Plan podnoszenia ładunku żurawiem: wzór Word i PDF

Czy przepisy wymagają planu podnoszenia ładunku żurawiem?

Nie pod tą nazwą. W rozporządzeniu z 22 października 2018 r. o żurawiach wieżowych i szybkomontujących (Dz.U. 2018 poz. 2147) ani w rozporządzeniu w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych nie ma pojęcia plan podnoszenia. Pierwsze z nich dotyczy tylko żurawi wieżowych i szybkomontujących (§ 1 ust. 1). Dla żurawi samojezdnych i HDS nie obowiązuje wprost, więc jego zasady można przyjąć w planie jako wewnętrzny standard wykonawcy.

Rozporządzenie wymaga jednak dokumentów, które zawierają część danych planu. Pracodawca przed dopuszczeniem do pracy operatora, sygnalisty i hakowego udostępnia im instrukcję bezpieczeństwa prac transportowych i instrukcję ewakuacji z kabiny, przy czym sygnalista i hakowy nie dostają tej drugiej (§ 5 ust. 1 i 2). Instrukcja bezpieczeństwa prac transportowych to instrukcja z wytycznymi dotyczącymi organizacji prac transportowych w obszarze pracy żurawia, z uwzględnieniem warunków w miejscu transportu, zadań i obowiązków osób, charakterystyki przemieszczanych materiałów oraz koordynacji działań i bezpieczeństwa osób narażonych (§ 2 pkt 6). Przemieszczanie ładunku więcej niż jednym żurawiem wymaga osobnej instrukcji dla określonego terenu z kartą podpisów (§ 17), a praca w warunkach kolizyjnych instrukcji z § 16. Roboty przy użyciu dźwigów należą też do wykazu robót planu BIOZ (§ 6 pkt 1 lit. f rozporządzenia w sprawie informacji BIOZ i planu BIOZ). Zamawiający i normy techniczne mogą żądać planu podnoszenia, ale ich treści tu nie omawiamy.

1. 1.§ 5 ust. 1 pkt 1: instrukcja bezpieczeństwa prac transportowych dla operatora, sygnalisty i hakowego
2. 2.§ 17: instrukcja przemieszczania ładunku kilkoma żurawiami z kartą podpisów
3. 3.§ 16: instrukcja pracy w warunkach kolizyjnych z pozwoleniem na pracę
4. 4.§ 14 ust. 2 pkt 6: wpis w książce dyżurów o przemieszczaniu ładunku więcej niż jednym żurawiem

Co ustalić przed podniesieniem: masa, udźwig, zawiesia i zasięg haka

Hakowy zapoznaje się z ładunkiem, określa jego masę, położenie środka ciężkości i punktów mocowania oraz stosuje odpowiedni element do zawieszania i mocowania (§ 9 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r.). Podnoszenie żurawiem przedmiotów o nieznanej masie jest zabronione (§ 90 pkt 5 rozporządzenia o robotach budowlanych). Niedopuszczalne jest podnoszenie ładunków o masie przekraczającej udźwig żurawia i obsługiwanie żurawia przy wyłączonych ogranicznikach obciążenia (§ 11 ust. 1 pkt 10 i 11 rozporządzenia z 2018 r.). Kabina żurawia ma diagram udźwigu (§ 20 pkt 3), dlatego plan ma pole na udźwig z diagramu przy największym wysięgu i na procent jego wykorzystania.

Dopuszczalne obciążenie zawiesi dwu- i wielocięgnowych zależy od kąta wierzchołkowego. Przy 45° wynosi 90%, przy 90° 70%, a przy 120° 50% obciążenia zawiesia w układzie pionowym, a kąt rozwarcia cięgien nie może być większy niż 120° (§ 82 ust. 2 i 3 rozporządzenia o robotach budowlanych). Na zawiesiu umieszcza się napis z dopuszczalnym obciążeniem i terminem ostatniego i następnego badania (§ 82 ust. 7). Dla zawiesi łańcuchowych używanych poniżej –20°C obciążenie obniża się o 50% (§ 82 ust. 6). Hak ma zamknięcie gardzieli, gdy zawiesie może się z niego wysunąć (§ 75 ust. 2). Roboczy zasięg haka jest większy co najmniej o 0,5 m od położenia środka masy montowanego elementu lub miejsca ułożenia ładunku (§ 93). Podnoszenie ładunku przy ukośnym ułożeniu liny jest zabronione (§ 90 pkt 7).

