Wzory dokumentów
Instrukcja BHP brukarz: roboty brukarskie, wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4 i jest przeznaczony dla brukarza i pomocnika, którzy układają kostkę, płyty i krawężniki na chodniku, podjeździe, parkingu i placu. Pierwsza strona to dane obiektu i sprzętu, zagrożenia, wymagania i środki ochrony. Druga to czynności przed pracą (masa elementów, sieci, wykop, składowanie), zasady pracy, czynności po pracy i zakazy z paragrafami. Trzecia to sytuacje awaryjne, rejestr zmian i lista podpisów. Zagęszczanie podbudowy opisuje instrukcja BHP zagęszczarki (DOCX, PDF), a cięcie kostki z kamienia instrukcja BHP obróbki kamienia (DOCX, PDF).
W skrócie
Instrukcja BHP brukarz to dokument stanowiskowy, który mówi pracownikowi układającemu kostkę, płyty i krawężniki, jak bezpiecznie dźwigać elementy, kopać pod nawierzchnię, rozładowywać palety i ciąć kostkę. Mężczyzna przenosi pojedynczo najwyżej 30 kg przy pracy stałej i 50 kg przy dorywczej, kobieta 12 kg i 20 kg (§ 13 ust. 1 rozporządzenia o ręcznych pracach transportowych). Odległość robót ziemnych od sieci ustala kierownik budowy, a w pobliżu instalacji podziemnych kopie się ręcznie (§ 144 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych).
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 31 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 28 października 2026 r.
Ile może dźwigać brukarz: kostka, krawężniki, taczka i wózek?
Pracodawca stosuje rozwiązania techniczne i organizacyjne zmierzające do wyeliminowania ręcznych prac transportowych. Gdy to niemożliwe, organizuje pracę i wyposaża pracowników w sprzęt pomocniczy oraz środki ochrony indywidualnej (§ 3 rozporządzenia o ręcznych pracach transportowych). Do sprzętu pomocniczego zalicza się między innymi chwytaki, uchwyty, taczki i wózki (§ 2 pkt 3). Pojedynczo mężczyzna przenosi najwyżej 30 kg przy pracy stałej i 50 kg przy dorywczej, kobieta 12 kg i 20 kg (§ 13 ust. 1). Praca dorywcza to przemieszczanie nie częściej niż 4 razy na godzinę, łącznie do 4 godzin na dobę (§ 2 pkt 2). Na odległość ponad 25 m limit to 30 kg dla mężczyzn i 12 kg dla kobiet (§ 13 ust. 3).
Masa ładunku na taczce, łącznie z taczką, nie przekracza dla mężczyzny 100 kg po twardej, gładkiej nawierzchni o nachyleniu do 5% i 75 kg przy nachyleniu powyżej 5%. Po nawierzchni nierównej lub nieutwardzonej to 60% tych wartości (§ 24 ust. 1). Dla kobiet wartości to 40 kg i 30 kg. Taczką nie wozi się ładunków po terenie o nachyleniu powyżej 8% ani na odległość powyżej 200 m (§ 24 ust. 2). Wózek dwukołowy przewozi mężczyzna do 350 kg, a trzy- i więcej kołowy do 450 kg łącznie z masą wózka, po terenie płaskim o twardej i gładkiej nawierzchni i nachyleniu do 5% (§ 21 ust. 1). Pochylnie do ręcznego przenoszenia ciężarów mają spadek najwyżej 10% (§ 13 rozporządzenia o robotach budowlanych). Limity zbiera instrukcja BHP ręcznych prac transportowych (DOCX, PDF), a poradnik normy dźwigania: ile kg może dźwigać pracownik porównuje je w jednym miejscu.
- pojedynczo: mężczyzna 30 kg (praca stała) i 50 kg (dorywcza), kobieta 12 i 20 kg (§ 13 ust. 1)
- powyżej 25 m: 30 kg dla mężczyzn i 12 kg dla kobiet (§ 13 ust. 3)
- taczka z ładunkiem: mężczyzna do 100 kg na terenie do 5% (§ 24 ust. 1)
- wózek dwukołowy do 350 kg, trzy- i więcej kołowy do 450 kg, teren do 5% (§ 21 ust. 1)
Stan prawny sprawdzony 28 października 2026 r.
