Wzory dokumentów
Instrukcja BHP robót budowlanych w okresie zimowym: wzór Word i PDF
Wzór ma trzy strony A4 i jest przeznaczony dla brygad, które od listopada do marca pracują na zewnątrz albo w nieogrzewanych budynkach. Pierwsza strona to dane budowy, okres stosowania, miejsce do ogrzania się, zagrożenia zimowe, wymagania i odzież. Druga to czynności przed pracą (prognoza, odśnieżanie, sprawdzenie stanowisk, rusztowań i wykopów), zasady pracy, czynności po pracy i zakazy z paragrafami. Trzecia to postępowanie przy wychłodzeniu, upadku, spalinach i pożarze, rejestr zmian i lista podpisów. Obsługę nagrzewnic i osuszanie budynku opisuje osobno instrukcja BHP nagrzewnic (DOCX, PDF).
W skrócie
Instrukcja BHP robót w okresie zimowym mówi ekipie, jak pracować na budowie przy mrozie, śniegu, oblodzeniu i krótkim dniu. Okres zimowy to według rozporządzenia o profilaktycznych posiłkach i napojach czas od 1 listopada do 31 marca (§ 3 ust. 1 pkt 3). Przy pracy na otwartej przestrzeni w temperaturze otoczenia poniżej 10°C pracodawca zapewnia napoje (§ 4 ust. 1 pkt 3), a w pobliżu stanowisk pomieszczenie do ogrzania się o temperaturze co najmniej 16°C (zał. nr 3 § 44 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP).
Opracowanie: Jędrzej Poliński · Aktualizacja 31 października 2026 r. · Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.
Okres zimowy: napoje i posiłki dla ekipy
Pracodawca zapewnia nieodpłatnie posiłki i napoje pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych (art. 232 KP). Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. (Dz.U. 1996 nr 60 poz. 279) podaje dwa warunki ważne zimą na budowie. Napoje przysługują przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10°C (§ 4 ust. 1 pkt 3). Posiłek przysługuje przy pracy na otwartej przestrzeni w okresie zimowym, od 1 listopada do 31 marca, gdy wydatek energetyczny w ciągu zmiany przekracza 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet (§ 3 ust. 1 pkt 3).
Napoje są odpowiednio gorące, w ilości zaspokajającej potrzeby i dostępne przez całą zmianę (§ 4 ust. 2, § 6 ust. 3). Posiłek wydaje się w czasie regulaminowej przerwy, w zasadzie po 3–4 godzinach pracy (§ 6 ust. 2), a ekwiwalent pieniężny nie przysługuje (§ 8). Stanowiska uprawnione do posiłków i napojów ustala pracodawca w porozumieniu ze związkami albo po opinii przedstawicieli pracowników (§ 5), na co jest wzór wykazu stanowisk z posiłkami profilaktycznymi i napojami (DOCX, PDF). Przepisy o temperaturze, napojach i przerwach zimą zbiera poradnik praca na budowie zimą: przepisy, napoje, przerwy.
Stan prawny sprawdzony 26 października 2026 r.
Art. 232, 237⁴ § 2 i 3 oraz 237⁷ § 1 Kodeksu pracy sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1245 (baza ELI, odczyt 17 października 2026 r.; lista zmian sprawdzona 26 października 2026 r.). Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. 1996 nr 60 poz. 279) odczytano w ELI 26 października 2026 r.: akt obowiązuje, jedyną zmianą jest Dz.U. 2019 poz. 1160 (nowe brzmienie § 2 ust. 2). Załącznik nr 3 § 44 ust. 1–3 i § 41 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP sprawdzono w tekście jednolitym Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 (§ 41 ust. 2 w brzmieniu z Dz.U. 2021 poz. 2088; akty zmieniające wymienione w ELI nie dotyczą rozdziału 9 załącznika nr 3). Rozporządzenie w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odczytano 17 października 2026 r., a 26 października 2026 r. sprawdzono, że nie ma aktów zmieniających. Przepisy nie podają wzoru tej instrukcji. Treść techniczna wzoru jest przykładem: pracodawca dostosowuje ją do dokumentacji robót i oceny ryzyka zawodowego.
Pomieszczenie do ogrzania się i źródła ciepła
Przy pracach na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach pracownicy mają w pobliżu miejsc pracy pomieszczenie, w którym schronią się przed opadami, ogrzeją i zmienią odzież. Pomieszczenie ma urządzenia do podgrzewania posiłków (zał. nr 3 § 44 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Temperatura w nim to co najmniej 16°C, na każdego pracownika najliczniejszej zmiany przypada co najmniej 0,1 m², a całe pomieszczenie ma co najmniej 8 m² (§ 44 ust. 2). Pomieszczenia higieniczno-sanitarne i socjalne urządza się w ramach zagospodarowania terenu budowy przed rozpoczęciem robót (§ 8 pkt 4 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych), a ich liczby i normy zbiera poradnik zaplecze higieniczno-sanitarne na budowie.
