp. 3 rozporządzenia Dz.U. 2019 poz. 1008). Zaświadczenie na żurawie wieżowe obejmuje żurawie wieżowe, szybkomontujące i szynowe, więc do żurawia samojezdnego nie wystarcza. Kategorie i terminy wyjaśnia poradnik uprawnienia na żurawie.

Ustawienie żurawia: podłoże, podpory i linie napowietrzne

Maszyny montuje się, eksploatuje i obsługuje zgodnie z instrukcją producenta (§ 61 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych), a UTB eksploatuje się według warunków z dokumentacji, w tym instrukcji eksploatacji (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176). Z tej instrukcji operator bierze rozstaw podpór, nacisk na podłoże i tabelę udźwigu. Żuraw ma tablicę znamionową z dopuszczalnym udźwigiem, a przy udźwigu zmiennym z udźwigiem przy określonych położeniach wysięgnika (§ 88 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Między skrajnią podwozia albo platformy obrotowej a konstrukcją obiektu, jego zabezpieczeniami albo stosem materiałów zostaje co najmniej 0,75 m (§ 89). W tym pasie nie składuje się materiałów, a w czasie pracy żurawia nikt tamtędy nie przechodzi (§ 90 pkt 1 i 2).

Stanowisk pracy i maszyn nie sytuuje się pod liniami napowietrznymi ani bliżej niż podane niżej odległości, liczone w poziomie od skrajnych przewodów. Przy żurawiach liczy się je do najdalej wysuniętego punktu urządzenia wraz z ładunkiem (§ 55 ust. 1 i 2). Żurawie samojezdne, które mogą zbliżyć się na niebezpieczną odległość do linii napowietrznych albo kablowych, wyposaża się w sygnalizatory napięcia (§ 55 ust. 4). Przy pracy w pobliżu linii napowietrznych, przy podnoszeniu ładunku dwoma żurawiami, w warunkach kolizyjnych i wtedy, gdy operator nie widzi całej drogi ładunku, eksploatujący opracowuje szczegółowe warunki eksploatacji (§ 5 ust. 2 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176). Przy kilku żurawiach na jednym placu użyjesz wzoru instrukcja pracy żurawi w warunkach kolizyjnych (DOCX, PDF).

  1. 3 m od linii o napięciu do 1 kV
  2. 5 m od linii powyżej 1 kV do 15 kV
  3. 10 m od linii powyżej 15 kV do 30 kV
  4. 15 m od linii powyżej 30 kV do 110 kV
  5. 30 m od linii powyżej 110 kV

Czego nie wolno robić żurawiem samojezdnym?

Rozporządzenie o BHP przy robotach budowlanych zabrania między innymi pozostawiania ładunku na haku w przerwie i po pracy, podnoszenia przedmiotów zamrożonych, zakleszczonych albo o nieznanej masie, wyrywania słupów i podnoszenia ładunku przy ukośnym ułożeniu liny (§ 90). Ładunek przenosi się poziomo co najmniej 1 m nad przedmiotami na jego drodze (§ 91). Roboczy zasięg haka jest co najmniej o 0,5 m większy od położenia środka masy elementu albo miejsca ułożenia ładunku (§ 93). Przy załadunku i rozładunku ładunku nie przenosi się nad ludźmi ani nad kabiną kierowcy, a kierowca opuszcza kabinę (§ 29 i § 92). Przeciążanie żurawia ponad dopuszczalne obciążenie robocze jest zabronione, poza badaniami i próbami (§ 65).

Przed pracą i przy zmianie obsługi żuraw sprawdza się pod względem sprawności technicznej, a sprawdzenie potwierdza wpisem do dokumentacji (§ 70). Po zmianie miejsca pracy żurawia samojezdnego badanie doraźne eksploatacyjne UDT nie jest wymagane (§ 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176), dlatego w nowym miejscu operator sprawdza żuraw przed pierwszym podniesieniem ładunku. Gdy w czasie pracy operator stwierdzi uszkodzenie, unieruchamia żuraw i odłącza dopływ energii (§ 67 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych). Eksploatujący niezwłocznie zawiadamia organ dozoru technicznego o każdym niebezpiecznym uszkodzeniu albo nieszczęśliwym wypadku związanym z eksploatacją żurawia (art. 19 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym).