1. 1.masa znana i wpisana do planu (§ 90 pkt 5)
2. 2.ładunek z zawiesiami poniżej udźwigu z diagramu (§ 11 ust. 1 pkt 10)
3. 3.kąt rozwarcia cięgien do 120°, nośność zawiesia 90%, 70% i 50% (§ 82)
4. 4.zasięg haka większy o co najmniej 0,5 m (§ 93)

Operator, sygnalista, hakowy i strefa pod ładunkiem

Operatorem żurawia może być osoba, która ukończyła 18 lat i ma ważne zaświadczenie kwalifikacyjne oraz aktualne orzeczenie lekarskie. Sygnalistą albo hakowym może być osoba, która ukończyła 18 lat i ma orzeczenie lekarskie dla tego stanowiska (§ 3 i 4). Jedna osoba nie wykonuje jednocześnie czynności operatora, sygnalisty i hakowego (§ 6). Operator i sygnalista porozumiewają się przez urządzenie komunikacyjne, a przy jego awarii sygnałami ręcznymi, nie dłużej niż do zakończenia rozpoczętej czynności (§ 7). Sygnalista określa drogę ładunku, obserwuje go i wydaje polecenia, a w sytuacji niebezpiecznej wstrzymuje prace transportowe i ostrzega (§ 8). Sygnalista i hakowy mają elementy odzieży lub wyposażenia widoczne z kabiny, które ich odróżniają (§ 10). Role opisuje instrukcja BHP hakowego i zawieszania ładunków (DOCX, PDF) oraz poradnik hakowy i sygnalista: jakie uprawnienia.

Przy mechanicznym załadunku i rozładunku ładunek nie przechodzi nad ludźmi ani nad kabiną kierowcy (§ 92 rozporządzenia o robotach budowlanych), a w poziomie przenosi się go na wysokości co najmniej 1 m nad przedmiotami na trasie (§ 91). Niedopuszczalne jest przenoszenie ładunków spoza terenu pracy żurawia i w odwrotnym kierunku, gdy miejsce poza tym terenem jest nieoznaczone i niezabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych (§ 11 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z 2018 r.). Gdy nie można opuścić ładunku, miejsce bezpośrednio pod nim się odgradza (§ 12 ust. 2). Odległość skrajni żurawia od konstrukcji obiektu i składowanych stosów wynosi co najmniej 0,75 m (§ 89). Przy pracy żurawia w pobliżu linii napowietrznych odległości z § 55 ust. 1 mierzy się do najdalej wysuniętego punktu urządzenia wraz z ładunkiem (§ 55 ust. 2).

Wiatr, kilka żurawi i kontrola przed podniesieniem

Przy transporcie ładunków wielkowymiarowych obsługiwanie żurawia jest niedopuszczalne przy prędkości wiatru w porywach powyżej 10 m/s. Przy innych pracach granicą jest 15 m/s w porywach, chyba że producent określił w instrukcji żurawia inne wartości (§ 11 ust. 1 pkt 7 i 8). Rozporządzenie nie definiuje ładunku wielkowymiarowego, więc pracodawca wpisuje w planie, czy dany ładunek tak traktuje. Zakazane jest też obsługiwanie żurawia podczas wyładowań atmosferycznych oraz w warunkach ograniczających widoczność i o zmroku bez dostatecznego oświetlenia (pkt 5 i 6). Po wstrzymaniu pracy z powodu wiatru żuraw ustawia się w pozycji wolnowiatrowej albo zakotwicza (§ 11 ust. 3). W kabinie jest urządzenie do odczytu prędkości wiatru na wysokości wysięgnika (§ 20 pkt 5), a odczyt sprzed podnoszenia wpisuje się do planu.

Gdy ładunek przemieszcza więcej niż jeden żuraw, potrzebna jest instrukcja dla określonego terenu, a operator, sygnalista i hakowy podpisują jej kartę przed podnoszeniem (§ 17). Przy pracy w warunkach kolizyjnych obowiązuje instrukcja z § 16, w tym pozwolenie na pracę żurawia podpisywane przez osobę wyznaczoną (§ 16 ust. 1 pkt 8). Operator wpisuje przemieszczenie ładunku więcej niż jednym żurawiem do książki dyżurów (§ 14 ust. 2 pkt 6). Przy podnoszeniu elementu prefabrykowanego rozporządzenie o robotach budowlanych wymaga sprawdzenia dynamometrem masy elementu zawieszonego na haku (§ 213 ust. 1), użycia lin kierunkowych i kontroli zawieszenia po podniesieniu na wysokość 0,5 m (§ 221 ust. 1 pkt 4 i 5), a sygnał do podnoszenia daje się po usunięciu osób ze strefy niebezpiecznej (§ 222). Wzór stosuje tę kolejność także do innych ciężkich ładunków. Pozostałe dokumenty żurawia to lista kontrolna żurawia przed rozpoczęciem pracy (DOCX, PDF) i książka dyżurów żurawia (DOCX, PDF).

Wzór, narzędzie czy poradnik?

Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.

• Poradnik: Uprawnienia na żurawie: wieżowy, samojezdny, przewoźny. Rodzaje UDT, ważność i zakres. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.

Co zawiera dokument

Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.