Gdy przy pracach na otwartej przestrzeni w okresie zimowym takiego pomieszczenia nie da się zapewnić, pracownicy mają w pobliżu odpowiednio urządzone źródła ciepła, z zachowaniem wymagań ochrony przeciwpożarowej (§ 44 ust. 3). Koksowników do przesuszania pomieszczeń zamkniętych używać nie wolno (§ 106 rozporządzenia o robotach budowlanych), a w pomieszczeniach osuszanych urządzeniami ze spalinami ponad dopuszczalne stężenie przebywa tylko obsługa, po przewietrzeniu (§ 107). Odzież i obuwie robocze pracodawca dostarcza nieodpłatnie, jeżeli wymagają tego względy BHP (art. 237⁷ § 1 KP), a wydanie kurtek i rękawic zimowych zapisze karta ewidencji odzieży roboczej i ŚOI (DOCX, PDF).
Śnieg, oblodzenie i wiatr: rusztowania, stanowiska, wykopy
Stanowiska pracy o niestałym charakterze na zewnątrz budynku sprawdza się po silnym wietrze, opadach śniegu lub oblodzeniu pod względem stabilności, zamocowań i zabezpieczeń przed upadkiem (§ 52 ust. 2). Montaż, eksploatacja i demontaż rusztowań i ruchomych podestów są zabronione w czasie gęstej mgły, opadów deszczu, śniegu oraz gołoledzi, w czasie burzy i przy wietrze ponad 10 m/s (§ 123). Po silnym wietrze i opadach rusztowanie sprawdza kierownik budowy albo uprawniona osoba (§ 127 ust. 1). Szczegóły dla rusztowań ma instrukcja BHP pracy na rusztowaniu (DOCX, PDF).
W wykopach stan skarpy sprawdza się po deszczu, mrozie i dłuższej przerwie (§ 148 pkt 3), a zabezpieczenia ażurowego ścian wykopu w okresie zimowym stosować nie wolno (§ 147 ust. 3). Teren, na którym podgrzewa się, rozmraża albo zamraża grunt, jest przez cały czas ogrodzony, oznakowany, oświetlony o zmroku i w nocy oraz nadzorowany (§ 161). Montażu elementów wielkowymiarowych nie prowadzi się przy wietrze ponad 10 m/s (§ 217 ust. 1), a roboty rozbiórkowe wstrzymuje się przy takim wietrze (§ 241 ust. 2). Sprawdzenie wykopu po mrozie zapisze protokół kontroli wykopu (DOCX, PDF).
- okres zimowy: 1 listopada–31 marca (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia o posiłkach)
- napoje przy pracy na otwartej przestrzeni poniżej 10°C (§ 4 ust. 1 pkt 3)
- pomieszczenie do ogrzania się: co najmniej 16°C, 0,1 m² na osobę, min. 8 m² (zał. nr 3 § 44 ust. 2)
- rusztowania i podesty: przerwa przy śniegu, gołoledzi i wietrze ponad 10 m/s (§ 123, § 128)
- kabina żurawia zimą: co najmniej 15°C (§ 87 ust. 2)
Maszyny, butle i krótki dzień
Stanowiska operatorów maszyn bez kabin są zadaszone i w okresie zimowym osłonięte, bez ograniczania widoczności (§ 69). W kabinie żurawia zimą temperatura wynosi co najmniej 15°C (§ 87 ust. 2), a podnoszenie żurawiem przedmiotów zamrożonych lub zakleszczonych jest zabronione (§ 90 pkt 4). Zamarznięty zawór butli gazowej, wytwornicy lub bezpiecznika wodnego odmraża się gorącą wodą albo parą wodną, a płomieniem nie wolno (§ 229).
Gdy światło dzienne nie wystarcza i w porze nocnej, stosuje się oświetlenie sztuczne, które nie daje długich cieni ani olśnienia (§ 45 ust. 3 i 5). Miejsca robót, drogi, dojścia i dojazdy są dostatecznie oświetlone, a żurawie i wysokie konstrukcje mają o zmroku i w nocy oświetlenie pozycyjne (§ 60 ust. 1 i 2). Przejścia i strefy niebezpieczne oświetla się i oznakowuje (§ 17).
Jak wdrożyć instrukcję BHP na zimę?