Jak wdrożyć instrukcję BHP: żuraw samojezdny na budowie?

Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje dotyczące obsługi maszyn i prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi (§ 41 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).

Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów przy tych pracach: ocena ryzyka zawodowego: operator żurawia (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF).

Wzór, narzędzie czy poradnik?

Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.

Co zawiera dokument

Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.

Wzór Instrukcja BHP obsługi żurawia samojezdnego: wzór Word i PDF: podgląd pierwszej strony
Pierwsza strona pliku PDF: Instrukcja BHP obsługi żurawia samojezdnego: wzór Word i PDF
Pola dokumentu: Instrukcja BHP obsługi żurawia samojezdnego: wzór Word i PDF
NrPoleCo wpisać
01NagłówekNumer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania.
02Pracodawca, maszyna, stanowiskoNazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja.
03Opracowanie i zatwierdzenieKto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta (DTR) i oceny ryzyka.
04ZagrożeniaLista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia.
05Wymagania i środki ochronyUprawnienia, szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze.
06Przed pracą, w trakcie, po pracyCzynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia.
07Zakazy i sytuacje awaryjneCzego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca.
08Zmiany i potwierdzenie zapoznaniaRejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP).
PYTANIA

Pytania o dokument: Instrukcja BHP obsługi żurawia samojezdnego: wzór Word i PDF

Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.

01

Jakie uprawnienia musi mieć operator żurawia samojezdnego?

Zaświadczenie kwalifikacyjne UDT na żurawie samojezdne. To osobna pozycja w załączniku nr 3 tabela nr 1 lp. 3 rozporządzenia w sprawie sprawdzania kwalifikacji (Dz.U. 2019 poz. 1008), z okresem ważności 5 lat. Zaświadczenie uprawnia też do obsługi żurawi przewoźnych, przenośnych i stacjonarnych.

02

Jak często bada się żuraw samojezdny?

Organ dozoru technicznego bada go co rok, bo żurawie samojezdne mają pełny dozór techniczny (załącznik nr 1 lp. 14 do rozporządzenia Dz.U. 2018 poz. 2176). Konserwujący robi przegląd co 30 dni, jeśli instrukcja eksploatacji nie podaje innego terminu (załącznik nr 2 lp. 10).

03

W jakiej odległości od linii energetycznej może pracować żuraw samojezdny?

Co najmniej 3 m od linii do 1 kV, 5 m do 15 kV, 10 m do 30 kV, 15 m do 110 kV i 30 m powyżej 110 kV. Odległość liczy się w poziomie od skrajnego przewodu do najdalej wysuniętego punktu żurawia z ładunkiem (§ 55 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych).

Dokumenty pracowników w jednym miejscu.

Jeżeli wymieniasz takie dokumenty z wieloma podwykonawcami, Atestero pokaże, komu czego brakuje i co wygasa. Bezpłatny pilotaż obejmuje jedną budowę i uzgodniony zakres.

Sprawdź bezpłatny pilotaż Zobacz publiczne demo
KontaktRozmowa o procesie i pilotażu

Bezpłatna rozmowa zaczyna się od tego, jak dziś sprawdzacie dokumenty i planowaną ekipę.

Porozmawiajmy o jednym konkretnym procesie na budowie.

Jeśli Atestero pasuje do procesu, bezpłatny pilotaż obejmie jedną budowę i uzgodniony zakres. Bez przesyłania prawdziwych dokumentów do publicznego demo.

Opowiedz nam o procesieKrótki formularz bez załączników. Odpowiadamy bezpośrednio, bez automatycznej kwalifikacji.