Art. 207 § 1, art. 210 § 1 i 2, art. 211 pkt 3, 4 i 6 oraz art. 237⁴ § 2 i 3 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245, § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088), § 2 pkt 2 i 3, § 3, § 5 ust. 1 pkt 2, § 6 ust. 1 pkt 1, § 7 pkt 7, § 13 ust. 1 i 3, § 21 ust. 1 i 3 oraz § 24 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych (t.j. Dz.U. 2018 poz. 1139), § 4 ust. 2 i 3, § 5 ust. 2, § 6 ust. 5, § 8 ust. 3 i § 14 ust. 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań przy użytkowaniu maszyn (Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596), § 23 rozporządzenia z 20 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2018 poz. 583) z załącznikiem nr 1 w brzmieniu z Dz.U. 2020 poz. 1461 (grupa II lp. 10), odczyt w ELI 18 i 26.10.2026, oraz § 13, 23, 26, 29, 39, 50, 64, 66, 143–147, 154 i 155 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych. Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odczytano w ELI 17 października 2026 r., a 28 października 2026 r. sprawdzono, że nie ma aktów zmieniających. Rozporządzenie o użytkowaniu maszyn (Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596) czytano w brzmieniu zmienionym przez Dz.U. 2003 nr 178 poz. 1745, odczyt w ELI 26 października 2026 r., status sprawdzony 28 października 2026 r. Przepisy nie podają wzoru tej instrukcji. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do instrukcji producenta, dokumentacji robót i oceny ryzyka zawodowego.
Wykop pod koryto i krawężnik: sieci podziemne, balustrady i składowanie
Roboty ziemne prowadzi się na podstawie projektu, który określa położenie instalacji i urządzeń podziemnych (§ 143 rozporządzenia o robotach budowlanych). Roboty w bezpośrednim sąsiedztwie sieci elektroenergetycznych, gazowych, telekomunikacyjnych, ciepłowniczych, wodociągowych i kanalizacyjnych poprzedza określenie przez kierownika budowy bezpiecznej odległości i sposobu robót. Kierownik budowy ustala ją w porozumieniu z jednostką, w której zarządzie lub użytkowaniu są te instalacje, a miejsca robót oznakowuje i ogradza (§ 144 ust. 1–2). Roboty w pobliżu instalacji podziemnych i wykopy poszukiwawcze prowadzi się ręcznie (§ 144 ust. 4).
W miejscach dostępnych dla osób niezatrudnionych przy robotach wykop pozostawiony na zmrok i noc ma balustradę z czerwonym światłem. Poręcz jest na wysokości 1,1 m nad terenem i co najmniej 1 m od krawędzi wykopu (§ 145 ust. 1–2). Wykop o ścianach pionowych bez umocnień wolno wykonać do 1 m w gruncie zwartym, gdy teren przy wykopie nie jest obciążony w pasie o szerokości równej głębokości (§ 147 ust. 1). Głębszy wykop bez umocnień, do 2 m, jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy pozwalają na to wyniki badań gruntu i dokumentacja geologiczno-inżynierska (ust. 2). Składowanie urobku, materiałów i wyrobów jest zabronione w odległości mniejszej niż 0,6 m od krawędzi wykopu, jeżeli ściany wykopu są obudowane oraz obciążenie urobku jest przewidziane w doborze obudowy, a przy ścianach bez obudowy w strefie klina naturalnego odłamu gruntu (§ 154). Ruch środków transportowych obok wykopu odbywa się poza tą granicą (§ 155). Składowiska są utwardzone i odwodnione (§ 23), a materiały drobnicowe układa się w stosy do 2 m (§ 26 ust. 3). Wzór traktuje palety z kostką jak materiał drobnicowy. Szersze zasady podaje instrukcja BHP robót ziemnych i wykopów (DOCX, PDF), a składowanie instrukcja BHP składowania materiałów (DOCX, PDF). Rury i przyłącza w tym samym wykopie opisuje instrukcja BHP robót instalacyjnych sanitarnych (DOCX, PDF).
Rozładunek HDS, zagęszczarka, walec i cięcie kostki: co mówią przepisy?
Podczas mechanicznego załadunku i rozładunku nie przemieszcza się materiałów nad ludźmi ani nad kabiną, w której jest kierowca, a kierowca opuszcza kabinę (§ 29 rozporządzenia o robotach budowlanych). Pracownicy nie przebywają pod wiszącymi ładunkami, o ile nie jest to konieczne dla pracy, a gdy jest, pracodawca zapewnia im bezpieczeństwo (§ 6 ust. 5 rozporządzenia o użytkowaniu maszyn). Gdy operator nie widzi całej drogi ładunku, kompetentna osoba współpracująca pozostaje z nim w kontakcie (§ 8 ust. 3). Operatorzy żurawi, maszyn budowlanych i kierowcy wózków powinni mieć wymagane kwalifikacje (§ 66 rozporządzenia o robotach budowlanych). Rozładunek opisuje instrukcja BHP HDS (DOCX, PDF).
Walce drogowe, poza doczepnymi, są w grupie II załącznika nr 1 do rozporządzenia z 20 września 2001 r. (brzmienie z Dz.U. 2020 poz. 1461). Obsługują je osoby, które ukończyły szkolenie i zdały sprawdzian (§ 23), co opisuje poradnik uprawnienia na walec drogowy. Zagęszczarek płytowych w tym załączniku nie ma, więc to rozporządzenie nie wymaga dla nich wpisu do książki operatora. Obsługują je osoby przeszkolone (§ 64 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia o robotach budowlanych). Maszynę o napędzie spalinowym uruchamia się tylko tam, gdzie powietrza wystarcza do wyeliminowania zagrożenia (§ 5 ust. 2 rozporządzenia o użytkowaniu maszyn). Przy obróbce kamienia pracuje się w ogrodzonym miejscu w goglach lub przyłbicy, kasku, rękawicach wzmocnionych skórą i obuwiu z wkładkami stalowymi (§ 50 ust. 1 i 5 rozporządzenia o robotach budowlanych). Maszyny stwarzające zagrożenie pyłem mają obudowy lub urządzenia wyciągowe przy źródle (§ 14 ust. 4 rozporządzenia o użytkowaniu maszyn).
- rozładunek: ładunek nie przechodzi nad ludźmi ani nad kabiną, kierowca wychodzi z kabiny (§ 29)
- walec drogowy: szkolenie i sprawdzian (§ 23 rozp. z 20.09.2001, załącznik nr 1)
- kamień: ogrodzone miejsce, gogle lub przyłbica, kask, rękawice wzmocnione skórą, obuwie ze stalowymi wkładkami (§ 50)
- pył przy cięciu: obudowa lub odciąg przy źródle (§ 14 ust. 4 rozp. o użytkowaniu maszyn)
Jak wdrożyć instrukcję BHP: roboty brukarskie?
Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom do stałego korzystania aktualne instrukcje dotyczące obsługi maszyn i prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi (§ 41 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP), na co wzór ma tabelę podpisów. Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).
Instrukcję omawia się podczas instruktażu stanowiskowego, który planuje program instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF). Zagrożenia z pkt 2 powinny zgadzać się z kartą oceny ryzyka dla stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Gotowe karty z listą zagrożeń dla zawodów przy tych pracach: ocena ryzyka zawodowego: brukarz (DOCX, PDF), ocena ryzyka zawodowego: robotnik budowlany (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Normy dźwigania: ile kg może dźwigać pracownik na budowie i w magazynie (tabela limitów). Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.

| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| 02 | Pracodawca, roboty, stanowisko | Nazwa firmy, obiekt i rodzaj nawierzchni (chodnik, podjazd, parking, plac), kto wykonuje roboty, gdzie leży instrukcja. |
| 03 | Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie dokumentacji robót, instrukcji producentów i oceny ryzyka. |
| 04 | Zagrożenia | Lista zagrożeń przy tych robotach do zaznaczenia i uzupełnienia. |
| 05 | Wymagania i środki ochrony | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; kamizelka, obuwie, rękawice i ochrona przy cięciu kostki. |
| 06 | Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia. |
| 07 | Zakazy i sytuacje awaryjne | Czego nie wolno, co robić przy wypadku, pożarze i uszkodzeniu sieci; telefony i miejsca. |
| 08 | Zmiany i potwierdzenie zapoznania | Rejestr zmian instrukcji i lista podpisów pracowników (art. 237⁴ § 3 KP). |
Pytania o dokument: Instrukcja BHP brukarz: roboty brukarskie, wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Ile kilogramów może przenosić brukarz?
Pojedynczo mężczyzna najwyżej 30 kg przy pracy stałej i 50 kg przy dorywczej, kobieta 12 kg i 20 kg (§ 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ręcznych prac transportowych). Na odległość ponad 25 m limit to 30 kg i 12 kg. Cięższe krawężniki i palety przemieszcza się chwytakiem, wózkiem albo dźwigiem.
02Kto ustala, jak blisko sieci można kopać pod kostkę?
Bezpieczną odległość i sposób robót ustala kierownik budowy w porozumieniu z jednostką, w której zarządzie lub użytkowaniu jest sieć (§ 144 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych). W pobliżu instalacji podziemnych roboty ziemne prowadzi się ręcznie (§ 144 ust. 4).
03Czy brukarz potrzebuje uprawnień do zagęszczarki?
Zagęszczarek płytowych nie ma w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 20 września 2001 r., więc to rozporządzenie nie wymaga wpisu do książki operatora. Walce drogowe są w grupie II tego załącznika i wymagają szkolenia oraz sprawdzianu (§ 23). Maszyny obsługują osoby przeszkolone (§ 64 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia o robotach budowlanych).