Pracodawca wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki BHP na stanowiskach pracy (art. 237⁴ § 2 KP) i udostępnia pracownikom aktualne instrukcje dotyczące prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia (§ 41 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Instrukcja wskazuje czynności przed pracą, zasady bezpiecznej pracy, czynności po jej zakończeniu i postępowanie w sytuacjach awaryjnych (§ 41 ust. 2), dlatego wzór ma te cztery bloki. Pracownik potwierdza zapoznanie się w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 237⁴ § 3 KP). Kilka instrukcji jednego pracownika zbierze oświadczenie o zapoznaniu z instrukcją BHP (DOCX, PDF).
Zagrożenia zimowe z pkt 2 wzoru dopisz do karty oceny ryzyka stanowiska, którą przygotujesz na wzorze oceny ryzyka zawodowego (DOCX, PDF). Instrukcję omów z brygadą przed pierwszymi przymrozkami, a nowe osoby zapoznaj z nią na instruktażu stanowiskowym według programu instruktażu stanowiskowego (DOCX, PDF).
Wzór, narzędzie czy poradnik?
Wzór pobierasz, gdy potrzebujesz gotowego dokumentu do wypełnienia i podpisu. Gdy chcesz najpierw zrozumieć, co dokument powinien zawierać i dlaczego, zacznij od poradnika.
- Poradnik: Lista kontrolna BHP na budowie: co sprawdzić przed startem robót i na obchodach. Wyjaśnienie zasad, podstaw prawnych i typowych sytuacji, bez pliku do pobrania.
Co zawiera dokument
Poniżej pola, które znajdziesz w pliku. Podpowiedź pokazuje, co w nie wpisać.

| Nr | Pole | Co wpisać |
|---|---|---|
| 01 | Nagłówek | Numer i wersja instrukcji, data opracowania i obowiązywania. |
| 02 | Pracodawca, budowa, okres | Firma, budowa i roboty prowadzone zimą, okres stosowania, np. 1 listopada–31 marca. |
| 03 | Pomieszczenie do ogrzania się | Gdzie jest, temperatura co najmniej 16°C, kto odpowiada (zał. nr 3 § 44). |
| 04 | Opracowanie i zatwierdzenie | Kto opracował i zatwierdził, na podstawie dokumentacji robót, wykazu stanowisk z napojami i oceny ryzyka. |
| 05 | Zagrożenia | Wychłodzenie, poślizg, upadek z wysokości, sople, wykopy po mrozie, spaliny, wiatr, słaba widoczność. |
| 06 | Wymagania i odzież | Szkolenia, badania, zapoznanie z instrukcją; odzież i obuwie do zimna i wilgoci (art. 237⁷ § 1 KP). |
| 07 | Przed pracą, w trakcie, po pracy | Czynności w trzech blokach, zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP. |
| 08 | Zakazy, awarie, potwierdzenie | Zakazy z paragrafami, postępowanie przy wychłodzeniu i spalinach, rejestr zmian, lista podpisów (art. 237⁴ § 3 KP). |
Pytania o dokument: Instrukcja BHP robót budowlanych w okresie zimowym: wzór Word i PDF
Odpowiedzi opisują praktykę i podstawy prawne.
01Od kiedy jest okres zimowy w przepisach BHP?
Rozporządzenie w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów uznaje za okres zimowy czas od 1 listopada do 31 marca (§ 3 ust. 1 pkt 3). Rozporządzenie o BHP przy robotach budowlanych używa pojęcia okresu zimowego, na przykład przy zakazie zabezpieczenia ażurowego ścian wykopów (§ 147 ust. 3), ale go nie definiuje.
02Czy pracodawca musi dać ciepłe napoje zimą na budowie?
Tak, przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10°C (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 28 maja 1996 r.). Napoje mają być odpowiednio gorące, w ilości zaspokajającej potrzeby i dostępne przez całą zmianę (§ 4 ust. 2, § 6 ust. 3).
03Przy jakim wietrze nie wolno pracować na rusztowaniu?
Przy wietrze o prędkości ponad 10 m/s. Montaż, eksploatacja i demontaż rusztowań są zabronione także w czasie burzy, gęstej mgły, opadów deszczu i śniegu oraz gołoledzi (§ 123 rozporządzenia o BHP przy robotach budowlanych).
04Jaka temperatura musi być w pomieszczeniu do ogrzewania się?
Co najmniej 16°C. Na każdego pracownika najliczniejszej zmiany przypada co najmniej 0,1 m², a pomieszczenie ma co najmniej 8 m² (zał. nr 3 § 44 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP).