Wzory dokumentów
Instrukcja BHP obsługi ładowarki teleskopowej: wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4. Pierwsza to dane ładowarki (stała albo obrotowa, wysokość podnoszenia, osprzęt: widły, łyżka, kosz, hak), zagrożenia, wymagania i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą, praca z diagramem udźwigu, podawanie materiału na strop i rusztowanie, jazda po placu, czynności po pracy i zakazy. Trzecia to awarie, rejestr zmian i lista podpisów. Jaka karta UDT pasuje do ładowarki z danym osprzętem, wyjaśnia poradnik uprawnienia na ładowarkę teleskopową. Taka karta jest ważna 5 lat, a wniosek o przedłużenie uprawnień UDT składa się najpóźniej 3 miesiące przed jej końcem.
W skrócie
Instrukcja BHP obsługi ładowarki teleskopowej zbiera zasady dla wózka podnośnikowego z wysięgnikiem pracującego na budowie. Ładowarkę użytkuje się zgodnie z instrukcją producenta (§ 3 ust. 1 rozporządzenia o wózkach jezdniowych), nie obciąża ponad udźwig z diagramu (§ 17 pkt 5), a ludzi podnosi tylko na pomoście specjalnie zamontowanym do tego celu, gdy instrukcja wózka na to pozwala (§ 11). Operator ma zaświadczenie kwalifikacyjne UDT (art. 22 ust. 3 ustawy o dozorze technicznym).
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 26 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.
Na co uważać przy ładowarce teleskopowej?
Udźwig ładowarki maleje z wysunięciem i podniesieniem wysięgnika, więc ta sama paleta bloczków, którą maszyna bezpiecznie podnosi przy kabinie, przy pełnym wysięgu może ją przewrócić do przodu. Operator sprawdza masę ładunku i odczytuje udźwig z diagramu dla danego osprzętu, a przy maszynach z podporami rozstawia je przed podnoszeniem. Rozporządzenie zakazuje obciążania ponad dopuszczalną ładowność z instrukcji i pracy na podłożu o niesprawdzonej wytrzymałości (§ 17 pkt 3 i 5).
Przy podawaniu materiału na strop albo rusztowanie nikt nie stoi pod ładunkiem, a odbierający czekają, aż paleta oprze się o podłoże. Jazda odbywa się z wysięgnikiem złożonym i ładunkiem nisko. Zmiana osprzętu na kosz albo hak zmienia zasady pracy: kosz do podnoszenia ludzi wolno użyć tylko wtedy, gdy przewiduje to instrukcja producenta (§ 11 ust. 1), a z hakiem ładowarka pracuje według diagramu dla haka.
- udźwig odczytuj z diagramu dla założonego osprzętu
- nie jedź z podniesionym i wysuniętym wysięgnikiem
- nie wjeżdżaj na skarpy i świeże zasypki wykopów
- po pracy wysięgnik złożony, osprzęt na ziemi, kluczyk wyjęty
Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.
Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 3, 5, 7, 9, 11 i 17 rozporządzenia z 15 grudnia 2017 r. w sprawie BHP przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (t.j. Dz.U. 2020 poz. 852) i art. 22 ust. 3 ustawy o dozorze technicznym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1194), odczyt w ELI 26.10.2026, oraz § 29 i 55 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych w Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, stan na 26 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru instrukcji obsługi konkretnego urządzenia. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta i oceny ryzyka zawodowego.
Jakie dokumenty ładowarki sprawdzić przed pracą na budowie?
Ładowarkę użytkuje się, konserwuje i przegląda według instrukcji producenta (§ 3 ust. 1 rozporządzenia o wózkach jezdniowych), więc instrukcja musi być na budowie razem z diagramami udźwigu dla każdego osprzętu. Wyniki sprawdzenia przed pracą, gdy wykażą nieprawidłowości, wpisuje się do dokumentów eksploatacyjnych (§ 7 ust. 2), a konserwację wózka podnośnikowego robi osoba z zaświadczeniem kwalifikacyjnym (§ 7 ust. 4). Sprawdzenie na początku zmiany i usterki zapiszesz na liście kontrolnej wózka widłowego przed pracą (DOCX, PDF) po dopisaniu podpór i diagramów osprzętu.
Prace szczególnie niebezpieczne, na przykład podawanie materiału przy krawędzi stropu bez balustrady albo pracę w pobliżu linii energetycznej, operator wykonuje na pisemne polecenie organizatora pracy z numerem, zakresem, środkami ochrony i terminem (§ 6 ust. 1 i 3). Polecenie przechowuje się co najmniej 3 miesiące od zakończenia pracy (§ 6 ust. 4).
Jak wdrożyć instrukcję obsługi: ładowarka teleskopowa na budowie?
Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje obsługi maszyn i urządzeń technicznych (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja ma leżeć tam, gdzie pracuje maszyna: przy niej albo w kontenerze brygady. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).
Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gdy instrukcja dotyczy całego stanowiska, a nie jednej maszyny, użyj ogólnego wzoru instrukcji BHP stanowiskowej (DOCX, PDF). Przekazanie informacji o ryzyku potwierdzi oświadczenie o zapoznaniu z oceną ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów, które wykonują te prace: ocena ryzyka zawodowego: operator wózka widłowego (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: murarz (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Uprawnienia na ładowarkę teleskopową (Manitou): kategoria UDT, ważność i osprzęt. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.
| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| 02 | Pracodawca, maszyna, stanowisko | Nazwa firmy, typ i numer maszyny, kto ją obsługuje, gdzie leży instrukcja. |
| 03 | Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie instrukcji producenta i oceny ryzyka. |
| 04 | Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tej maszynie do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| 05 | Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; ŚOI wymagane przy obsłudze. |
| 06 | Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| 07 | Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy awarii, wypadku i pożarze; telefony i miejsca. |
| 08 | Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |
Pytania o dokument: Instrukcja BHP obsługi ładowarki teleskopowej: wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Czy ładowarką teleskopową można podnosić ludzi?
Tylko na pomoście dostosowanym i specjalnie zamontowanym do tego celu i tylko wtedy, gdy instrukcja producenta dopuszcza taką możliwość. Wysokość i udźwig nie mogą przekraczać wartości z instrukcji (§ 11 rozporządzenia o wózkach jezdniowych, t.j. Dz.U. 2020 poz. 852).
02Czy ładowarka teleskopowa to wózek widłowy w przepisach BHP?
Ładowarka teleskopowa z widłami jest wózkiem jezdniowym podnośnikowym z wysięgnikiem, więc stosuje się do niej rozporządzenie o wózkach jezdniowych z napędem silnikowym. Operator zapoznaje się z instrukcją wózka, ryzykiem zawodowym i instrukcją bezpieczeństwa prac transportowych (§ 5 ust. 1).
03Kto sprawdza ładowarkę przed pracą?
Organizator pracy zapewnia sprawdzenie układu kierowniczego, hamulcowego, napędowego, mechanizmów podnoszenia, osprzętu, oświetlenia i sygnalizacji, a nieprawidłowości wpisuje się do dokumentów eksploatacyjnych (§ 7 ust. 1 i 2). W praktyce robi to operator na początku zmiany według pkt 4 wzoru.